эй ситамгари фалак эй хоҳари оҳрмн

ای ستمگر فلک ای خواهر آهرمن

Чун нгўӣӣ ки чаҳ афтод туро бо ман ?

چون نگوئی که چه افتاد تو را با من؟

Нарм карда сетему зард чу зардолу

نرم کرده‌ستیم و زرد چو زردآلو

Қасд кардӣ ки бихоҳйми ҳаме хӯрдан

قصد کردی که بخواهیم همی خوردن

Инки шуд зарду куҳани перҳан ҷон аст

اینکه شد زرد و کهن پیرهن جان است

Перҳан бошад ҷонроу хирадро тан

پیرهن باشد جان را و خرد را تن

Орияти доштами инро аз ту то як чанд

عاریت داشتم این را از تو تا یک چند

Пеши ту бФгнм ин дошта пероҳан

پیش تو بفگنم این داشته پیراهن

Ман зи ҳарб чу ту оҳрмн кӣ тарсам

من ز حرب چو تو آهرمن کی ترسم

Ки марои тоъат теғасту хиради ҷавшан

که مرا طاعت تیغ است و خرد جوشن

Ман дил аз неъмату ъзи ту чу бар кунадам

من دل از نعمت و عز تو چو بر کندم

Ту дил аз тоъат ва аз хизмати ман бар кун

تو دل از طاعت و از خدمت من بر کن

Зан ҷодӯаст ҷаҳон , ман нахуррам зарқаш

زن جادوست جهان، من نخرم زرقش

Зан буд онкии Марвро бФрибди зан

زن بود آنکه مرو را بفریبد زن

Зарқи он занро бо бежани ншнўдӣ

زرق آن زن را با بیژن نشنودی

Ки чаҳ оварад ба охир ба сари бежан ?

که چه آورد به آخر به سر بیژن؟

Ҳамчуи бежан ба сияҳи чоҳи даруни Монӣ

همچو بیژن به سیه چاه درون مانی

эй писар ,гар ту ба дунёи бунаии гардан

ای پسر، گر تو به دنیا بنهی گردن

Чун ҳаме бар раҳи бежан рӯй эй нодон

چون همی بر ره بیژن روی ای نادان

Пас чаҳ гўӣӣ ки набоист чунон кардан ?

پس چه گوئی که نبایست چنان کردن؟

Суҳбати ин зани бадгавҳари бдхў ро

صحبت این زن بدگوهر بدخو را

Гар баварзӣ ту наярзӣ ба яке арзан

گر بورزی تو نیرزی به یکی ارزن

Суҳбат ӯ мхру умри мада , зеро

صحبت او مخر و عمر مده، زیرا

Ҷуз ки нодон нахирад касе ба табари сӯзан

جز که نادان نخرد کسی به تبر سوزن

Тамаъ ҷонат кунад гарчи бадви кобӣн

طمع جانت کند گرچه بدو کابین

Ганҷи қоруни бидиҳӣ ё сипаҳи Қоран

گنج قارون بدهی یا سپه قارن

Мари маро бар рас аз ин зан , ки маро бо ӯ

مر مرا بر رس از این زن، که مرا با او

Шаст ё беш гузаштааст дайу баҳман

شست یا بیش گذشته است دی و بهمن

Хуй ӯ инаст эй мард , ки доно ро

خوی او این است ای مرد، که دانا را

Нафурӯшад ҳамаи ҷузи макру дурӯғу фан

نفروشد همه جز مکر و دروغ و فن

Кавдану хор ва хасисаст ҷаҳону хас

کودن و خوار و خسیس است جهان و خس

Зон насозад ҳамаи ҷуз бо хас ва бо кавдан

زان نسازد همه جز با خس و با کودن

Хосса имрӯз набинӣ ки ҳаме айдун

خاصه امروز نبینی که همی ایدون

Бар сари халқ хдоӣӣ кунад оҳрмн ?

بر سر خلق خدائی کند آهرمن؟

Ба хуросон дар то фарш бгстрдаҳ аст

به خراسان در تا فرش بگسترده است

Гирд кардааст азуи аҳду вафои доман

گرد کرده است ازو عهد و وفا دامن

Халқро чархи фурӯи бехат , наме бинӣ

خلق را چرخ فرو بیخت، نمی‌بینی

Хас мондааст ҳама бар сари прўизн ?

خس مانده است همه بر سر پرویزن؟

Зини хасони хайр чаҳ ҷўӣӣ чу ҳамеи доне

زین خسان خیر چه جوئی چو همی دانی

Ки ба трби андар ҳаргиз набӯд равған

که به ترب اندر هرگز نبود روغن

Хештани дор чу аҳволи ҳамеи бинӣ

خویشتن دار چو احوال همی بینی

Хира бериштау ҳанҷори макаши ҳнҷн

خیره بی‌رشته و هنجار مکش هنجن

Ин хасон бод азобанд , чу нодонон

این خسان باد عذابند، چو نادانان

Боди эшон мхр ва бод макун хирман

باد ایشان مخر و باد مکن خرمن

Чун тамаъи дорӣ афрӯхтани оташ

چون طمع داری افروختن آتش

Ба шаби андар зон пари вонгки равшан

به شب اندر زان پر وانگک روشن

Дили бихира чаҳ кунӣ танг чу огоҳӣ

دل بخیره چه کنی تنگ چو آگاهی

Ки ҷаҳони соя абрасту шаби обистан ?

که جهان سایهٔ ابر است و شب آبستن؟

Ин ҷаҳони маъдани ранҷу ғам ва торикӣ аст

این جهان معدن رنج و غم و تاریکی است

Нуру шодӣ ва баӣ нест дар ин маъдан

نور و شادی و بهی نیست در این معدن

Маъдани нур бар ин гунбад пирӯза аст

معدن نور بر این گنبد پیروزه است

Ки чу боғӣаст пар аз лолау пари сӯсан

که چو باغی است پر از لاله و پر سوسن

Гар ба шаби бенгарӣ андари фалаку олам

گر به شب بنگری اندر فلک و عالم

Бар сарати гулшани бинӣ ва ту дар гулхан

بر سرت گلشن بینی و تو در گلخن

Ту мари ин гулхан бе равнақи торӣ ро

تو مر این گلخن بی‌رونق تاری را

Ҷуз ки аз ҷаҳли нингоштаҳ эй гулшан

جز که از جهل نینگاشته‌ای گلشن

Маскан шахс туаст ин фалак эй мискин

مسکن شخص توست این فلک ای مسکین

Ҷонатро беҳтар азин ҳаст яке маскан

جانت را بهتر ازین هست یکی مسکن

Андари ин ҷои сипанҷӣ чаҳ наҳодӣ дил ?

اندر این جای سپنجی چه نهادی دل؟

Оби кӯбии ҳаме , эй биҳдаҳ , дар ҳован

آب کوبی همی، ای بیهده، در هاون

Ки т бигуфтааст ки андешаи мадор аз ҷон

که‌ت بگفته است که اندیشه مدار از جان

Ҳарчӣ ёбии ҳама бар танати ҳамеи бртн ?

هرچه یابی همه بر تنت همی برتن؟

Душман туаст тани бади куниш эй ғофил

دشمن توست تن بد کنش ای غافل

Ба шаб ва рӯз мабош эмин аз ин душман

به شب و روز مباش ایمن از این دشمن

Ҳамаи шодӣ ва тараб ҷӯяду меҳмонӣ

همه شادی و طرب جوید و مهمانی

Ки биорандаш аз ин барзан ва зон барзан

که بیارندش از این برزن و زان برزن

Гуяд « аз умри вази шодӣ чаҳ буд хуштар ?

گوید « از عمر وز شادی چه بود خوشتر؟

Макун андешаи зи фардо , бихӯр ва башикан »

مکن اندیشه ز فردا، بخور و بشکن»

Лекин ин нест равогар ту ҳамеи хоҳӣ

لیکن این نیست روا گر تو همی خواهی

эй тани коҳил бе ҳосили ҳайкали аФгн

ای تن کاهل بی‌حاصل هیکل‌افگن

Чаҳ кунӣ дунё бедайну хирад зеро

چه کنی دنیا بی‌دین و خرد زیرا

Хуш набошад нон безерау овешан

خوش نباشد نان بی‌زیره و آویشن

Мард бедайн чу хараст , ар ту нае мардум

مرد بی‌دین چو خر است، ار تو نه‌ای مردم

Чу харон бе дайни шӯ , рӯзу шубон май ?дан

چو خران بی‌دین شو، روز و شبان می‌دن

Харии омухтати он кас ки бифармудат

خری آموختت آن کس که بفرمودت

Ки « ҳамеша шикаму меъдаи ҳамеи огн »

که «همیشه شکم و معده همی آگن»

Неки бандяш ки аз баҳр чаҳ оварадат

نیک بندیش که از بهر چه آوردت

Онкӣ т оварад дар ин гунбад бе равзан

آنکه‌ت آورد در این گنبد بی‌روزن

Чашму гӯшу сухану ақл ва забон додат

چشم و گوش و سخن و عقل و زبان دادت

Бар мкоФотши доман ба камар дар зан

بر مکافاتش دامن به کمر در زن

Он кун аз тоъату некӣ ки надории шарм

آن کن از طاعت و نیکی که نداری شرم

Чун бибиняш дар он маъдани подошн

چون ببینیش در آن معدن پاداشن

Пеш азон ки ти бишавади шахси пароганда

پیش ازان که‌ت بشود شخص پراگنده

Тухму бехи бад ва ба бркну бпрогн

تخم و بیخ بد و به برکن و بپراگن

Бас ки бигузашт ҷаҳон бар туу ҷузи исён

بس که بگذشت جهان بر تو و جز عصیان

Сӯии ту номад ва нагузашт ба пиромн

سوی تو نامد و نگذشت به پیرامن

Аз бад карда пушаймони шӯ ва тоъат кун

از بد کرده پشیمان شو و طاعت کن

Хира бар умри гузашта чаҳ кунӣ шеван ?

خیره بر عمر گذشته چه کنی شیون؟

Сухан ҳуҷҷат бишинав ки ҳамеи бофад

سخن حجت بشنو که همی بافد

Нарм ва бо қимату некӯ чу хаз адкн

نرم و با قیمت و نیکو چو خز ادکن

Сухани ҳикматӣу хуби чунин бояд

سخن حکمتی و خوب چنین باید

Саъб ва боиста ва дар бофта чун оҳан

صعب و بایسته و در بافته چون آهن