Понздаҳи соли баромад ки ба имгонм

پانزده سال برآمد که به یمگانم

Чун ва аз баҳр чаҳ ? зеро ки ба зиндонам

چون و از بهر چه؟ زیرا که به زندانم

Ба ду бандами ман азиро ки мари ин ҷон ро

به دو بندم من ازیرا که مر این جان را

Ақл бастааст ва ба тани бастаи девонам

عقل بسته است و به تن بستهٔ دیوانم

Чаҳ аҷаб гар наниҳад деви марои гардан ?

چه عجب گر ننهد دیو مرا گردن؟

Сарвариаш чаҳ кунам ? ман на сулаймонам

سروری اش چه کنم؟ من نه سلیمانم

Мари маро онҳо доданд ки салмон ро

مر مرا آنها دادند که سلمان را

Нестам ҳамчуи сулаймон ки чу салмонам

نیستم همچو سلیمان که چو سلمانم

Ҳамчуи хуршеди мунаввар суханам пайдост

همچو خورشید منور سخنم پیداست

Гар ба фарсӯдаи тан аз чашми ту пинҳонам

گر به فرسوده تن از چشم تو پنهانم

Нур гирад дилат аз ҳикмати ман чун моҳ

نور گیرد دلت از حکمت من چون ماه

Ки дилатро ман хуршеди дрФшонм

که دلت را من خورشید درفشانم

Кони илму хрдўи ҳикмат имгон аст

کان علم و خردو حکمت یمگان است

То ман марди хирадманд ба имгонм

تا من مرد خردمند به یمگانم

Гирдгар гашт танам нест аҷаби зирок

گرد گر گشت تنم نیست عجب زیراک

Аз тани пер дар ин гунбади гардонам

از تن پیر در این گنبد گردانم

Аз раҳи дайн ки ба ҷон аст нагашта ситам

از ره دین که به جان است نگشته‌ستم

Зонка дар зер фалак нест чу тани ҷонам

زانکه در زیر فلک نیست چو تن جانم

Мари марои гўӣӣ : чун ҳеҷ буруни ноӣӣ ?

مر مرا گوئی: چون هیچ برون نائی؟

Чаҳ нкўҳимгар аз деви гризонм ?

چه نکوهیم گر از دیو گریزانم؟

Чунки бо гову хуррами суҳбати Фрмоӣӣ

چونکه با گاو و خرم صحبت فرمائی

Гар ту доне ки на гўбон ва на хрбонм ?

گر تو دانی که نه گوبان و نه خربانم؟

Бо гуруҳе ки биханданд ва бихандонанд

با گروهی که بخندند و بخندانند

Чаҳ кунам чун на бихандам на бихандонам ?

چه کنم چون نه بخندم نه بخندانم؟

Вар бар ин қавми бихандам чу бёзорм

ور بر این قوم بخندم چو بیازارم

Пас бар ин хандаи ҷузи озори нхндонм

پس بر این خنده جز آزار نخندانم

Аз ғами онкии дай аз баҳр чаҳ хандидам

از غم آنکه دی از بهر چه خندیدم

Худ ман имрӯз ба дили хастау гирёнам

خود من امروز به دل خسته و گریانم

Ханда аз бе хирадони хезад , чун хандам

خنده از بی خردان خیزد، چون خندم

Чун хиради сахт гирифтааст гиребонам ?

چون خرد سخت گرفته است گریبانم؟

Нарӯм низ ба коми тан бе дониш

نروم نیز به کام تن بی‌دانش

Чун рӯм низ чу аз рафтаи пушаймонам ?

چون روم نیز چو از رفته پشیمانم؟

Тоза рӯем ба мисли лолаи нӯъмон буд

تازه رویم به مثل لالهٔ نعمان بود

Коҳ пусида шуд он лолаи нӯъмонам

کاه پوسیده شد آن لالهٔ نعمانم

Гар ба бод ту кунам хирмани худро бод

گر به باد تو کنم خرمن خود را باد

Набӯд фардои ҷузи бод дар анбонам

نبود فردا جز باد در انبانم

Чун наяндешам каз баҳр чаро баста аст

چون نیندیشم کز بهر چرا بسته است

Андари ин колбуди сохтаи яздонам ?

اندر این کالبد ساخته یزدانم؟

Дай ба дашти андар чун гӯии ҳамеи гаштам

دی به دشت‌اندر چون گوی همی گشتم

Вази ҷафои фалаки имрӯз чу чавгонам

وز جفای فلک امروز چو چوگانم

Гар ман онам ки чу дибоҷӣ нав будам

گر من آنم که چو دیباجی نو بودم

Чунки имрӯз чу хФсонаҳи хлқонм ?

چونکه امروز چو خفسانهٔ خلقانم؟

Зини пасам бози куҷои барад ҳаме хоҳад

زین پسم باز کجا برد همی خواهد

Чун буруни орад аз ин хонаи биронм ?

چون برون آرد از این خانهٔ بیرانم؟

Андари ин хона ситам кардам ва хуш хӯрдам

اندر این خانه ستم کردم و خوش خوردم

Чун сутурон ки ту гуфтӣ ки на инсонам

چون ستوران که تو گفتی که نه انسانم

Чун натарсам ки чу ҷоӣӣ биравам дигар

چون نترسم که چو جائی بروم دیگر

Ба бад хеш биёвезам ва дар монам ?

به بد خویش بیاویزم و در مانم؟

Чун ҳам имрӯз нагӯям ки чу дармонам

چون هم امروز نگویم که چو درمانم

Ба чунон ҷо ки кунад доруу дармонам

به چنان جا که کند دارو و درمانم

Гар ба дандони зи ҷаҳони хираи дроўизм

گر به دندان ز جهان خیره درآویزم

Нҳлндм , бибаранд аз бен дандонам

نهلندم، ببرند از بن دندانم

Хезам акнӯн ки аз ин роз шудам огаҳ

خیزم اکنون که از این راز شدم آگه

Гирди кирдори бад аз ҷома биафшонам

گرد کردار بد از جامه بیفشانم

Пештар зонка аз ин хонаи бхўонндм

پیشتر زانکه از این خانه بخوانندم

Номаи хеши ҳам имрӯз фурӯ хонам

نامهٔ خویش هم امروز فرو خوانم

Ҳарчӣ донам ки бараҳна шавад он фардо

هرچه دانم که برهنه شود آن فردا

Хира бар хештани имрӯз чаҳ пӯшонам ?

خیره بر خویشتن امروز چه پوشانم؟

Бади ман некӣ гардад чу кунам тавба

بد من نیکی گردد چو کنم توبه

Ки чунин кард эзади ваъда ба Фрқонм

که چنین کرد ایزد وعده به فرقانم

Бикунам ҳарчӣ бидонам ки дарав хайр аст

بکنم هرچه بدانم که درو خیر است

Накунам ончӣ бидонам ки наме донам

نکنم آنچه بدانم که نمی‌دانم

Ҳақи ҳаркас ба кам озории бгзорм

حق هرکس به کم آزاری بگزارم

Ки мусулмонӣ инасту мусулмонам

که مسلمانی این است و مسلمانم

Нарӯм ҷуз сипас пеши рӯи раҳмон

نروم جز سپس پیش‌رو رحمان

Гар дурустаст ки ман бандаи раҳмонам

گر درست است که من بندهٔ رحمانم

Ҳақ нашиносам ҳаргизи ду мухолиф ро

حق نشناسم هرگز دو مخالف را

Ин қадар донам аиро ки на ҳайронам

این‌قدر دانم ایرا که نه حیرانم

Гуҳи чунин гуҳ на чунин , ин сухан маст аст

گه چنین گه نه چنین، این سخن مست است

Чашм дорам ки нахонӣ сӯии мстонм

چشم دارم که نخوانی سوی مستانم

Ҳаркии м ӯ аз пас тақлид ҳаме хонд

هرکه‌م او از پس تقلید همی خواند

Натавонам сипасаш рафтан , натавонам

نتوانم سپسش رفتن، نتوانم

Чанд пурсӣ ки « чгўӣии ту ба ёрон дар ? »

چند پرسی که «چگوئی تو به یاران در؟»

Чун напурсӣ зҳмаҳи уммати яксонам ?

چون نپرسی زهمه امت یکسانم؟

Гар мусулмонони ёрон набӣ буданд

گر مسلمانان یاران نبی بودند

Ман мусулмонам , ман низ зи ёронам

من مسلمانم، من نیز ز یارانم

Гар чу ту шиът эшон набум ман нест

گر چو تو شیعت ایشان نبوم من نیست

Баси шигифтӣ ки на ман уммати эшонам

بس شگفتی که نه من امت ایشانم

Гар бибояд гиравидан ба касе дигар

گر بباید گرویدن به کسی دیگر

Бо Муҳамад , пас пеши ори ту бурҳонам

با محمد، پس پیش آر تو برهانم

Хашми як сӯи Фгн инак ту ва инак ман

خشم یک سو فگن اینک تو و اینک من

Гар савории пас пеши ой ба медонам

گر سواری پس پیش آی به میدانم

Пеши ман сирка манеҳ то накунӣ дар дил

پیش من سرکه منه تا نکنی در دل

Ки бихарӣ ба дили сиркаи спндонм

که بخری به دل سرکه سپندانم

Чун ба ҳарби оӣӣ бо дашнаи нарми оҳан ?

چون به حرب آئی با دشنهٔ نرم آهن؟

Макун , эй ғофил , бандяши зи савҳонам

مکن، ای غافل، بندیش ز سوهانم

Гар туро пушт ба султон хуросон аст

گر تو را پشت به سلطان خراسان است

Ҳеҷ ғам нест зи султони хуросонам

هیچ غم نیست ز سلطان خراسانم

Сад гувоҳаст мари адл ки ман зи эзад

صد گواه است مر عدل که من ز ایزد

Бар ту ва бар сари султони ту султонам

بر تو و بر سر سلطان تو سلطانم

Аз дар султон нангаст марои зирок

از در سلطان ننگ است مرا زیراک

Ман ба некӯи суханон бар сари саратонам

من به نیکو سخنان بر سر سرطانم

На ба ҷузи пеши худоӣ аз буна барпоем

نه به جز پیش خدای از بنه برپایم

На ҷуз ӯро чу ту манҳуси бФрмонм

نه جز او را چو تو منحوس بفرمانم

Ҳуҷҷатами равшан аз онаст ки ман бар халқ

حجتم روشن از آن است که من بر خلق

Ҳуҷҷати нойиби пайғамбари субҳонам

حجت نایب پیغمبر سبحانم

Пеш дунё накунам дасти ҳаме то ӯ

پیش دنیا نکنم دست همی تا او

Накушуд дар қафаси хеш ба дстонм

نکشد در قفس خویش به دستانم

Таҳтаи киштии Нӯҳам ба хуросон дар

تختهٔ کشتی نوحم به خراسان در

Лоҷарами ҳеҷ хатар нест зи тӯфонам

لاجرم هیچ خطر نیست ز طوفانم

Ғарқаанд аҳли хуросон ва не огоҳанд

غرقه‌اند اهل خراسان و نی‌آگاهند

Сар ба зону бар ман мондаи чунин зонам

سر به زانو بر من مانده چنین زانم

эй сари моя ҳар нусрат , мустансир ,

ای سر مایهٔ هر نصرت، مستنصر،

Ман асири ғалабаи лашкари шайтонам

من اسیر غلبهٔ لشکر شیطانم

Адлу эҳсони ту тавқаст дар ин гардан

عدل و احسان تو طوق است در این گردن

Ғарқаи адли туу бандаи эҳсонам

غرقهٔ عدل تو و بندهٔ احسانم

Кас ба мизон хирад нест марои посанг

کس به میزان خرد نیست مرا پاسنگ

Чун гаронаст ба эҳсони ту мизонам

چون گران است به احسان تو میزانم

Ман ба бустони биҳишти андарам аз фазлат

من به بستان بهشت اندرم از فضلت

Ҳикмат туаст дарави мивау райҳонам

حکمت توست درو میوه و ریحانم

Ту наберау писари Мӯсоу ҳорӯнӣ

تو نبیره و پسر موسی و هارونی

Зин қабл ман адуи лашкари ҳомонм

زین قبل من عدو لشکر هامانم

Ҳамчуи пари нури дили ту , зи ъўору айб ,

همچو پر نور دل تو، ز عوار و عیب،

Ман бечораи зи исёни ту урёнам

من بیچاره ز عصیان تو عریانم

Дафтарами пари зи мдиҳи ту ва ҷад туаст

دفترم پر ز مدیح تو و جد توست

Ки ман аз адлу зоҳсонт чу ҳсонм

که من از عدل و زاحسانت چو حسانم