эй карда қолу қили туро шайдо
ای کرده قال و قیل تو را شیدا
Ҳеҷ аз хабари шиддат ба аёни пайдо ?
هیچ از خبر شدت به عیان پیدا؟
То ғарра гаштае ба сухани ҳоӣӣ
تا غره گشتهای به سخنهائی
Кинҳо хабар диҳанд ҳамеи зонҳо !
کاینها خبر دهند همی زانها!
То гӯш ва чашм ёфта Эй бингар
تا گوش و چشم یافتهای بنگر
То бар шунӯда ҳаст гўои бино
تا بر شنوده هست گوا بینا
Чун ду гўои гузашт бар он даъвӣ
چون دو گوا گذشت بر آن دعوی
Онгоҳи рости гӯй буд гуё
آنگاه راستگوی بود گویا
Гар зии ту қавли тарсо маҷҳӯл аст
گر زی تو قول ترسا مجهول است
Маърӯф нест қавли ту зии тарсо
معروف نیست قول تو زی ترسا
ӯ бар душанбе ва ту бар одина
او بر دوشنبه و تو بر آدینه
Ту лайли қадари дорӣ ва ӯ ялдо
تو لیل قدر داری و او یلدا
Бар рӯзи фазли рӯз ба эъроз аст
بر روز فضل روز به اعراض است
Аз нуру зулмату табашу сармо
از نور و ظلمت و تبِش و سرما
Рӯзу шаби ту аз шабу рӯз ӯ
روز و شب تو از شب و روز او
Беҳтар ба чист ? хира макун сафро
بهتر به چیست؟ خیره مکن صفرا
Мӯсо ба қавли оми чиҳил раш буд
موسی به قول عام چهل رش بود
Вази мо фузун набӯд расӯли мо
وز ما فزون نبود رسول ما
Пас фазли фозилон на ба эъроз аст
پس فضل فاضلان نه به اعراض است
эй мард , на магар ба қаду боло
ای مرد، نه مگر به قد و بالا
БФзои қомати хираду ҳикмат
بفزای قامت خرد و حکمت
МФзои тӯли перҳану паҳно
مفزای طول پیرهن و پهنا
Буиоти нафас бояд чун анбар
بویات نفس باید چون عنبر
Шоядат агар ҷасад набӯд бўё
شایدت اگر جسد نبود بویا
Танҳо яке сипоҳ буд доно
تنها یکی سپاه بود دانا
Нодонат бо сипоҳ буд танҳо
نادانت با سپاه بود تنها
Ғарра машав бидонча ҳаме гуяд
غره مشو بدانچه همی گوید
Баҳмони бен фалони зи фалони доно
بهمانِ بن فلان ز فلان دانا
Каз дида бар шунӯдаи гўо бояд
کز دیده بر شنوده گوا باید
Врнии ҳамят ранҷа кунад савдо
ورنی همیت رنجه کند سودا
Гӯйанд олимӣаст хушу хуррам
گویند عالَمی است خوش و خرم
Беҳад ва мунтаҳост дар ӯ нъмо
بی حد و منتهاست در او نعما
Саҳроаши боғ ва зер наҳуфташ дар
صحراش باغ و زیر نهفتش در
Бар тхтҳоши такяи гуҳи ҳўро
بر تختهاش تکیهگه حورا
Онаст бе заволи сарои мо
آن است بیزوال سرای ما
Волоу хубу пари нъму оло
والا و خوب و پر نعم و آلا
Венаи қавлро гўост дар ин олам
وین قول را گواست در این عالم
Тобандаи ҳамчуи муштарӣ аз ҷавзо
تابنده همچو مشتری از جوزا
Зеро ки хоки тира ба фарвардин
زیرا که خاک تیره به فروردین
Бар рӯй вай ниқоб кунад дебо
بر روی وی نقاب کند دیبا
Вази чӯби хушк дар фурӯи борад
وز چوب خشک درّ فرو بارد
Дарӣ ки машк буи кунад саҳро
درّی که مشکبوی کند صحرا
Венаи чеҳраҳои хуб ки дар нураш
وین چهرههای خوب که در نورش
Хуршед бенаво шаваду шайдо
خورشید بینوا شود و شیدا
Доне ки нест ҳозир ва на ҳосил
دانی که نیست حاضر و نه حاصل
Дар хоку боду оташу оби инҳо
در خاک و باد و آتش و آب اینها
Бешаккӣ аз биҳишт ҳаме ояд
بی شکی از بهشت همی آید
Ин дилпазиру нодарраи маънӣ ҳо
این دلپذیر و نادره معنیها
Вонч ӯ зи давр мурда кунад зинда
وانچ او ز دور مرده کند زنده
Пас зиндау трӣ буду зебо
پس زنده و طری بود و زیبا
Пас ҷой чун буд , чу буд зинда ?
پس جای چون بود، چو بود زنده؟
Бал бар муҷоз гуфта шавад конҷо
بل بر مجاز گفته شود کانجا
БргФтаҳи худои зи кирдораш
برگفتهٔ خدای ز کردارش
Чандини гувоҳяти бидиҳанди Анна
چندین گواهیَت بدهند آنا
Бар қавл ар ба ҷумлаи гўои ёбӣ
بر قول ار به جمله گوا یابی
Дар ИМАоту зотш ва дар обо
در امّهات و زآتش و در آبا
Вонч аз қиронаш нест гўои олам
وانچ از قرانْش نیست گوا عالم
Розӣ хдоӣӣаст ниҳони зи аъдо
رازی خدائی است نهان ز اعدا
Тоўилш аз хазонаи он ёбӣ
تاویلش از خزانهٔ آن یابی
Каз халқ нест ҳеҷ касаши ҳамто
کز خلق نیست هیچ کسش همتا
Фардӣ ки нест ҷуз ки ба ҷад ӯ
فردی که نیست جز که به جد او
Умеди мари туроу марои фардо
امید مر تو را و مرا فردا
Чун ва чаро зи ҳуҷҷат ӯ ёбад
چون و چرا ز حجت او یابد
Бурҳони зи кули олам , вази аҷзо
برهان ز کل عالم، وز اجزا
Чун ва чароӣ ақл падед ояд
چون و چرای عقل پدید آید
Беақл нест чун ва на низ аиро
بیعقل نیست چون و نه نیز ایرا
эй бехирад , чу хари з чаро ҳаргиз
ای بیخرد، چو خر ز چرا هرگز
Пурсиданат азин набӯд ёро
پرسیدنت ازین نبود یارا
Чун ва чаро адуии тؤсти аиро
چون و چرا عدوی تؤست ایرا
Чун ва чаро ҳаме кунадат расво
چون و چرا همی کندت رسوا
Чун тӯтӣони шунӯдаи ҳамеи гўӣӣ
چون طوطیان شنوده همی گوئی
Ту барбатӣ ба гуфтан бе маъно
تو بربطی به گفتن بیمعنا
Вар бар расми зи қавлӣ , гўӣӣ кин
ور بر رَسَم ز قولی، گوئی کاین
Аз хоҷа эмом гуфт яке бурно
از خواجه امام گفت یکی برنا
Пайғамбарӣ валек наме байнам
پیغمبری ولیک نمیبینم
Чизяти мӯъҷизоти магари ғавғо
چیزیت معجزات مگر غوغا
Назмӣаст ҳар низоми пазирӣ ро
نظمی است هر نظامپذیری را
Гар хондае дар аввали мўсиқо
گر خواندهای در اول موسیقا
Чун аз низом олам нандешӣ
چون از نظام عالم نندیشی
То чист интиҳоаш ва чаҳ бади мабда ?
تا چیست انتهاش و چه بُد مبدا؟
Хуш буи ҳаст онкии ҳаме аз вай
خوش بوی هست آنکه همی از وی
Хоки сиёҳ машк шавад Соро
خاک سیاه مشک شود سارا
Ваон чизи хуш буд ба мазаи коидўн
وان چیز خوش بود به مزه کایدون
Ширини азу шудааст чунон хурмо
شیرین ازو شدهاست چنان خرما
Вази машк , хоки буи чаро гирад ?
وز مشک، خاک بوی چرا گیرد؟
Вази оташи об аз чаҳ гирди гармо ?
وز آتش آب از چه گِرَد گرما؟
Дониши биҷавӣ агарат набард аз роҳ
دانش بجوی اگرت نبرد از راه
Ин гандаи пери шӯии каши раъно
این گندهپیر شویکش رعنا
Вази бобҳои илми накӯ бар рас
وز بابهای علم نکو بر رس
Мштоб бе далели сӯии дарё
مشتاب بیدلیل سوی دریا