эй номи шунӯдаи оҷилу оҷл

ای نام شنوده عاجل و آجل

Бишнос нахусти оҷл ва аз оҷил

بشناس نخست آجل از عاجل

Оҷил набӯд магари шитобанда

عاجل نبود مگر شتابنده

Ҳаргиз наравад зҷои хеши оҷл

هرگز نرود زجای خویش آجل

Зини чархи давандагар бақои хоҳӣ

زین چرخ دونده گر بقا خواهی

Дар хӯрд ту нест , нест ин мушкил

در خورد تو نیست، نیست این مشکل

Чангол мазан дар ин шитобанда

چنگال مزن در این شتابنده

Ки т зуд кунад чу хештани зоил

که‌ت زود کند چو خویشتن زایل

Киштӣаст ҷаҳон , чу рафт рафтӣ ту

کَشتی است جهان، چو رفت رفتی تو

Вар менарӯй азуи тамаъи бугсал

ور می‌نروی ازو طمع بگسل

Ту бо хурдӣ ва ин ҷаҳони нодон

تو با خردی و این جهان نادان

Андари хур ту куҷост ин ҷоҳил ?

اندر خور تو کجاست این جاهل؟

Бо ақл нишину суҳбат ӯ кун

با عقل نشین و صحبت او کن

Аз ақли ҷудо куҷо шавад оқил ?

از عقل جدا کجا شود عاقل؟

Ақласт абадӣ , агар бақо боядат

عقل است ابدی، اگر بقا بایدت

Аз ақл шавад муроди ту ҳосил

از عقل شود مراد تو حاصل

Чун хештанат кунад хиради боқӣ

چون خویشتنت کند خرد باقی

Фозил нашавад касе ҷуз аз фозил

فاضل نشود کسی جز از فاضل

Бар ҷони ту ақли рости солорӣ

بر جان تو عقل راست سالاری

Ақласт амиру ҷони ту омил

عقل است امیر و جان تو عامل

Тани хона ҷон туаст як чанде

تن خانهٔ جان توست یک چندی

Як мушт гуласт тан , дарави мбшл

یک مشت گل است تن، درو مبشل

Тани дўпл бе вафост эй хоҷа

تن دوپل بی‌وفاست ای خواجه

Чандини матлаби муроди ин дўпл

چندین مطلب مراد این دوپل

Ақлии ту ба ҷон чу ёр ӯ гаштӣ

عقلی تو به جان چو یار او گشتی

Гул боз шавад зи тани бакули гул

گِل باز شود ز تن بکلّ گِل

Ақлат як сӯаст гул ба дигари сӯ

عقلت یک سوست گِل به دیگر سو

Бингар ба кадоми ҷонибии моил

بنگر به کدام جانبی مایل

Гули хора танаст ҷони сухан хор аст

گل‌خواره تن است جان سخن خوار است

Ҷонат нашавад згл чу тани комил

جانت نشود ز گل چو تن کامل

Ҷонро ба сухан ба сӯии гардуни каш

جان را به سخن به سوی گردون کش

Танро бо гули зи дил ба як сӯи ҳилл

تن را با گل ز دل به یک سو هل

Баҳрии зи сухан чу нӯш пурнафъ аст

بهری ز سخن چو نوش پرنفع است

Баҳрӣ заҳраст нохушу қотил

بهری زهر است ناخوش و قاتل

Онро ки чу нӯш , ном ҳақ омад

آن را که چو نوش، نام حق آمد

Ваонро ки чу заҳр , ном ӯ ботил

وان را که چو زهر، نام او باطل

Чун заҳр ҳаме кунад туро ботил

چون زهر همی کند تو را باطل

Пас ботил заҳр бошад , эй ғофил

پس باطل زهر باشد، ای غافل

Ботил машну ки заҳр ҷонаст ӯ

باطل مشنو که زهر جان است او

Ҳақро бниўш ва ҷой кун дар дил

حق را بنیوش و جای کن در دل

Адласт муроди ақл , азон ҳар кас

عدل است مراد عقل، ازان هر کس

Дилшод шавад чу гўӣӣ « эй одил »

دلشاد شود چو گوئی «ای عادل»

Пас рост бидор қавлу феълат ро

پس راست بدار قول و فعلت را

Хираи манишин ба як сӯ аз маҳмил

خیره منشین به یک سو از محمِل

Ҳркў накунад камон ба зиҳи бртў

هرکو نکند کمان به زه بر تو

Ту бар мгрои захм ӯро сил

تو بر مگرای زخم او را سل

Чун сар ки Чехияанд ӯ раҳи ришат бар

چون سرکه چکاند او به ریشت بر

Бар поши ту бар ҷароҳаташи плпл

بر پاش تو بر جراحتش پلپل

Бо ин сафарии гуруҳи никўрў

با این سفری گروه نیکو رو

Ин моя ки ҳастӣ андари ин манзил

این مایه که هستی اندر این منزل

Навмед макун гусели соил ро

نومید مکن گسیل سایل را

Бандяши зи рӯзгори он соил

بندیش ز روزگار آن سایل

То одили шӯии шӯй ба андеша

تا عادل شوی شوی به‌اندیشه

Ҳар гуҳ ки танат ба адл шуд фоил

هر گه که تنت به عدل شد فاعل

Бандяши зи ташнагон ба дашти андар ,

بندیش ز تشنگان به دشت اندر،

эй брлби ҷӯии хуфтаи андари зилл

ای بر لب جوی خفته اندر ظل

Бад бар тани ту зи феъл хеш ояд

بد بر تن تو ز فعل خویش آید

Пас худ тани хешро макун бсмл

پس خود تن خویش را مکن بسمل

Кон ҳар ду Фриштаҳ ба феъли хеш

کان هر دو فریشته به فعل خویش

Овехта мондаанд дар Бобул

آویخته مانده‌اند در بابل

Аз бегунаҳон ба дили макаши кӣна

از بی‌گنهان به دل مکش کینه

Ҳамчун зи куланг бе гунаҳи туғрул

همچون ز کلنگ بیگنه طغرل

Андари дили хеши сӯй ман бингар

اندر دل خویش سوی من بنگر

Ҳаркаси сӯии хештан буд мқбл

هرکس سوی خویشتن بود مقبل

Ғуласт маро ба дили дарун аз ту

غِلّ است مرا به دل درون از تو

Гар ҳаст туро зи ман ба дил дар ғул

گر هست تو را ز من به دل در غل

Аз панд мабош хомаш эй ҳуҷҷат

از پند مباش خامش ای حجت

Ҳарчанд ки нест пандро қобил

هرچند که نیست پند را قابل