эй аҷаб ар душмани ман худ манам

ای عجب ار دشمن من خود منم

Хираи гила чун кунам аз душманам ?

خیره گله چون کنم از دشمنم؟

Душмани ман ин тани бади меҳри маст

دشمن من این تن بد مهر مست

Карда гиреҳи доман бар доманам

کرده گره دامن بر دامنم

Воем аз ин душмани бдхў ки ҳеҷ

وایم از این دشمن بدخو که هیچ

Зу нашавад холии пероҳанам

زو نشود خالی پیراهنم

Ҷома бадаранд аз аъдоу онк

جامه بدرند از اعدا و آنک

Ҷома ш бадаред зи худ , худ манам

جامه‌ش بدرید ز خود، خود منم

Душмани ман чоҳӣ ва тирааст ва ман

دشمن من چاهی و تیره است و من

Бартар аз ин тезрави равшанам

برتر از این تیزرو روشنم

Ин фалакии ҷони марои шаст сол

این فلکی جان مرا شصت سال

Дошт дар ин зиндони чоҳии танам

داشت در این زندان چاهی تنم

Гар нашудам ошиқ ва бедил чаро

گر نشدم عاشق و بی‌دل چرا

Монда ба чоҳи андар чун бежанам ?

مانده به چاه اندر چون بیژنم؟

Чунки дар ин чоҳ чу нодон ба бод

چونکه در این چاه چو نادان به باد

Дода табар дар талаби сӯзанам

داده تبر در طلب سوزنم

Нест ҷузи он рӯй ки дили зини хасис

نیست جز آن روی که دل زین خسیس

Хуши хуш беранҷу ҷафои бркнм

خوش خوش بی‌رنج و جفا برکنم

Пеши азин сифла ба чоҳи аўФтд

پیش ازین سفله به چاه اوفتد

Ман сар аз ин чаҳ ба фалаки бркнм

من سر از این چه به فلک برکنم

Дар талаби донишу дайн чанд гоҳ

در طلب دانش و دین چند گاه

Домани мардон ба камар дар занам

دامن مردان به کمر در زنم

Гирд касе гирдам каз банди ҷаҳл

گرد کسی گردم کز بند جهل

Тоъаташ озод кунад гарданам

طاعتش آزاد کند گردنم

Онкӣ чу оби хуши илмаши бикрад

آنکه چو آب خوش علمش بکرد

Аз тъби оташи ҷаҳли эминам

از تعب آتش جهل ایمنم

То тани ман гашт ба пиромнш

تا تن من گشت به پیرامنش

Дев нагаштааст ба пиромнм

دیو نگشته است به پیرامنم

То дили ман тоъат ӯ ёфта аст

تا دل من طاعت او یافته است

Тоъат ман дорад оҳрмнм

طاعت من دارد آهرمنم

Пеши рӯи халқи пас аз Мустафо

پیش‌رو خلق پس از مصطفی

Каз пас ӯ фахр буд рафтанам

کز پس او فخر بود رفتنم

Бўолҳсни он маъдани эҳсон казу

بوالحسن آن معدن احسان کزو

Дил ба сухан гаштааст обистанам

دل به سخن گشته است آبستنم

?герат ба симу зари дайн ҳоҷат аст

گرت به سیم و زر دین حاجت است

Бар сар ҳар ду ман азуи хозинам

بر سر هر دو من ازو خازنم

Олам ва афлок наярзад ҳаме

عالم و افلاک نیرزد همی

Бесухан ӯ ба яке арзанам

بی‌سخن او به یکی ارزنم

Оташам ар оҳану рўӣӣ вагар

آتشم ار آهن و روئی وگر

Оби шӯии оби тўрои оҳанам

آب شوی آب تورا آهنم

Бехи сафоҳати зи дили ту ба панд

بیخ سفاهت ز دل تو به پند

Бркнму ҳикмати бпрогнм

برکنم و حکمت بپراگنم

Вази сари ҷоҳил ба сухани тоҷи фахр

وز سر جاهل به سخن تاج فخر

Пеши хирадманд ба пои аФгнм

پیش خردمند به پای افگنم

Марди тؤигар на чунин ёбем

مرد تؤی گر نه چنین یابیم

Вар на чунинам ки бигуфтам занам

ور نه چنینم که بگفتم زنم

Шод шудӣ чун бишунидӣ ки пор

شاد شدی چون بشنیدی که پار

Бирон шуд гӯшае аз масканам

بیران شد گوشه‌ای از مسکنم

Шодят анда шавад имсол агар

شادیت انده شود امسال اگر

Бргзрӣ бар дарав бар барзанам

برگذری بر درو بر برزنم

Нестам он ман ки силаҳи фалак

نیستم آن من که سلاح فلک

Кор кунад бар зирау ҷавшанам

کار کند بر زره و جوشنم

Чархи марои банда буд чун азу

چرخ مرا بنده بود چون ازو

Эзади додар буд зоминам

ایزد دادار بود ضامنم

Шоди ман аз дайн ҳудо гашта ам

شاد من از دین هدی گشته‌ام

Пас ки тавонад ки кунад ғмгнм ?

پس که تواند که کند غمگنم؟

Гар танам аз ҷома бараҳна шавад

گر تنم از جامه برهنه شود

Илму хиради гирди танам бар танам

علم و خرد گرد تنم بر تنم

Гарчи замон аҳдам бишикаст ман

گرچه زمان عهدم بشکست من

Аҳди худованд замон нашканам

عهد خداوند زمان نشکنم

Рӯй худоу дили олами маъаад

روی خدا و دل عالم معد

Каз шарафаши ҳикматро маъданам

کز شرفش حکمت را معدنم

Онкӣ чу бигзорам номаш ба дил

آنکه چو بگذارم نامش به دل

Фаррух наврӯз шавад баҳманам

فرخ نوروز شود بهمنم

Халқ ба ранҷаст ва ман аз фар ӯ

خلق به رنج است و من از فر او

Ҳам ба дил ва ҳам ба ҷасади сокинам

هم به دل و هم به جسد ساکنم

Халқ маро гуфт наёрад ки хез

خلق مرا گفت نیارد که خیز

Ҷуз ба гуҳ « қдқомт » мзнм

جز به گه «قدقامت» مذنم

Миваи маъқӯл ба дасти хирад

میوهٔ معقول به دست خرد

Аз шаҷари ҳикмат ӯ май чнм

از شجر حکمت او می‌چنم

Сӯзани сӯзонам дар чашми ҷаҳл

سوزن سوزانم در چشم جهل

Лекин дар боғи хиради сӯсанам

لیکن در باغ خرد سوسنم

Гўӣии к « зи халқи ҷудо чун шудӣ ? »

گوئی ک«ز خلق جدا چون شدی؟»

Зишти ншоидти бад-ӣни гуфтанам

زشت نشایدت بدین گفتنم

Равғану кнҷораҳи баҳам хуб нест

روغن و کنجاره بهم خوب نیست

Ваишон кнҷораҳ ва ман равғанам

ویشان کنجاره و من روغنم

Аз фалаки римн бокӣм нест

از فلک ریمن باکیم نیست

Роми басӣ буд ҳамин римнм

رام بسی بود همین ریمنم

Гар танам аз гулшан давраст ман

گر تنم از گلشن دورست من

Аз дили пари ҳикмат дар гулшанам

از دل پر حکمت در گلشنم

Даҳри бФрсўду бФрсўдмон

دهر بفرسود و بفرسودمان

Бар фалаки ҷоФии азин хшмнм

بر فلک جافی ازین خشمنم

Шаст ва ду соласт ки бикӯбад ҳаме

شصت و دو سال است که بکوبد همی

Рӯзу шубон дар фалакии ҳованам

روز و شبان در فلکی هاونم

Чашм ҳаме дорам ҳамвора то

چشم همی دارم همواره تا

Кӣ буд аз кӯфтанаши растанам

کی بود از کوفتنش رستنم

Тоаш нсоӣии надиҳади машки буи

تاش نسائی ندهد مشک بوی

Фазл азинаст фурӯ суданам

فضل ازین است فرو سودنم