То кӣ кунӣ гила ки на хубаст кори ман

تا کی کنی گله که نه خوب است کار من

Вази тири моҳи тира тар омад баҳори ман ?

وز تیر ماه تیره‌تر آمد بهار من؟

Чун бенгарӣ ки шаст бидодӣ ба тамаъи шаш

چون بنگری که شست بدادی به طمع شش

Навҳа кунӣ ки вои гулу вои хори ман

نوحه کنی که وای گل و وای خار من

Чун ман зи баҳри моли даҳуми рӯзгори хеш

چون من ز بهر مال دهم روزگار خویش

Ояд ба моли боз ба ман рӯзгори ман ?

آید به مال باز به من روزگار من؟

Ҳаргиз наомаду бнёиди гузаштаи боз

هرگز نیامد و بنیاید گذشته باز

Бар қавли ман гўои баси пирору пори ман

بر قول من گوا بس پیرار و پار من

Дар ман нигар ки миннати бисмии равшани оина

در من نگر که منت بسْ روشن آینه

Яксарнигор хеш бибин ва дарнигор ман

یکسر نگار خویش ببین در نگار من

Ғарра машав ба оризи анбари наботи хеш

غره مشو به عارض عنبر نبات خویش

Вондри нигар ба оризи кофури бори ман

واندر نگر به عارض کافور بار من

Мӯем чунин сипеди зи гирд сипоҳ шуд

مویم چنین سپید ز گرد سپاه شد

Комади сипоҳи даҳри сӯии корзори ман

کامد سپاه دهر سوی کارزار من

Ҷонам ба ҷанги даҳри хирад чун ҳисор кард

جانم به جنگ دهر خرد چون حصار کرد

Ёбад ҳгрзи даҳри зафар бар ҳисори ман ?

یابد هگرز دهر ظفر بر حصار من؟

Андари ҳисор ман нарасад дасти рӯзгор

اندر حصار من نرسد دست روزگار

Чашми замона хира шуд андари ғубори ман

چشم زمانه خیره شد اندر غبار من

Кардам канора аз тараб ва бенасиб монад

کردم کناره از طرب و بی‌نصیب ماند

Ин сад ҳазор солаи арӯс аз канори ман

این صد هزار ساله عروس از کنار من

Он ғмгсори дайнаи маро ғам физой гашт

آن غمگسار دینه مرا غم‌فزای گشت

Ваон ғам физой ҳаст кунун ғмгсори ман

وان غم‌فزای هست کنون غمگسار من

Озод шуд зи бори ҳамаи халқи гарданам

آزاد شد ز بار همه خلق گردنم

Имрӯз чун зи халқи биФтоди бори ман

امروز چون ز خلق بیفتاد بار من

Доно маро биҷуст ва ман ӯро бхўостм

دانا مرا بجست و من او را بخواستم

Ман хўстор ӯ шудам ӯ хостори ман

من خوستار او شدم او خواستار من

Роз ошкора карду дили ман шикор кард

راز آشکاره کرد و دل من شکار کرد

То ошкораи аҳл хирад шуд шикори ман

تا آشکاره اهل خرد شد شکار من

Сӯии қавии ниҳони ман аз чашми дили нигар

سوی قوی نهان من از چشم دل نگر

Ғарра машав ба пушти заъиф ва назор ман

غره مشو به پشت ضعیف و نزار من

Гар зии фалаки براردи сари нори хотирам

گر زی فلک برآرد سر نار خاطرم

Хуршеди нур хеш бисӯзад ба нори ман

خورشید نور خویش بسوزد به نار من

Тирааст Зуҳраи пеши замири мунири ман

تیره است زهره پیش ضمیر منیر من

Хораст тири зии қалами тираи хори ман

خوار است تیر زی قلم تیره‌خوار من

Аз ман нисори шукру ҷавоб муфассал аст

از من نثار شکر و جواب مفصل است

Онро ки ӯ саволи тарозади нисори ман

آن را که او سؤال طرازد نثار من

Чун ман гиреҳи занам ба сухан бар куҷо наад

چون من گره زنم به سخن بر کجا نهد

Суқроти даст бар гиреҳи устувори ман ?

سقراط دست بر گره استوار من؟

Ваон бандҳо ки басти Флотўни пеши байн

وان بندها که بست فلاطون پیش بین

Хўҳласту сусти пеши киин пешкори ман

خوهل است و سست پیش کهین پیشکار من

Ин поигаҳи марои зини баин хилоиқ аст

این پایگه مرا زین بهین خلایق است

Ин поигаҳ надошт каси андари табори ман

این پایگه نداشت کس اندر تبار من

Бар чарх моҳ рафтам аз ин чоҳи жарфи зишт

بر چرخ ماه رفتم از این چاه ژرف زشت

Ҳаргиз касе надид аҷабтар зи кори ман

هرگز کسی ندید عجب‌تر ز کار من

Хурмо банӣ бидидам шохаш дар осмон

خرما بنی بدیدم شاخش در آسمان

Бар вай нисор карда хиради кирдигори ман

بر وی نثار کرده خرد کردگار من

Бо биму ноумед ба сахтии зӣ ӯ шудам

با بیم و ناامید به سختی زی او شدم

Зу Бахтиёри гаштам ва шуд бахти ёри ман

زو بختیار گشتم و شد بخت یار من

Гуфтам ба роҳи ҷаҳли ҳамеи тӯша боядам

گفتم به راه جهل همی توشه بایدم

Гуфтои туро басаст яке шохсори ман

گفتا تو را بس است یکی شاخسار من

Ҷанбед нарми нарм ва баборед бар дилам

جنبید نرم نرم و ببارید بر دلم

Борӣ казу рамида нашуд корўбори ман

باری کزو رمیده نشد کاروبار من

Бе бар чанор будам хурмо банӣ шудам

بی‌بر چنار بودم خرما بنی شدم

Хурмост бори банда кунун бар чанори ман

خرماست بار بنده کنون بر چنار من

То бори он дарахт муборак бихӯрада ам

تا بار آن درخت مبارک بخورده‌ام

Гаштааст бо қарори дил бе қарори ман

گشته است با قرار دل بی‌قرار من

Гар тухму бори ман нбридӣ , ба рағми дев

گر تخم و بار من نبریدی، به رغم دیو

Хрмобнон шудаи сетӣ яксар диёри ман

خرمابنان شده‌ستی یکسر دیار من

Фарзанди девро рутабами зҳрмори гашт

فرزند دیو را رطبم زهرمار گشت

Ман заҳри мор ӯ шудам ӯ заҳри мори ман

من زهر مار او شدم او زهر مار من

Венаи турфатар ки рӯзу шубон металаб кунам

وین طرفه‌تر که روز و شبان می طلب کنم

Ман зиндагии эшон ва эшон дамори ман

من زندگی ایشان و ایشان دمار من

эй мардумӣ ба сӯрати ҷисм ва ба дили сутур

ای مردمی به صورت جسم و به دل ستور

Бар гардани ту юғ манаст ва сипор ман

بر گردن تو یوغ من است و سپار من

Ман марди зулфиқорам ва ту марди дарра Эй

من مرد ذوالفقارم و تو مرد دره‌ای

Дарраи куҷо бас ояд бо зулфиқори ман ?

دره کجا بس آید با ذوالفقار من؟

Зӣ зулфиқорам омад сесад ҳазор ту

زی ذوالفقارم آمد سیصد هزار تو

Зии дарра номдаҳаст яке аз ҳазор ман

زی دره نامده‌است یکی از هزار من

ЪФрити дӯстдори ту ва дастёр туаст

عفریت دوستدار تو و دستیار توست

Ҷбрили дастёри ману дӯстдори ман

جبریل دستیار من و دوستدار من

Ту асп беФсор ва Фсораст аҳди ту

تو اسپ بی‌فسار و فسار است عهد تو

Қимат фазоядат чу бибинӣ Фсори ман

قیمت فزایدت چو ببینی فسار من

Безеб ва зинатаст ҳарон гӯшу гарданӣ

بی‌زیب و زینت است هران گوش و گردنی

Кӯ нест зери тавқи ману гӯшвори ман

کو نیست زیر طوق من و گوشوار من

Аҳду баён басаст туро тавқу гӯшвор

عهد و بیان بس است تو را طوق و گوشوار

Ин ҳар ду ёфтӣ чу шудӣ гӯши дори ман

این هر دو یافتی چو شدی گوش‌دار من

Обӣаст назд ман ки хумори ту бишиканад

آبی است نزد من که خمار تو بشکند

Пеши ормат чу гўӣӣ « башикан хумори ман »

پیش آرمت چو گوئی «بشکن خمار من»

Шеърам бихону фахри мадони мари маро ба шеър

شعرم بخوان و فخر مدان مر مرا به شعر

Дайни дон на шеъри фахри ман ва ҳам шиори ман

دین دان نه شعر فخر من و هم شعار من

эй онкии кирдигори зи баҳри ту ҷуфт кард

ای آنکه کردگار ز بهر تو جفت کرد

Бо ҷони ҳӯшёрам шахс назор ман

با جان هوشیارم شخص نزار من

Чун ман дувоздаҳаст туро аспу боргир

چون من دوازده است تو را اسپ و بارگیر

Лекин зхлқ нест ҷуз аз ту савори ман

لیکن زخلق نیست جز از تو سوار من