эй дилу ҳуш ва хирад дода ба шайтони раҷим
ای دل و هوش و خرد داده به شیطان رجیم
Рӯй бар тофта аз раҳмати раҳмони раҳим
روی بر تافته از رحمت رحمان رحیم
Дил чун баҳри ту дар маъсияту нарм чу мум
دل چون بحر تو در معصیت و نرم چو موم
Санг хорост гуҳи маъзирату танг чу мем
سنگ خاراست گه معذرت و تنگ چو میم
Натавонӣ ки кунӣ бар сухани ҳақи ту мақом
نتوانی که کنی بر سخن حق تو مقام
Зонка фитна шудае бар ғазалу ҳазли муқӣм
زانکه فتنه شدهای بر غزل و هزل مقیم
Ба хирад бояду дониш ки шавад марди тамом
به خرد باید و دانش که شود مرد تمام
Ту ба ҳиялат чаҳ барии нисбати худ сӯй темем ?
تو به حیلت چه بری نسبت خود سوی تمیم؟
На зи ҳикмати блак аз коҳилии тасбеҳу намоз
نه ز حکمت بلک از کاهلی تسبیح و نماز
Ҳамаи гуфтору ҳадисати з ҳадисасту қадим
همه گفتار و حدیثت ز حدیث است و قدیم
Ҳикмат омӯзу ҳунари ҷӯй , на таътил , ки мард
حکمت آموز و هنر جوی، نه تعطیل، که مرد
На ба номӣаст тиҳӣ балки ба маънӣаст ҳаким
نه به نامیست تهی بلکه به معنی است حکیم
Сӯии фарзанд касе шӯ ки ба фармони худоӣ
سوی فرزند کسی شو که به فرمان خدای
Модари ваҳйу рисолати бадви гашти ақим
مادر وحی و رسالت بدو گشت عقیم
Ҳикмат аз ҳазрати фарзанди набӣ бояд ҷуст
حکمت از حضرت فرزند نبی باید جست
Поку покизаи зи таътилу зи ташбеҳ чу сим
پاک و پاکیزه ز تعطیل و ز تشبیه چو سیم
Вари ҳамеи эминии ?ути орзўоиди зи азоб
ور همی ایمنیات آرزوآید ز عذاب
Ҳамчуи ман ҳеҷ мадор аз қабл дунёи бим
همچو من هیچ مدار از قبل دنیا بیم
То ҳам имрӯз бибинӣ ба аёни ҳуру биҳишт
تا هم امروز ببینی به عیان حور و بهشت
Ҳамчунон низ бибинӣ ба аёни нору ҷҳим
همچنان نیز ببینی به عیان نار و جحیم
Вгрти баст ба бандии қавии ин деви бузург
وگرت بست به بندی قوی این دیو بزرگ
Хомаш ва , табл мазан биҳдаҳ дар зери гилӣм
خامش و، طبل مزن بیهده در زیر گلیم
« зару буз ҳар ду набошад » , мисли омаст ин
«زر و بز هر دو نباشد»، مثل عام است این
Як раҳати сӯй ҷҳимаст ва дигар сӯии Наим
یک رهت سوی جحیم است و دگر سوی نعیم
Дайну дунё на газофаст , наёбади зи худоӣ
دین و دنیا نه گزاف است، نیابد ز خدای
Ҷуз ки фарзанди броҳими каси ин малики азим
جز که فرزند براهیم کس این ملک عظیم
Багазин зини ду якеро ва макун қиссаи дароз
بگزین زین دو یکی را و مکن قصه دراز
Натавонист касе кард дили худ ба ду ним
نتوانست کسی کرد دل خود به دو نیم
Ҷуз ки дар тоъат ва дар илм набӯдааст наҷот
جز که در طاعت و در علم نبودهاست نجات
Растан аз банди худованд на корӣаст салим
رستن از بند خداوند نه کاری است سلیم
Нашавад руста ҳар он кас ки рабӯдааст дилаш
نشود رسته هر آن کس که ربودهاست دلش
Зулф чун навену қад чун алифу ҷаъд чу ҷим
زلف ِ چون نون و قد ِ چون الف و جعد ِ چو جیم
Ҷузи надомат ба қиёмат набӯд раҳбари ту
جز ندامت به قیامت نبود رهبر تو
Тоти михўораҳ рафиқасту рбохўораҳи надим
تات میخواره رفیق است و رباخواره ندیم
Чун ба гӯш оядат аз барбатии он роҳки нав
چون به گوش آیدت از بربطی آن راهک نو
Рӯй пажмурдаи т чу гул шаваду табъи Карим
روی پژمردهت چو گل شود و طبع کریم
Боз парчин шавадат рӯйу бихандӣ ба фусӯс
باز پرچین شودت روی و بخندی به فسوس
Чун бихонам зи қирони қиссаи асҳоби рқим
چون بخوانم ز قران قصهٔ اصحاب رقیم
эй стмгор ва бихира зада бар пои табар
ای ستمگار و بخیره زده بر پای تبر
Онгаҳ огоҳи шӯй чун бихӯрӣ дард сетем
آنگه آگاه شوی چون بخوری درد ستیم
Сипас дев ба бе роҳи чунин чанд рӯй ?
سپس دیو به بیراه چنین چند روی؟
Ҷуз ки бероҳ ндонӣ наравад деви раҷим ?
جز که بیراه ندانی نرود دیو رجیم؟
Ҷуз ки бемор ва ба тан ранҷа набошӣ чу ҳаме
جز که بیمار و به تن رنجه نباشی چو همی
Раҳбар аз гмраҳи ҷўӣӣу пизишкии зи сқим
رهبر از گمره جوئی و پزشکی ز سقیم
Чаҳ бакораст чу урёнаст аз дониши ҷонат ?
چه بکار است چو عریان است از دانش جانت؟
Тан мурдор напушанд ба дебои тмим
تن مردار نپوشند به دیبای طمیم
Ҷуз ки ту зинда ба мурдаи зи ҷаҳон кас нафурухт
جز که تو زنده به مرده ز جهان کس نفروخت
Мори афъии бхридии бадал моҳӣ шем
مار افعی بخریدی بدل ماهی شیم
Вақт онаст ки аз хоби ҷаҳолати сари хеш
وقت آن است که از خواب جهالت سر خویش
Бркнӣ то ба сарат бар вазад аз илми насим
برکنی تا به سرت بر وزد از علم نسیم
Ки ҳамеи даҳри биўбордмони хираду бузург
که همی دهر بیوباردمان خرد و بزرگ
Ва оҳани тофта аз гӯшт надонад чу зиллем
و آهن تافته از گوشت نداند چو ظلیم
Чун наяндешӣ аз он рӯз ки дастат нигарад
چون نیندیشی از آن روز که دستت نگرد
На рафиқ ва на надим ва на садиқ ва на ҳмим ?
نه رفیق و نه ندیم و نه صدیق و نه حمیم؟
Хештанро зи тўоноӣии худ баҳра бидиҳ
خویشتن را ز توانائی خود بهره بده
Гар бадоне ки пазирнда ҳакимасту алӣам
گر بدانی که پذیرنده حکیم است و علیم
Ба саховати смрӣ аз бас ки вақфи работ
به سخاوت سمری از بس که وقف رباط
Ба фусӯсии бидиҳии ғаллаи гармобау тим
به فسوسی بدهی غلهٔ گرمابه و تیم
Вагар аз баҳри заъифии ду дирам бояд дод
وگر از بهر ضعیفی دو درم باید داد
Надиҳӣ то нашавад ҳозири муфтӣу заъим
ندهی تا نشود حاضر مفتی و زعیم
Ҷуз бидон вақт ки бастонеи азуи мол ба ғасб
جز بدان وقت که بستانی ازو مال به غصب
Натавонӣ ки бибинӣ ба мисли рӯй ятем
نتوانی که ببینی به مثل روی یتیم
Гар ба сӯрати башарӣ пеша макун сирати гург
گر به صورت بشری پیشه مکن سیرت گرگ
Номи Маҳмӯд на хуб ояд бо феъли змим
نام محمود نه خوب آید با فعل ذمیم
Деви дунёии ҷафои пешаи туро сухра гирифт
دیو دنیای جفا پیشه تو را سخره گرفت
Чу бҳоем чаҳ дуӣ аз пас ин дев баем ?
چو بهایم چه دوی از پس این دیو بهیم؟
Ҳарами ол расӯласт туро ҷой ки ҳеҷ
حرم آل رسول است تو را جای که هیچ
Девро роҳ набӯдааст дар ин шуҳраи ҳарим
دیو را راه نبودهاست در این شهره حریم
Сухани ҳуҷҷат бар ваҷҳ маломат машну
سخن حجت بر وجه ملامت مشنو
То наМонӣ ба қиёмат хазӣу хору миллӣам
تا نمانی به قیامت خزی و خوار و ملیم