Аз даҳри ҷафои пешаи зӣ ки нолам ?
از دهر جفا پیشه زی که نالم؟
Гӯям з ки карда аст на?ил нолам ?
گویم ز که کردهاست نال نالم؟
Бо шаст ва ду солим хусумат афтод
با شست و دو سالم خصومت افتاد
Аз шаст ва ду гаштааст зори ҳолам
از شست و دو گشته است زار حالم
Молӣ нашиносам зи умри бартар
مالی نشناسم ز عمر برتر
Шояд ки бинолам зи баҳри молам
شاید که بنالم ز بهر مالم
Як чанд ҷамолами фузун ҳаме шуд
یک چند جمالم فزون همی شد
Гуфтӣ ки яке нав шудаи ҳилолам
گفتی که یکی نو شده هلالم
Дар хоб надидӣ магари хаёлам
در خواب ندیدی مگر خیالم
Он сарви сеӣ қади машки холам
آن سرو سهی قد مشک خالم
Чун дид замона ки ғарраи гаштам
چون دید زمانه که غره گشتم
Бишикаст ба дасти ҷафои ниҳолам
بشکست به دست جفا نهالم
Брбўди шабу рӯзи ранг ва бӯем
بربود شب و روز رنگ و بویم
Барканд мау соли пару болам
برکند مه و سال پر و بالم
Зини деви джогаҳ чу гаштами огаҳ
زین دیو دژاگه چو گشتم آگه
Зин пас накунад сайд ба аҳтёлм
زین پس نکند صید به احتیالم
Гоҳ аз дар мейр ҷалил гуяд
گاه از در میر جلیل گوید
« бингар ба фару неъмату ҷалолам
«بنگر به فر و نعمت و جلالم
Гар сӯии ман оӣии азизи гардӣ
گر سوی من آئی عزیز گردی
Пайваста буд бо ту қилу қолам »
پیوسته بود با تو قیل و قالم»
Гуҳ ёд диҳад он замон ки будӣ
گه یاد دهد آن زمان که بودی
Пешам шудаи ҷумлаи табору олам
پیشم شده جمله تبار و آلم
Онҳо ки набӯдӣ магари бадишон
آنها که نبودی مگر بدیشان
Масъӯди марои бахту неки фолам
مسعود مرا بخت و نیک فالم
Гуяд « ба чаҳ маънӣ ҳаром кардӣ
گوید « به چه معنی حرام کردی
Бурҷону тани хештани ҳалолам ?
برجان و تن خویشتن حلالم؟
Чаҳ т буд нагаштӣ ҳануз перӣ
چهت بود نگشتی هنوز پیری
Ки т рахт намондааст дар ҷуволам ? »
کهت رخت نماندهاست در جوالم؟»
эй даҳри ҷуз аз ман биҷавии сайдӣ
ای دهر جز از من بجوی صیدی
На марди чунин макру аФтъолм
نه مرد چنین مکر و افتعالم
Ман нестам он гул каз оби зарқат
من نیستم آن گل کز آب زرقت
Тоза шавадам шоху болу ёлам
تازه شودم شاخ و بال و یالم
Ҳақасту ҳақиқат ба пеш рӯем
حق است و حقیقت به پیش رویم
Зонеи ту Фгндаҳи пас қзолм
زانی تو فگنده پس قذالم
Чун тамаъ буридам зи моли шоҳон
چون طمع بریدم ز مال شاهان
Пас мадҳати шоҳон чаро сголм ?
پس مدحت شاهان چرا سگالم؟
Ман ҷуз ки ба мадҳи расӯлу олаш
من جز که به مدح رسول و آلش
Аз гуфтани ашъори гунгу лолам
از گفتن اشعار گنگ و لالم
Гар майл кунад сӯии ҳазли гӯшам
گر میل کند سوی هزل گوشم
Ба ангушти хиради гӯш худ бимолам
به انگشت خرد گوش خود بمالم
Ҷуз рост нагӯям миёни хасмон
جز راست نگویم میان خصمان
Бо бод нигарадам ки ман на нолам
با باد نگردم که من نه نالم
Ҳангоми адолат ба хори хорад
هنگام عدالت به خار خارد
Мари дидаи бадхоҳро хаёлам
مر دیدهٔ بدخواه را خیالم
Чун ман зи ҳақоиқи сухани гушойам
چون من ز حقایق سخن گشایم
Суқрот ва Флотўн сазад аёлам
سقراط و فلاطون سزد عیالم
эй фахркунандаи бдонкаҳи гўӣӣ
ای فخرکننده بدانکه گوئی
« бар даргаи султони ман аз риҷолам
«بر درگه سلطان من از رجالم
Имрӯз тгинм бихонаду фардо
امروز تگینم بخواند و فردا
Додааст навиди атои инолм »
داده است نوید عطا ینالم»
Зон ки ши ту худованд май писандӣ
زان کهش تو خداوند میپسندی
Нангаст марогар буд ҳмолм
ننگ است مرا گر بود همالم
Ваон чиз ки ӯро ҳамеи бҷўӣӣ
وان چیز که او را همی بجوئی
Ҳқо ки гирифтааст азуи малолам
حقا که گرفتهاست ازو ملالم
Баҳраст маро дар замири равшан
بحر است مرا در ضمیر روشن
Дар шеъри ҳаме дар азон Фтолм
در شعر همی در ازان فتالم
Бар дашти фасоҳат мтир меғам
بر دشت فصاحت مطیر میغم
Дар боғи балоғати бузони шимолам
در باغ بلاغت بزان شمالم
Вонҷо ки бияёд тамӯзи ҷоҳил
وانجا که بیاید تموز جاهل
Ман хуфтау осӯда дар зилолам
من خفته و آسوده در ظلالم
Рафтам пас дунёи басии валикин
رفتم پس دنیا بسی ولیکن
Афлок барон дод гӯшмолам
افلاک بران داد گوشمالم
Гар низ ғурури ҷаҳони бихарам
گر نیز غرور جهان بخرم
Пас ҳамчуи ту гум бӯда дар залолам
پس همچو تو گم بوده در ضلالم
Эзади мкнодми дуои иҷобат
ایزد مکنادم دعا اجابت
Гар ҷуз ки зФзлш буд саволам
گر جز که زفضلش بود سؤالم
Сад шукри худовандро ки озам
صد شکر خداوند را که آزم
Кам шуд чу фузун шуд шумори солим
کم شد چو فزون شد شمار سالم
Дар ҳуби расӯли худоу олаш
در حب رسول خدا و آلش
Маърӯф чу хуршед бар заволам
معروف چو خورشید بر زوالم
Вази мадҳати эшон нигар ки айдун
وز مدحت ایشان نگر که ایدون
Гаштааст мтрзи пари мақолам
گشته است مطرز پر مقالم
Маъмури худованди қасру асрам
مامور خداوند قصر و عصرم
Маҳмӯд бадв шуд чунин хисолам
محمود بدو شد چنین خصالم
Мустансирем вар азин бигардам
مستنصریم ور ازین بگردم
Чун душман бе дайнаши бади фаъолам
چون دشمن بیدینش بد فعالم
Зу гашт ба ҳосили камоли олам
زو گشت به حاصل کمال عالم
Ман бандаи он олами камолам
من بندهٔ آن عالم کمالم
Бе ӯ қадаҳии об шӯр будам
بیاو قدحی آبشور بودم
Ва имрӯзи бадви чашмаи зулолам
و امروز بدو چشمهٔ زلالم
Қавлами ҳамаи ҳазлу маҳол будӣ
قولم همه هزل و محال بودی
Ҳазлами ҳама ҳикмат шуду маҳолам
هزلم همه حکمت شد و محالم
Бемағз суфолем дида будӣ
بیمغز سفالیم دیده بودی
Имрӯзи ҳамаи мағз бе суфолам
امروز همه مغز بیسفالم
Ман гавҳари дайни расӯли ҳақам
من گوهر دین رسول حقم
Мнкўҳм агар монда дар ҳболм
منکوهم اگر مانده در حبالم
Тоҷами сари пари мағзро валикин
تاجم سر پر مغز را ولیکن
Мари пои тиҳии мағзро ъқолм
مر پای تهی مغز را عقالم