Ҳикматӣ бишинав ба фазл эй мстъин

حکمتی بشنو به فضل ای مستعین

Пок чун моءи муайян аз бўмъин

پاک چون ماء معین از بومعین

Чун биҳиштат кӣ шавад пари нури дил

چون بهشتت کی شود پر نور دل

То дарав ноед зи ҳикмати ҳури айн ?

تا درو ناید ز حکمت حور عین؟

Дил ба ҳўролъини ҳикмат кӣ расад

دل به حورالعین حکمت کی رسد

То нагардад холӣ аз деви лъин ?

تا نگردد خالی از دیو لعین؟

Дили хазинаи илм дайн омад , ту ро

دل خزینهٔ علم دین آمد، تو را

Нест бартари гавҳарӣ аз илми дайн

نیست برتر گوهری از علم دین

Макри девону ҳавасҳоро манеҳ

مکر دیوان و هوس‌ها را منه

Дар хазинаи илми раби Алъоламин

در خزینهٔ علم رب‌العالمین

Ҷони ту бар олам алавӣ расад

جان تو بر عالم علوی رسد

Чун кунӣ мари илмро боҷони аҷин

چون کنی مر علم را باجان عجین

Дайну дунё ҳар давони мари рости рост

دین و دنیا هر دوان مر راست راست

Ростиро дори дайни ростин

راستی را دار دین راستین

Аспи дунёи дасти надиҳади мари ту ро

اسپ دنیا دست ندهد مر تو را

То зи илму ростии нанаяши зин

تا ز علم و راستی ننهیش زین

Гарму хушку сард ватар чун рост шуд

گرم و خشک و سرد و تر چون راست شد

Ростишон кард шеру ангабин

راستیشان کرد شیر و انگبین

Ростӣ бо илм чун ҳамбар шуданд

راستی با علم چون همبر شدند

Ин азон пайдо набошад он азин

این ازان پیدا نباشد آن ازین

Дайн чаҳ бошад ҷуз ки адлу ростӣ ?

دین چه باشد جز که عدل و راستی؟

Чиз бошад ҷуз ки хоку оби тин ?

چیز باشد جز که خاک و آب طین؟

Илмро фармудмон ҷустани расӯл

علم را فرمودمان جستن رسول

Ҷуст боядат ар набошад ҷуз ба чин

جست بایدت ار نباشد جز به چین

« қимат ҳар кас ба қадар илм ӯст »

«قیمت هر کس به قدر علم اوست»

Ҳамчунин гуфтааст амӣралмуъминӣн

همچنین گفته است امیرالمؤمنین

Хуби гуфтан пеша кун бо ҳар касе

خوب گفتن پیشه کن با هر کسی

Кин буруни оҳнҷд аз дили бехи кин

کاین برون آهنجد از دل بیخ کین

Мари суханро гандумин ва чарб кун

مر سخن را گندمین و چرب کن

Гар надории нони чарб ва гандумин

گر نداری نان چرب و گندمین

Хуби гуфтор , эй писар , беруни барад

خوب گفتار، ای پسر، بیرون برد

Аз миёни абрӯии душманати чин

از میان ابروی دشمنت چین

Бо амали мари қавли худро рости дор

با عمل مر قول خود را راست‌دار

Ин чунон бояд ки бошад он чунин

این چنان باید که باشد آن چنین

Мари марои шукр чаро ваъда кунӣ

مر مرا شکر چرا وعده کنی

?герат сангаст , эй писар , дар остин ?

گرت سنگ است، ای پسر، در آستین؟

Мари марои он даҳ ки бастонеи ҳамон

مر مرا آن ده که بستانی همان

Гоҳ чунӣ кӯр ва гоҳе даври байн ?

گاه چونی کور و گاهی دور بین؟

Додхоҳӣ вар бихоҳанд аз ту дод

دادخواهی ور بخواهند از تو داد

Пас ба хоки андар чаҳ молии пӯстин ?

پس به خاک اندر چه مالی پوستین؟

Аз қарини бади ҳазар боядат кард

از قرین بد حذر بایدت کرد

Каз қарини бади бёлоиди қарин

کز قرین بد بیالاید قرین

Зари надидаи сетӣ ки беқимат шавад

زر ندیده‌ستی که بی‌قیمت شود

Чун биндоӣиш бар чизеи мисин

چون بیندائیش بر چیزی مسین

Гоҳи неку бади ҳгрз эмин мабош

گاه نیک و بد هگرز ایمن مباش

Бар замона бе қарори ноамин

بر زمانهٔ بی‌قرار ناامین

Осёӣии зуд гирдаст ину тез

آسیائی زود گرد است این و تیز

Зу на шояд буд шод ва на ҳазин

زو نه شاید بود شاد و نه حزین

Ҷуз ки муҳаддис нест чизеи ҷузи худоӣ

جز که محدث نیست چیزی جز خدای

На замон ва на макон ва на макин

نه زمان و نه مکان و نه مکین

Гар мусулмонӣ ба дайн андар бирав

گر مسلمانی به دین اندر برو

Бар тариқу роҳи хайри алмрслин

بر طریق و راه خیر المرسلین

Бар раҳи он рӯ ба дайни кӯати офарид

بر ره آن رو به دین کوت آفرید

Худ барои хеши динии моФрин

خود برای خویش دینی مافرین

МоФрини динӣ ба нодонӣ казон

مافرین دینی به نادانی کزان

Бар танат нафрин кунад ҷони офарин

بر تنت نفرین کند جان آفرین

Аз Муҳамади айб агар номади ту ро

از محمد عیب اگر نامد تو را

Чун кунӣ ҳзмони имомӣ ба гузин ?

چون کنی هزمان امامی به گزین؟

Хашмро тоъати мадори аиро ки хашм

خشم را طاعت مدار ایرا که خشم

Зери доман дар бало дорад дафин

زیر دامن در بلا دارد دفین

Бар пушаймонии хурӣ аз тухми хашм

بر پشیمانی خوری از تخم خشم

Худ макори ин тухм ва зу ин бар мучин

خود مکار این تخم و زو این بر مچین

Порсоӣиро кам озорӣаст ҷуфт

پارسائی را کم آزاری است جفت

Шахси дайнро ин шимоласт он ямин

شخص دین را این شمال است آن یمین

Гар нахоҳӣ ки ти бёзорд касе

گر نخواهی که‌ت بیازارد کسی

Бар сари ганҷ кам озорӣ нишин

بر سر گنج کم‌آزاری نشین

Хуии некӯро ҳисори хеши гир

خوی نیکو را حصار خویش گیر

Вази қаноат бар дараш зани зўФрин

وز قناعت بر درش زن زوفرین

Илми ҷӯйу тоъатовар то ба ҷон

علم جوی و طاعت‌آور تا به جان

Зини тани лоғари буруни оӣии самин

زین تن لاغر برون آئی سمین

Нозанини ҷонро кун , эй нодон , ба илм

نازنین جان را کن، ای نادان، به علم

Тан чаҳ бошад гар набошад нозанин ?

تن چه باشد گر نباشد نازنین؟

Чун аз ӣнҷои ҷони ту Фрбӣ равад

چون از اینجا جان تو فربی رود

Тан чаҳ Фрбӣ чаҳ назор андари замин

تن چه فربی چه نزار اندر زمین

Хомшӣ ба чун ндонӣ гуфт нек

خامشی به چون ندانی گفت نیک

Нониҳода ба бихон нони арзанин

نانهاده به بخوان نان ارزنین

Худ забон аз ҳардуон кӯтоҳ кун

خود زبان از هردوان کوتاه کن

Чун ҳаме нафрин ндонӣ зи аФрин

چون همی نفرین ندانی ز افرین

Ҳикмат аз ҳар кас ки гуяд гӯши дор

حکمت از هر کس که گوید گوش دار

Гар мисли тўғонш гуяд ё тагин

گر مثل طوغانش گوید یا تگین

Ёсаминро хуши ббўид ҳар касе

یاسمین را خوش ببوید هر کسی

Гарчи аз саргин барояд ёсамин

گرچه از سرگین برآید یاسمین

Панди хубу шеъри ҳуҷҷатро бидор

پند خوب و شعر حجت را بدار

Ёдгор аз бўмъин эй мстъин

یادگار از بومعین ای مستعین