эй карда сарати ху ба бе Фсорӣ

ای کرده سرت خو به بی‌فساری

То кӣ буд ин ҷаҳлу бодсорӣ ?

تا کی بود این جهل و بادساری؟

Дар дашти хатои хира чанд тозӣ ?

در دشت خطا خیره چند تازی؟

Чун сари зи хатои бози хати норай ?

چون سر ز خطا باز خط ناری؟

Гар сари зи хатои бози хати норай

گر سر ز خطا باز خط ناری

Донам ба ҳақиқат каз аҳли норай

دانم به حقیقت کز اهل ناری

Хорӣаст хатои заҳри бор , токӣ

خاری است خطا زهر بار، تاکی

Ту пушт дар ин заҳри бори хорӣ ?

تو پشت در این زهر بار خاری؟

Ақласт ба сӯии савоби раҳбар

عقل است به سوی صواب رهبر

Бо роҳи ?бирт чун ба хори хорӣ ?

با راه‌برت چون به خار خاری؟

Чун бо хирад , эй бехирад , насозӣ

چون با خرد، ای بی‌خرد، نسازی

Ҷуз ранҷ набинӣу сўкўорӣ

جز رنج نبینی و سوکواری

Гўӣӣ ки « чаро рӯзгори ҷоФӣ

گوئی که «چرا روزگار جافی

Бо ман накунад ҳеҷ бурдборӣ ? »

با من نکند هیچ بردباری؟»

Ин банд набинӣ ки бар ту бастанд ?

این بند نبینی که بر تو بستند؟

Дар банди ҳаме чун кунӣ саворӣ ?

در بند همی چون کنی سواری؟

Хоҳӣ ки тмошокнӣ ба нузҳат

خواهی که تماشاکنی به نزهت

Ба хира дар ин чоҳи тангу торӣ

به خیره در این چاه تنگ و تاری

Ҷузи кондаҳу ғами ндрўӣу ҳасрат

جز کانده و غم ندروی و حسرت

Ҳаргоҳ ки тухми маҳоли корӣ

هرگاه که تخم محال کاری

Онгаҳ гунаҳи зи рӯзгори бинӣ

آنگه گنه ز روزگار بینی

Вази ҷаҳли мъодои рӯзгорӣ

وز جهل معادای روزگاری

Ноед зи ҷаҳони ҳеҷ кору борӣ

ناید ز جهان هیچ کار و باری

Ало ки ба тақдиру амри борӣ

الا که به تقدیر و امر باری

Ҳаши дор ки олами сарой кор аст

هش‌دار که عالم سرای کار است

Машғӯл чаҳ бошӣ ба нобакорӣ ?

مشغول چه باشی به نابکاری؟

Бингар ки пас аз нестӣ чигуна

بنگر که پس از نیستی چگونه

Бо ҷоҳи шдстӣу комгорӣ

با جاه شدستی و کامگاری

Доне ки туро кирдигори олам

دانی که تو را کردگار عالم

Додааст ба ҳақ дод кирдигорӣ

داده‌است به حق داد کردگاری

Гар ту надиҳӣ дод ӯ ба тоъат

گر تو ندهی داد او به طاعت

Дар хӯрд азобӣу злу хорӣ

در خورد عذابی و ذل و خواری

Бедод кунӣ бо бузурги довар

بیداد کنی با بزرگ داور

Зинҳор макун зинҳор хорӣ

زنهار مکن زینهار خواری

Гар кори фалаки гирд гаштан омад

گر کار فلک گرد گشتن آمد

Дайни кор туасту марди корӣ

دین کار تو است و مرد کاری

Чун кор ба миқдор хеш кардӣ

چون کار به مقدار خویش کردی

Рафтӣ ба раҳи ъзу бахтиёрӣ

رفتی به ره عز و بختیاری

Гар гетии тимор ту надорад

گر گیتی تیمار تو ندارد

Он ба ки ту тимор ӯ надорӣ

آن به که تو تیمار او نداری

Зеро ки ҳаме ҳрчгўнаҳ бошад

زیرا که همی هرچگونه باشد

Ҳам бугзарад ин муддати шуморӣ

هم بگذرد این مدت شماری

Зии лоба ва зорят нанигарад чарх

زی لابه و زاریت ننگرد چرخ

Ҳарчанд ки лоба кунӣу зорӣ

هرچند که لابه کنی و زاری

Девӣаст стмгораҳи нафаси ҳиссӣ

دیوی است ستمگاره نفس حسی

Кӯи моя ҷаҳласт ва бе Фсорӣ

کو مایهٔ جهل است و بی‌فساری

Ёрии зи хиради хоҳ , вази қаноат

یاری ز خرد خواه، وز قناعت

Бркштни ин деви корзорӣ

برکشتن این دیو کارزاری

Баси кас ки бар умеди пешгоҳӣ

بس کس که بر امید پیشگاهی

Зу монад ба хорӣу пешкорӣ

زو ماند به خواری و پیشکاری

Бе номи басии гашти азу ва бе нон

بی‌نام بسی گشت ازو و بی‌نان

Андари талаби нону номадорӣ

اندر طلب نان و نامداری

Зинҳори бад-ӣн зинҳор хора

زنهار بدین زینهار خواره

Надиҳӣ хираду ҷон зинҳорӣ

ندهی خرد و جان زینهاری

Зер қидмат биспурад ба хорӣ

زیر قدمت بسپرد به خواری

Ҳргаҳ ки ту дилро бадви сипорӣ

هرگه که تو دل را بدو سپاری

Марӣаст газандаи тамаъ ки морон

ماری است گزنده طمع که ماران

Зин мор баранд эй рафиқи Марӣ

زین مار برند ای رفیق ماری

Гар дар дилати ин мор ҷой гирад

گر در دلت این مار جای گیرد

Чун ту набӯд кас ба дили фигорӣ

چون تو نبود کس به دل فگاری

Бе бокӣ агар морро ба дил дар

بی‌باکی اگر مار را به دل در

Бо поки хирад ҷой дод ёрӣ

با پاک خرد جای داد یاری

Бо ақл макун ёри мари тамаъ ро

با عقل مکن یار مر طمع را

Шояд ки нахоҳӣ зи мори ёрӣ

شاید که نخواهی ز مار یاری

Некӯ мисласт он ки « ҷои холӣ

نیکو مثل است آن که «جای خالی

Беҳтар чу пар аз гурги марғзорӣ »

بهتر چو پر از گرگ مرغزاری»

Ҳарчанд ки ғамгин буд нахоҳад

هرچند که غمگین بود نخواهد

Аз пашшаи хирадманди ғмгсорӣ

از پشه خردمند غمگساری

Он кӯш ки даст аз тамаъи бшўӣӣ

آن کوش که دست از طمع بشوئی

Венаи сифлаи ҷаҳонро бадв гузорӣ

وین سفله جهان را بدو گذاری

Вази рӯзӣ ва аз молу тани дурустӣ

وز روزی و از مال و تن‌درستی

Вази фикрат ва аз илму ҳӯшёрӣ

وز فکرت و از علم و هوشیاری

Мари неъмати яздон беқарин ро

مر نعمت یزدان بی‌قرین را

Як як ба тан хеш баршуморӣ

یک یک به تن خویش برشماری

Ва андеша кунӣ сахт кандар ин банд

و اندیشه کنی سخت کاندر این‌بند

Аз баҳр чаро гаштае ҳисорӣ

از بهر چرا گشته‌ای حصاری

Вонгоаҳ , ки дода сетати андари ин банд

وانگاه، که داده‌ستت اندر این بند

Бар ҷонварони ҷумлаи шаҳриёрӣ

بر جانوران جمله شهریاری

Эшон ҳама чун сарнигӯн ва хоранд

ایشان همه چون سرنگون و خوارند

Айдун ва ту чун сарви ҷӯйборӣ

ایدون و تو چون سرو جویباری

Ҷустанди дарин , ҳар касе тариқӣ

جستند درین، هر کسی طریقی

Ин рафт ба айвон ва он бухорӣ

این رفت به ایوان و آن بخاری

Розяти ҷуз он гуфт кони чғонӣ

رازیت جز آن گفت کان چغانی

Балхят на он гуфт кони бухорӣ

بلخیت نه آن گفت کان بخاری

Гаштии мутаҳайир ки андари ин раҳ

گشتی متحیر که اندر این ره

Гомӣ натавонӣ ки дар гузорӣ

گامی نتوانی که در گزاری

Гўӣӣ ба зарурат ки ин чунин аст

گوئی به ضرورت که این چنین است

Лекинат ҳаме ноед устуворӣ

لیکنت همی ناید استواری

Розӣаст бузурги ину саъб , ӯ ро

رازی است بزرگ این و صعب، او را

Тангаст ба дилҳо даруни маҷорӣ

تنگ است به دلها درون مجاری

Аҳли ту мари ин розро агар ту

اهل تو مر این راز را اگر تو

Дар банди худованди зулфиқорӣ

در بند خداوند ذوالفقاری

Вари гардани ту тавқ ӯ надорад

ور گردن تو طوق او ندارد

Бар хушки бихираи марони сморӣ

بر خشک بخیره مران سماری