Ин бози сияҳи песаи нигар бепару чангол

این باز سیه پیسه نگر بی‌پر و چنگال

Кӯи ҳеҷ на ором ҳаме ёбад ва на ҳол

کو هیچ نه آرام همی یابد و نه هال

Беонкӣ бибинаш ту хуш хуш бирабоед

بی آنکه ببینش تو خوش خوش برباید

Гоҳе зану фарзанди гуҳии ҷону гуҳии мол

گاهی زن و فرزند گهی جان و گهی مال

Чун бар ту ҳаме тез кунад чанги пас ӯ ро

چون بر تو همی تیز کند چنگ پس او را

Ҷӯяндаи чроӣии ту ба дандон ва ба чангол ?

جوینده چرائی تو به دندان و به چنگال؟

Пари туу боли ту ҷавонӣ ва ҷамол аст

پر تو و بال تو جوانی و جمال است

Вена боз нахоҳад ба ҷузи ин пару ҷузи ин бол

وین باز نخواهد به جز این پر و جز این بال

Гуҳи манзару қади санамиро шаканд паст

گه منظر و قد صنمی را شکند پست

Гуҳи манзару кохи мулкиро кунад атлол

گه منظر و کاخ ملکی را کند اطلال

Аҳвол дигар гардад азу бар ман ва бар ту

احوال دگر گردد ازو بر من و بر تو

Ҳамвор ва , нахоҳад шудан ӯро дигар аҳвол

هموار و، نخواهد شدن او را دگر احوال

Парҳез ки зу перӣ ғуласту мар ӯ ро

پرهیز که زو پیری غل است و مر او را

На гардан ва дастаст ва на қайдаст ва на ағлол

نه گردن و دست است و نه قید است و نه اغلال

Монандаи Марӣаст ки нимяш сипед аст

مانندهٔ ماری است که نیمیش سپید است

Аз сӯии сарв , зишт ва сиёҳаст ба дунбол

از سوی سرو، زشت و سیاه است به دنبال

Бо мардуми ҳушёр фасеҳаст агар чанд

با مردم هشیار فصیح است اگر چند

Гунгаст сӯй бехирад ва бесухану лол

گنگ است سوی بی‌خرد و بی‌سخن و لال

Рӯзу ма ва солаш накунад пасти азирок

روز و مه و سالش نکند پست ازیراک

Пояндаи бадви паст шудаи рӯзу мау сол

پاینده بدو پست شده روز و مه و سال

эй хоҷа , аз ин бози вазин мор ҳазар кун

ای خواجه، از این باز وزین مار حذر کن

Зеро алифи пушти ту зинҳост шудаи дол

زیرا الف پشت تو زینهاست شده دال

Бингар ки бадал кард ба имрӯзи туро дай

بنگر که بدل کرد به امروز تو را دی

Мари пори туро боз ҳамӯ кард ба имсол

مر پار تو را باز همو کرد به امسال

Дидӣ ки на ъам будӣ ва на хол касе ро

دیدی که نه عم بودی و نه خال کسی را

ӯ кард туро ъам ва ҳамӯ кард туро хол

او کرد تو را عم و همو کرد تو را خال

Бингар ки куҷо хоҳадат ин бози ҳамеи барад

بنگر که کجا خواهدت این باز همی برد

Девона мабош оби мпимоӣ ба ғарбол

دیوانه مباش آب مپیمای به غربال

Молидаа шудӣ дар талаби мол чу тасма

مالیده شدی در طلب مال چو تسمه

То кӣ зании андари талаби мол кунун фол ?

تا کی زنی اندر طلب مال کنون فال؟

Акнӯн ки наомадат ба кафи молу шиддати умр

اکنون که نیامدت به کف مال و شدت عمر

эй бе хиради ин даст бар он дасти ҳамеи мол

ای بی‌خرد این دست بر آن دست همی مال

Зинҷоӣ чу чиполи тиҳии даст бурун рафт

زینجای چو چیپال تهی‌دست برون رفت

Маҳмӯд ки чандон бастади моли зи чипол

محمود که چندان بستد مال ز چیپال

Он ҷоҳу ҷалолат ки ба Малта буд имрӯз

آن جاه و جلالت که به مالت بود امروز

Он сӯии хирадманд на ҷоҳаст ва на иҷлол

آن سوی خردمند نه جاه است و نه اجلال

Ҷоҳӣу ҷамолӣ ки ба сандӯқ дарун аст

جاهی و جمالی که به صندوق درون است

Ҷоҳӣ ва ҷамолӣаст гарони сангу пурохол

جاهی و جمالی است گران سنگ و پرآخال

Ҷоҳат ба хирад бояду иҷлол ба дониш

جاهت به خرد باید و اجلال به دانش

То ҳеҷ набоядат на сандӯқ ва на ҳмол

تا هیچ نبایدت نه صندوق و نه حمال

Чун танати накӯ ҳол шуд аз мол азон пас

چون تنت نکو حال شد از مال ازان پس

Ҷонро ба хирад бояд карданати накӯи ҳол

جان را به خرد باید کردنت نکو حال

Доно ба суханҳои хуш ва хуб шавад шод

دانا به سخنهای خوش و خوب شود شاد

Нодон ба сурӯду ғазалу мутрибу қўол

نادان به سرود و غزل و مطرب و قوال

Онро ки беҳудаи сухан шод шавад ҷонаш

آن را که بیهوده سخن شاد شود جانش

Бифурӯш ба як дастаи хаси тара ба баққол

بفروش به یک دسته خس تره به بقال

Ваон мард ки ӯ кутуби Фтоўӣу ҳияли сохт

وان مرد که او کتب فتاوی و حیل ساخت

Бар сӯрати абдоли баду сирати даҷол

بر صورت ابدال بد و سیرت دجال

Ҳиялат на з дайнаст , агар бар раҳи динӣ

حیلت نه ز دین است، اگر بر ره دینی

Ҳиялати мсголи инчу ҳазари дори зи мҳтол

حیلت مسگال ایچ و حذر دار ز محتال

Гар дом набӯдяш чунин ҳиялату рухсат

گر دام نبودیش چنین حیلت و رخصت

Ин халқи нпзрФтии азу « ҳдснои қол »

این خلق نپذرفتی ازو «حدثنا قال»

Амсоли қирони ганҷ худоӣаст , чаҳ гўӣӣ

امثال قران گنج خدای است، چه گوئی

Аз « ҳдснои қол » кушода шавад амсол ?

از «حدثنا قال» گشاده شود امثال؟

Бар илм мисли муътамадон ол расӯланд

بر علم مثل معتمدان آل رسولند

Роҳат нанамояд сӯии он илми ҷузи ин ол

راهت ننماید سوی آن علم جز این آل

Қуфласт мисли ,гар ту бипурсӣ зи калидаш

قفل است مثل، گر تو بپرسی ز کلیدش

Пари иллат ҷаҳласт туро акҳлу қиФол

پر علت جهل است تو را اکحل و قیفال

Пар туаст мислҳои қирон , то нгзориш

پر توست مثلهای قران، تا نگزاریش

Осон нашавад бар ту на амсол ва на аҳўол

آسان نشود بر تو نه امثال و نه اهوال

Гўӣии қтбии мушкили қуръон бигушода аст

گوئی قتبی مشکل قرآن بگشاده است

Такя задае хира бар он хушк шуда на?ил

تکیه زده‌ای خیره بر آن خشک شده نال

Каси банди хдоӣӣ ба сголш накушояд

کس بند خدائی به سگالش نگشاید

Бо банди хдоӣии раҳи беҳудаи бмсгол

با بند خدائی ره بیهوده بمسگال

Додмти нишони сӯии табибӣ ки т аз ин дард

دادمت نشان سوی طبیبی که‌ت از این درد

Тадбири ваии орад ба сӯии беҳтарии иқбол

تدبیر وی آرد به سوی بهتری اقبال

Гар ҷони ту пари кӣнаи он шуҳра табиб аст

گر جان تو پر کینهٔ آن شهره طبیب است

Шӯи дарду бало май каш ва ҳамвора ҳаме на?ил

شو درد و بلا می کش و همواره همی نال