Бифрефт ин замон чу оҳрмнш
بفریفت این زمان چو آهرمنش
То ҳамчуи мум нарм кунад оҳанаш
تا همچو موم نرم کند آهنش
Ҳркў ба гирди ин зани пурмакри гашт
هرکو به گرد این زن پرمکر گشت
Гар з оҳанаст нарм кунад гарданаш
گر ز آهنست نرم کند گردنش
Гар хайр хайр кард нахоҳӣ ситам
گر خیر خیر کرد نخواهی ستم
Бар хештан ҳазар кун азин бади куниш
بر خویشتن حذر کن ازین بد کنش
Ин даҳр бевафо ки назояд ҳгрз
این دهر بیوفا که نزاید هگرز
Ҷузи шару шӯр аз шаби обистанаш
جز شر و شور از شب آبستنش
Эмин машав зкинаҳ ӯ эй писар
ایمن مشو زکینهٔ او ای پسر
Ҳарчанд шодмон буду хуши маниш
هرچند شادمان بود و خوشمنش
Бар рӯй бехирад набӯд шарму об
بر روی بیخرد نبود شرم و آب
Парҳез кун магарад ба пиромнш
پرهیز کن مگرد به پیرامنش
Аз тан ба теғи тез ҷудо карда ба
از تن به تیغ تیز جدا کرده به
Он сар ки бок несташ аз сарзаниш
آن سر که باک نیستش از سرزنش
Чун мард шӯрбахт шуду рӯзи кӯр
چون مرد شوربخت شد و روز کور
Хушкӣу дард сар кунад аз равғанаш
خشکی و درد سر کند از روغنش
Ҳар ч ӯ гарони бихарад арзон шавад
هر چ او گران بخرد ارزان شود
Дар хнбу хнбаҳ рег шавад арзанаш
در خنب و خنبه ریگ شود ارزنش
Бар ҳаркии тир рост кунад бахти бад
بر هرکه تیر راست کند بخت بد
Бар сина чун хамир шавад ҷавшанаш
بر سینه چون خمیر شود جوشنش
Чун танг сахт кард бирав рӯзгор
چون تنگ سخت کرد برو روزگار
Ҷомаи фарох танг шавад бар таниш
جامهٔ فراخ تنگ شود بر تنش
Абри баҳору бод сабо нагузаранд
ابر بهار و باد صبا نگذرند
Бо бахт гашта бар дар ва бар равзанаш
با بخت گشته بر در و بر روزنش
Ваонро ки рӯзгор мусоид шавад
وان را که روزگار مساعد شود
Бо новакӣ набард кунад сӯзанаш
با ناوکی نبرد کند سوزنش
Вар бингарад ба дашти сӯии хори хушк
ور بنگرد به دشت سوی خار خشک
Аз шох ӯ салом кунад сӯсанаш
از شاخ او سلام کند سوسنش
Парвин ба ҷои қатраи баборади зи меғ
پروین به جای قطره ببارد ز میغ
Гар меғ бугзарад з бар барзанаш
گر میغ بگذرد ز بر برزنش
Овехтааст заҳраш дар нӯш ӯ
آویخته است زهرش در نوش او
Омехтааст тираи ш бо равшанаш
آمیخته است تیرهش با روشنش
Венаи зҳргни з мо кунад аз баҳр ӯ
وین زهرگن ز ما کند از بهر او
Равшан чу Зуҳра рӯй чу оҳрмнш
روشن چو زهره روی چو آهرمنش
Огаҳи манам зи хуии бад ӯ азонк
آگه منم ز خوی بد او ازانک
Каси нозмўди ҳаргиз беш аз маниш
کس نازمود هرگز بیش از منش
Зии ман якеаст неку бади даҳри азонк
زی من یکی است نیک و بد دهر ازانک
Сураш бақо надорад ва на шеванаш
سورش بقا ندارد و نه شیونش
МФгни сипар чу теғ бар оҳхт ва низ
مفگن سپر چو تیغ بر آهخت و نیز
Ғарра машав ба лобаи марди аФгнш
غره مشو به لابهٔ مرد افگنش
Гар рӯй ту ба кӣна бихоҳад шхўд
گر روی تو به کینه بخواهد شخود
Чун оқилон ба сабри бчни нохунаш
چون عاقلان به صبر بچن ناخنش
Бар душмани заъифи мадори эминӣ
بر دشمن ضعیف مدار ایمنی
Вази хештан ба некӯии эмини куниш
وز خویشتن به نیکوی ایمن کنش
Ваонро ки даст хеш биёбӣ бирав
وان را که دست خویش بیابی برو
Ғофил мабошу бехи зи бен бркнш
غافل مباش و بیخ ز بن برکنش
Ваонро ки ҳосидаст ҳасади худ бас аст
وان را که حاسد است حسد خود بس است
Андари дили истода ба подошнш
اندر دل ایستاده به پاداشنش
Зон ранҷатар касе набӯд дар ҷаҳон
زان رنجهتر کسی نبود در جهان
Кандар дилаш нишаста буд душманаш
کاندر دلش نشسته بود دشمنش
Ҳркўи знФс хеш битарсад касе
هرکو زنفس خویش بترسد کسی
Натавонад , эй писар , ки кунад эминаш
نتواند، ای پسر، که کند ایمنش
Аҳсант ва зиҳ магӯӣ бдомўз ро
احسنت و زه مگوی بدآموز را
Зеро ки пок нест дилу доманаш
زیرا که پاک نیست دل و دامنش
Хоҳад ки хирман ту бисӯзанд низ
خواهد که خرمن تو بسوزند نیز
Ҳар мудаббирӣ ки сӯхта шуд хирманаш
هر مدبری که سوخته شد خرمنش
Даст аз дурӯғ зан бикаш ва нон махӯр
دست از دروغ زن بکش و نان مخور
Бо крўёу зерау овешанаш
با کرویا و زیره و آویشنش
Васфи дурӯғ низ дурӯғаст азонк
وصف دروغ نیز دروغ است ازانک
Поён равад табиати полоўнш
پایان رود طبیعت پالاونش
Машну дурӯғ то нашӯй хори азонк
مشنو دروغ تا نشوی خوار ازانک
Чун сими қалби қалб буд хозинаш
چون سیم قلب قلب بود خازنش
Дар ҳованӣ ки сабр бикӯбад табиб
در هاونی که صبر بکوبد طبیب
Чун сабри талх талх шавад ҳованаш
چون صبر تلخ تلخ شود هاونش
Гулшан чу кард марди дарави коҳи дӯд
گلشن چو کرد مرد درو کاه دود
Гулхан шавад задуд сияҳи гулшанаш
گلخن شود زدود سیه گلشنش
зи андешагон биҳдаҳ зояд дурӯғ
ز اندیشگان بیهده زاید دروغ
Ҳамчун шабаҳи сиёҳ буд маъданаш
همچون شبه سیاه بود معدنش
Пари нур эзадаст дили рости гӯй
پر نور ایزد است دل راست گوی
з Исфандиёр дод хабари баҳманаш
ز اسفندیار داد خبر بهمنش
Чун рост буд хуби намояди сухан
چون راست بود خوب نماید سخن
Дар хуби ҷома хуб шавад огнш
در خوب جامه خوب شود آگنش
Аз илм зояду зхрди қавли рост
از علم زاید و زخرد قول راست
Чун марди неки нек буд масканаш
چون مرد نیک نیک بود مسکنش
Фарзанди ҷуз Карим набошад бхўӣ
فرزند جز کریم نباشد بخوی
Чун ҳамчуи мард буд нкўхўи занаш
چون همچو مرد بود نکوخو زنش
эй ҳуҷҷати замин хуросон бигӯӣ
ای حجت زمین خراسان بگوی
Бар ростии сухан ки тӯии зоминаш
بر راستی سخن که توی ضامنش
Иблис дар ҷазира ту барнишаст
ابلیس در جزیرهٔ تو برنشست
Бар бе Фсори сахти каши тавсанаш
بر بیفسار سخت کش توسنش
Солўк вор зад ба камараши андарун
سالوکوار زد به کمرش اندرون
Аз баҳри ҳарби домани пероҳанаш
از بهر حرب دامن پیراهنش
Ҷузи сабри ҳеҷ ҳила надонам ту ро
جز صبر هیچ حیله ندانم تو را
Бо макри дев ва бо сипаҳи кавданаш
با مکر دیو و با سپه کودنش
Хомӯши ту ки гӯши хирад кар кард
خاموش تو که گوش خرد کر کرد
Бар зеру Бами ҳанҷараи мзнш
بر زیر و بم حنجرهٔ مذنش
Ҳарчанд бе шумори мар ӯро фан аст
هرچند بیشمار مر او را فن است
Хораст сӯии марди мумайизи фанаш
خوار است سوی مرد ممیز فنش
Ҳрк эътимод кард бар ин бе вафо
هرک اعتماد کرد بر این بیوفا
Аз бех ва бор барканд ин римнш
از بیخ و بار برکند این ریمنش