зи ман маъзул шуд султони шайтон
ز من معزول شد سلطان شیطان
Надорам низ шайтонро ба султон
ندارم نیز شیطان را به سلطان
Серум зераш надорам , мари маро чаҳ
سرم زیرش ندارم، مر مرا چه
Агар бар баради шайтони сар ба саратон ?
اگر بر برد شیطان سر به سرطان؟
Ҳаме донам кигар фарбеҳ шавад саг
همی دانم که گر فربه شود سگ
На хомам хӯрд шояд зу на бирён
نه خامم خورد شاید زو نه بریان
Нагӯяд кас ки нокаси ҷуз ба чоҳ аст
نگوید کس که ناکس جز به چاه است
Агарчӣ бршўди нокас ба кайвон
اگرچه برشود ناکس به کیوان
Ба меҳмоняш наем зонка нокас
به مهمانیش نایم زانکه ناکس
Бхмонд ба миннати пушти меҳмон
بخماند به منت پشت مهمان
Гар ӯ аз дару марҷон ганҷ дорад
گر او از در و مرجان گنج دارد
Маро дар ҷони сухани дурусту марҷон
مرا در جان سخن درست و مرجان
Вар ӯро кону зар бекарон аст
ور او را کان و زر بیکران است
Марои некӯи сухан зарасту дили кон
مرا نیکو سخن زر است و دل کان
Вагар айвонашу тахт аз сим ва зар аст
وگر ایوانش و تخت از سیم و زر است
Маро аз илму дайн тахтасту айвон
مرا از علم و دین تخت است و ایوان
Ба об рӯй агар бе нони бимонам
به آبروی اگر بینان بمانم
Басӣ зон ба ки хоҳам нони зи нодон
بسی زان به که خواهم نان ز نادان
Ба Нонаш чун ман об хеш бидиҳам
به نانش چون من آب خویش بدهم
Чу обам шуд ман онгаҳ чу хӯрам нон ?
چو آبم شد من آنگه چو خورم نان؟
Хато гуфтааст зии ман ҳар ки гуфта аст
خطا گفته است زی من هر که گفتهاست
Ки « мардуми банда моласту эҳсон »
که «مردم بندهٔ مال است و احسان»
Ки банда донишанд ин ҳар ду зирок
که بندهٔ دانشاند این هر دو زیراک
зи баҳри дониш ободаст гиҳон
ز بهر دانش آباد است گیهان
зи дунё рӯй зӣ дайн кардам аирок
ز دنیا روی زی دین کردم ایراک
Маро бе дайни ҷаҳон чаҳ буду зиндон
مرا بیدین جهان چه بود و زندان
Бурун кардааст аз Эрони деви дайн ро
برون کردهاست از ایران دیو دین را
з бе динии чунин вайрон шуд Эрон
ز بیدینی چنین ویران شد ایران
Маро , пўро , зи дайн мулкӣаст дар дил
مرا، پورا، ز دین ملکی است در دل
Ки он ҳаргиз нахоҳад гашти вайрон
که آن هرگز نخواهد گشت ویران
Ҷаҳони хорӣ навардаст эй хирадманд
جهانخواری نورد است ای خردمند
Нигаҳ кун то падед оядат бурҳон
نگه کن تا پدید آیدت برهان
Ҷаҳон , чун ман дижам кардам бирав рӯй ,
جهان، چون من دژم کردم برو روی،
Сӯй ман кард рӯй хеши хандон
سوی من کرد روی خویش خندان
Ба дил дар сабри киштам то ба ман бар
به دل در صبر کشتم تا به من بر
Чу бар Айюб зар борид борон
چو بر ایوب زر بارید باران
Таоми зл ва хорӣ хӯрд бояд
طعام ذل و خواری خورد باید
Касеро каз тамаъ рустааст дандон
کسی را کز طمع رسته است دندان
Ба рӯй тези шамшери тамаъ бар
به روی تیز شمشیر طمع بر
з хурсандят бояд сохт савҳон
ز خرسندیت باید ساخت سوهان
Расан дар гардани юзон тамаъ кард
رسن در گردن یوزان طمع کرد
Тамаъ бастааст пои бози парон
طمع بسته است پای باز پران
Касеро каз тамаъ ҷанбед иллат
کسی را کز طمع جنبید علت
Надонад карданаши суқроти дармон
نداند کردنش سقراط درمان
Тамаъи полону бор миннат омад
طمع پالان و بار منت آمد
Ту монадӣ зери бору зишти полон
تو ماندی زیر بار و زشت پالان
Агар саҳласту осон бар ту , бар ман
اگر سهل است و آسان بر تو، بر من
Кашӣдан бор ва полон нест осон
کشیدن بار و پالان نیست آسان
Ман он дорам тамаъ кин дили тамаъ ро
من آن دارم طمع کاین دل طمع را
Надорад дар ду олами ҷуз ба яздон
ندارد در دو عالم جز به یزدان
Чу бо ман дил вафо кард ин тамаъ ро
چو با من دل وفا کرد این طمع را
Гирифтам неки бахтиро гиребон
گرفتم نیک بختی را گریبان
Кунам некӣ чу некӣ кард бо ман
کنم نیکی چو نیکی کرد با من
Худованди ҷаҳони додари субҳон
خداوند جهان دادار سبحان
Ҳаме то дар танами арқон ва ҷон аст
همی تا در تنم ارکان و جان است
Ба некӣ кӯшад аз ман ҷону арқон
به نیکی کوشد از من جان و ارکان
Чаро хонам чу фарқон кардам аз бар
چرا خوانم چو فرقان کردم از بر
Ба ҷои хатми қуръони мадҳи деҳқон
به جای ختم قرآن مدح دهقان
Чаро гӯям , чу ҳақ ва сидқ донам ,
چرا گویم، چو حق و صدق دانم،
Гарм ҳушаст , хираи зӯру бӯҳтон ?
گرم هوش است، خیره زور و بهتان؟
Чу раҳи зии шаҳри дайни омўхтндм
چو ره زی شهر دین آموختندم
Нтобам роҳи сӯии дашти исён
نتابم راه سوی دشت عصیان
зи девони зарқу дастон шан нахуррам
ز دیوان زرق و دستانشان نخرم
Чу зад бар дасти ман дасташи сулаймон
چو زد بر دست من دستش سلیمان
Дар осонӣу суд худ наҷӯям
در آسانی و سود خود نجویم
Зиён бо фалону ранҷи баҳмон
زیان با فلان و رنج بهمان
Бидонро аз бадиҳо боз дорам
بدان را از بدیها باز دارم
Вгрнӣ худ битобам роҳ азишон
وگرنی خود بتابم راه ازیشان
Нагӯям зишту бадро хуб ва некӯаст
نگویم زشت و بد را خوب و نیکوست
Гарон нафурӯшам онч он бошад арзон
گران نفروشم آنچ آن باشد ارزان
Ба некӣ кӯшам ва ҳаргиз набошам
به نیکی کوشم و هرگز نباشم
Биҷуз бар нек нокардани пушаймон
بجز بر نیک ناکردن پشیمان
Ливотат ё зинои кор сутур аст
لواطت یا زنا کار ستور است
Нигаҳи бони танами ҳам зин ва ҳам зон
نگهبان تنم هم زین و هم زان
Ндздми чизи каси кони кор мӯш аст
ندزدم چیز کس کان کار موش است
Зиён кардани мусулмонро зи пинҳон
زیان کردن مسلمان را ز پنهان
Яке мизон гузидам баси шигифтӣ
یکی میزان گزیدم بس شگفتی
Казон ба нест мизоне ба ҳурон
کزان به نیست میزانی به حران
Нагӯям ончӣ натавонам шунидан
نگویم آنچه نتوانم شنودن
Сари исломи ҳақ инасту имон
سر اسلام حق این است و ایمان
Мусулмонами чунин бе ранҷи азонм
مسلمانم چنین بیرنج ازانم
Чунон донам чунин бошад мусулмон
چنان دانم چنین باشد مسلمان
Ту эй ғофил яке бингар дар ин халқ
تو ای غافل یکی بنگر در این خلق
Ки менохӯрда гашта сетанд мисатон
که می ناخورده گشتهستند مستان
Гар эзади адл фармӯдааст чун аст
گر ایزد عدل فرمودهاست چون است
Чу бед аз бор , халқ аз адли урён ?
چو بید از بار، خلق از عدل عریان؟
Ба доногар накӯтар бенгарӣ нест
به دانا گر نکوتر بنگری نیست
Ба дасташи банди бал пандасту дастон
به دستش بند بل پند است و دستان
Зиҳии Иблис , кардӣ рости савганд
زهی ابلیس، کردی راست سوگند
Бар ин говон ва , бртў нест товон
بر این گاوان و، برتو نیست تاوان
Ту шогирдони басии дорӣ дар ин давр
تو شاگردان بسی داری در این دور
Ба қадар аз хештани бартари фаровон
به قدر از خویشتن برتر فراوان
Ниҳол шавамӣу тухми дурӯғат
نهال شومی و تخم دروغت
Наравед ҷуз ки дар хоки хуросон
نروید جز که در خاک خراسان
Туро ин ҷои малъун ғлтгоаҳ аст
تو را این جای ملعون غلتگاه است
Бағалати осони дараву гирди бФшон
بغلت آسان درو و گرد بفشان
Змни вази аҳли дайни майдонат холӣ аст
زمن وز اهل دین میدانت خالی است
БиФгни гӯй ва пас бгзори чавгон
بیفگن گوی و پس بگزار چوگان
Ба даҳ динор тнбўрӣ бихаранд
به ده دینار طنبوری بخرند
Ба донагӣ кӣ нахирад ҷамъи фарқон
به دانگی کی نخرد جمع فرقان
Хуросони золи сомон чун тиҳӣ шуд
خراسان ز آل سامان چون تهی شد
Ҳама дигар шудаш аҳволу сомон
همه دیگر شدش احوال و سامان
зи баси дунё зибардастон бимонаданд
ز بس دنیا زبردستان بماندند
Ба зери дасти қавмии зердастон
به زیر دست قومی زیردستان
Ба сӯратҳои некӯ мардумонанд
به صورتهای نیکو مردمانند
Ба сиратҳои бади гурги биёбон
به سیرتهای بد گرگ بیابان
Ба имгони ман ғарибу хор ва танҳо
به یمگان من غریب و خوار و تنها
Азинми монда бар зонуи занхдон
ازینم مانده بر زانو زنخدان
Гурезони рӯзгор ва ман ба тоъат
گریزان روزگار و من به طاعت
Ҳамеи печами дарави афтону хезон
همی پیچم درو افتان و خیزان
Ба тоъати баст шояд рӯзу шаб ро
به طاعت بست شاید روز و شب را
Ба тоъати бндмшсорону поён
به طاعت بندمش ساران و پایان
Ба тоъати барад бояд ин ҷаҳон ро
به طاعت برد باید این جهان را
Ки гуяд кин ҷаҳонро барад натавон ?
که گوید کاین جهان را برد نتوان؟
Ба фармонҳои яздон то нкўшӣ
به فرمانهای یزدان تا نکوشی
Наёбади мари туро гетӣ ба фармон
نیابد مر تو را گیتی به فرمان
Ба ҷисм аз баҳри нону хон ва мон кӯш
به جسم از بهر نان و خان و مان کوش
Ба рӯҳ аз баҳри хулду рӯҳу райҳон
به روح از بهر خلد و روح و ریحان
Ҳадиси кӯшиши салмони шунӯдӣ
حدیث کوشش سلمان شنودی
Тӯии салмон агар кӯшӣ ту чандон
توی سلمان اگر کوشی تو چندان
Биҷои ончии ман дидаи ситами имрӯз
بجای آنچه من دیدهستم امروز
Салимаст ончии дай дидааст салмон
سلیم است آنچه دی دیده است سلمان
Ба имгони лоҷарам дар дайну дунё
به یمگان لاجرم در دین و دنیا
Маконат ёфта ситам беш аз имкон
مکانت یافتهستم بیش از امکان
Марогар қавм бе раҳмони бронднд
مرا گر قوم بیرحمان براندند
Ба ҷӯаду раҳмату иқболу раҳмон
به جود و رحمت و اقبال و رحمان
Ба дунё дар на дарвешам на чокар
به دنیا در نه درویشم نه چاکر
Ба дайни андар на гумроҳам на ҳайрон
به دین اندر نه گمراهم نه حیران
Худованди замону қиблаи халқ
خداوند زمان و قبلهٔ خلق
Маро пуштасту ҳсн аз шари шайтон
مرا پشت است و حصن از شر شیطان
Ба ҷӯаду адл ӯ кӯтоҳ гашта аст
به جود و عدل او کوتاه گشتهاست
Ба бади кирдорӣ аз ман дасти даврон
به بد کرداری از من دست دوران
Марои ҳисон ӯ хонанд аирок
مرا حسان او خوانند ایراک
Ман аз эҳсон ӯ гаштам чу ҳисон
من از احسان او گشتم چو حسان
Мромрғии сияҳ сораст гули хор
مرامرغی سیه سار است گلخوار
Гуҳарбору сухани дон дар қалами дон
گهربار و سخندان در قلمدان
Марои девон чу дарҷ дар аз он аст
مرا دیوان چو درج در از آن است
Бихон девони ман бар ҷамъи девон
بخوان دیوان من بر جمع دیوان
Ки оёти қирону шеъри ҳуҷҷат
که آیات قران و شعر حجت
Дили девони бснбди ҳамчуи пайкон
دل دیوان بسنبد همچو پیکان
Чу шеър ман бихонӣ дӯсту душман
چو شعر من بخوانی دوست و دشمن
Туро саҷда кунад хандону гирён
تو را سجده کند خندان و گریان