Ҷаҳонро дигаргуна шуд корўи бориш

جهان را دگرگونه شد کارو بارش

Бирав меҳрбони гашти сӯрати нигориш

برو مهربان گشت صورت نگارش

Ба дебо бапушед наврӯзи рӯйиш

به دیبا بپوشید نوروز رویش

Ба лўлў бишуст абри гирд аз изораш

به لولو بشست ابر گرد از عذارش

Ба Нитсаон ҳамеи қртаҳи сабзи пӯшад

به نیسان همی قرطهٔ سبز پوشد

Дарахтӣ ки обон бурун кард азорш

درختی که آبان برون کرد ازارش

Гуҳӣ дар боради гуҳӣ узр хоҳад

گهی در بارد گهی عذر خواهد

Ҳамон абри бдхўии кофури бориш

همان ابر بدخوی کافور بارش

Ки кард ин каромати ҳамон бӯстон ро

که کرد این کرامت همان بوستان را

Ки баҳман ҳаме доштӣ зорўи хораш ?

که بهمن همی داشتی زارو خوارش؟

Пар аз ҳалқа шуд зулфаки машки бедаш

پر از حلقه شد زلفک مشک بیدش

Пар аз дар шҳўор шуд гӯшвораш

پر از در شهوار شد گوشوارش

Ба саҳрои бгстрди Нитсаон бисотӣ

به صحرا بگسترد نیسان بساطی

Ки ёқӯт пудасту пирӯзаи тораш

که یاقوت پود است و پیروزه تارش

Гар артнги хоҳӣ ба бустон нигаҳ кун

گر ارتنگ خواهی به بستان نگه کن

Ки пари нақш чин шуд миёну канораш

که پر نقش چین شد میان و کنارش

Дирами хоҳӣ аз глбонш гузар кун

درم خواهی از گلبانش گذر کن

Вшӣ боядат магзар аз ҷӯйбораш

وشی بایدت مگذر از جویبارش

Чарогар муваҳҳид нагаштааст гулбун

چرا گر موحد نگشته است گلبن

Чунин дар биҳиштаст ҳолу қарораш

چنین در بهشت است هال و قرارش

Вагар оташаст андари абри баҳорӣ

وگر آتش است اندر ابر بهاری

Чаро об нобаст бар мо шарораш ?

چرا آب ناب است بر ما شرارش؟

Шиками пари зи лўлўӣ шҳўор дорад

شکم پر ز لولوی شهوار دارد

Машав ғарраи хира ба рӯй чу қорш

مشو غره خیره به روی چو قارش

Нигаҳ кун бад-ӣни корвони ҳавойӣ

نگه کن بدین کاروان هوائی

Ки кофур ва дараст икрўиаҳи бориш

که کافور و در است یکرویه بارش

Сӯии бӯстонаши фиристодаи дарё

سوی بوستانش فرستاده دریا

Ба даст сабо дода гардуни маҳораш

به دست صبا داده گردون مهارش

Ки дидааст ҳаргизи чунин корвонӣ

که دیده است هرگز چنین کاروانی

Ки ҷузи қатра борӣ надорад қатораш ?

که جز قطره باری ندارد قطارش؟

Ба соли нав айдун шуд ин соли хӯрда

به سال نو ایدون شد این سال خورده

Ки бархест аз ҳар сӯии хостораш

که برخاست از هر سوی خواستارش

Чу ҳўро ки орост ин перзанро ?

چو حورا که آراست این پیرزن را؟

Ҳамон кас ки орост пирору пораш

همان کس که آراست پیرار و پارش

Канора кунад зу хирадманди мардум

کناره کند زو خردمند مردم

Нагирад магари ҷоҳили андари канораш

نگیرد مگر جاهل اندر کنارش

Дурӯғаст гФторҳош , эй бародар

دروغ است گفتارهاش، ای برادر

Ба ҳарчӣ т бигӯед мадори устувораш

به هرچه‌ت بگوید مدار استوارش

Фарибандаи гетӣ шикорат нагирад

فریبنده گیتی شکارت نگیرد

Ҷуз онгаҳ ки гўӣӣ « гирифтам шикораш »

جز آنگه که گوئی «گرفتم شکارش»

Ба ҷанг ман омад замона , набинӣ

به جنگ من آمد زمانه، نبینی

Сарв рӯй пари гирдам аз корзораш

سرو روی پر گردم از کارزارش

Чу дӯдаст бе ҳеҷ хайри оташ ӯ

چو دود است بی‌هیچ خیر آتش او

Чу бедаст бе ҳеҷ бар миваи дораш

چو بید است بی‌هیچ بر میوه دارش

Ба хурмо банӣ монад аз даври лекин

به خرما بنی ماند از دور لیکن

Ба насяаст хурмо ва нақдаст хораш

به نسیه است خرما و نقد است خارش

Нахирад ба ҷузи ғмри хораш ба хурмо

نخرد به جز غمر خارش به خرما

Азинаст бо оқилони хорхорш

ازین است با عاقلان خارخارش

Пар аз айб мардум надорад гиромӣ

پر از عیب مردم ندارد گرامی

Касеро ки донист айбу ъўорш

کسی را که دانست عیب و عوارش

Бисӯзад , бидӯзад , дилу дасти доно ,

بسوزد، بدوزد، دل و دست دانا،

Ба бе хайри хораш , ба бе нури норш

به بی‌خیر خارش، به بی‌نور نارش

Сӯии даҳри пари айби ман хори азонм

سوی دهر پر عیب من خوار ازانم

Ки ӯ сӯии ман низ хораст бориш

که او سوی من نیز خوار است بارش

Ба дайн ёфтааст ин ҷаҳони пойдорӣ

به دین یافته است این جهان پایداری

Агар дайн набошад барояд дамораш

اگر دین نباشد برآید دمارش

Чу ман аз пас дайни давидам бибояд

چو من از پس دین دویدم بباید

Давидан пас ман ба ночору чораш

دویدن پس من به ناچار و چارش

Чу ман марди дайнами ҳамеи марди дунё

چو من مرد دینم همی مرد دنیا

На ояд ба корам на оем ба кораш

نه آید به کارم نه آیم به کارش

Набинад змни лоҷарами ҷуз ки хорӣ

نبیند زمن لاجرم جز که خواری

На дунё на фарзанди зинҳори хораш

نه دنیا نه فرزند زنهار خوارش

Касеро ки равад ва майанда гусорад

کسی را که رود و می انده گسارد

Буд шеъри ман ҳаргизандагусораш ?

بود شعر من هرگز انده گسارش؟

Ту , эй бехирад ,гар худ аз ҷаҳли мастӣ

تو،ای بی‌خرد، گر خود از جهل مستی

Чаҳ боядат пас хамру ранҷи хумораш ?

چه بایدت پس خمر و رنج خمارش؟

Набедасту нодонии асли блоӣӣ

نبید است و نادانی اصل بلائی

Ки мард муҳандис надонад шумориш

که مرد مهندس نداند شمارش

Яке мураккабаст , эй писар , ҷаҳли бдхўӣ

یکی مرکب است، ای پسر، جهل بدخوی

Ки бар шари ёзд ҳамеша савораш

که بر شر یازد همیشه سوارش

Яке бднҳоласт хамр , эй бародар

یکی بدنهال است خمر، ای برادر

Ки баргаши ҳамаи нанг ва , ораст бориш

که برگش همه ننگ و، عار است بارش

Наёрам ки ёрам буд ҷоҳили аиро

نیارم که یارم بود جاهل ایرا

Крои ҷаҳл ёраст ёраст мораш

کرا جهل یار است یار است مارش

Нигари гирди михўораҳ ҳаргиз нагардӣ

نگر گرد میخواره هرگز نگردی

Ки гирд дурӯғаст яксар мадораш

که گرد دروغ است یکسر مدارش

Чу девонаи михўораҳ ҳарчӣ т бигӯед

چو دیوانه میخواره هرچه‌ت بگوید

На бар бад на бар неки бовари мадораш

نه بر بد نه بر نیک باور مدارش

Ба хоб андарунаст михўораҳи лекин

به خواب اندرون است میخواره لیکن

Саранҷом огаҳ кунад рӯзгораш

سرانجام آگه کند روزگارش

Касеро ки фардои бгринди зораш

کسی را که فردا بگریند زارش

Чигуна кунад шодмони лолаи зораш ?

چگونه کند شادمان لاله‌زارش؟

Ҷаҳони душмании кӣна дораст бар ту

جهان دشمنی کینه‌دار است بر تو

Набояд ки бФрибдти ошкораш

نباید که بفریبدت آشکارش

Ман огоҳ гашта ситам аз ғдру ғӯраш

من آگاه گشته ستم از غدر و غورش

Чигуна буми зин сипас ёри ғораш

چگونه بوم زین سپس یار غارش

Наам ёри дунё ба дайнаст пуштам

نه‌ام یار دنیا به دین است پشتم

Ки сахт ва баландасту муҳками ҳисораш

که سخت و بلند است و محکم حصارش

Дар ин ҳисор аз ҷаҳон кист ? он кас

در این حصار از جهان کیست؟ آن کس

Ки бгдохти куфр аз туфи зулфиқораш

که بگداخت کفر از تف ذوالفقارش

Ҳзбрӣ ки сарҳои шерони ҷангӣ

هزبری که سرهای شیران جنگی

Бабўсанд хоки қадами бандаи вораш

ببوسند خاک قدم بنده‌وارش

Ба мардӣ чу хуршеди маърӯф азон шуд

به مردی چو خورشید معروف ازان شد

Ки самсом додаш атои кирдигораш

که صمصام دادش عطا کردگارش

Ба зинҳори яздони даруни ҷои ёбӣ

به زنهار یزدان درون جای یابی

Агрҷои ҷўӣии ту дар зинҳораш

اگرجای جوئی تو در زینهارش

Агар даҳр мункир шавад фазл ӯ ро

اگر دهر منکر شود فضل او را

Шавад душмани даҳри далелу нҳорш

شود دشمن دهر دلیل و نهارش

Ки донист бгзордни фоми Аҳмад

که دانست بگزاردن فام احمد

Магари теғу бозуии ханҷари гузориш

مگر تیغ و بازوی خنجر گزارش

Алии онкӣ чун мӯр шуд Амр ва антар

علی آنکه چون مور شد عمرو و عنتر

зи бими қавии найзаи мор сораш

ز بیم قوی نیزهٔ مار سارش

Хатибони ҳамаи оҷизи андари хитобаш

خطیبان همه عاجز اندر خطابش

Ҳзброни ҳамаи рӯбаҳи андари ғубораш

هزبران همه روبه اندر غبارش

Ҳама дода гардан ба илму шуҷоат

همه داده گردن به علم و شجاعت

Вазеъу шарифу сғорўи кборш

وضیع و شریف و صغارو کبارش

Чаҳ гӯям касеро ки Иблиси гмраҳ

چه گویم کسی را که ابلیس گمره

Кашидааст аз роҳи як сӯи Фсорш ?

کشیده‌است از راه یک سو فسارش؟

Бигӯям чу гуяд « чаҳоранд ёрон »

بگویم چو گوید «چهارند یاران»

Бёҳнҷм аз мағзи тираи бухораш

بیاهنجم از مغز تیره بخارش

Чаҳораст арқони олами валикин

چهار است ارکان عالم ولیکن

Яке бартар ва беҳтараст аз чаҳораш

یکی برتر و بهتر است از چهارش

Чаҳораст фасли ҷаҳон низ валикин

چهار است فصل جهان نیز ولیکن

Бар он ҳараса пайдост фазли баҳораш

بر آن هرسه پیداست فضل بهارش

Диҳад рози дили оқилии ҷуз ба мардум

دهد راز دل عاقلی جز به مردم

Агар чанд наздик бошад ҳморш ?

اگر چند نزدیک باشد حمارش؟

Ҳгрзи ошноӣӣ буд ҳамчуи хешӣ

هگرز آشنائی بود همچو خویشی

Ки пайваста зу шуд набиро табораш ?

که پیوسته زو شد نبی را تبارش؟

Алӣ буд мардум ки ӯ хуфт он шаб

علی بود مردم که او خفت آن شب

Ба ҷои набӣ бар фаррошу дсорш

به جای نبی بر فراش و دثارش

Ҳамаи илми уммат ба таъйиди эзад

همه علم امت به تایید ایزد

Яке қатраи хирад буд аз баҳораш

یکی قطرهٔ خرد بود از بحارش

Гар аз ҷаври дунё ҳаме раст хоҳӣ

گر از جور دنیا همی رست خواهی

Наёбӣ муродати ҷузи андари ҷавораш

نیابی مرادت جز اندر جوارش

Ман озоди озод гардон ӯем

من آزاد آزاد گردان اویم

Ки бандааст чун ман ҳазорон ҳазораш

که بنده است چون من هزاران هزارش

Яке ёдгораст азуи баси муборак

یکی یادگار است ازو بس مبارک

Миннати раҳи намоями сӯии ёдгораш

منت ره نمایم سوی یادگارش

Фалак чокар макунат бекаронаш

فلک چاکر مکنت بیکرانش

Хиради бандаи хотири ҳӯшёраш

خرد بندهٔ خاطر هوشیارش

Дарахтӣаст олии пар аз бори ҳикмат

درختی است عالی پر از بار حکمت

Ки ба андеша боядат хӯрдани сморш

که به اندیشه بایدت خوردن ثمارش

Агар панди ҳуҷҷати шунӯдии бадви шӯ

اگر پند حجت شنودی بدو شو

Бихӯр нӯши хури миваи хуши гувориш

بخور نوش خور میوهٔ خوش گوارش

Матарс аз маҳолоту дашноми душман

مترس از محالات و دشنام دشمن

Ки пар жож бошад ҳамеша тғорш

که پر ژاژ باشد همیشه تغارش