эй ғариби оби ғарибии зи ту брбўди шабоб

ای غریب آب غریبی ز تو بربود شباب

Вази ғами ғурбат аз сарат биппаред ғроб

وز غم غربت از سرْت بپرّید غراب

Гирд ғурбат нашавад шастаи зи дидори ғариб

گرد غربت نشود شسته ز دیدار غریب

Гарчи ҳар рӯзи сар ва рӯй бишӯяд ба гулоб

گرچه هر روز سر و روی بشوید به گلاب

Ҳар дарахтӣ ки зи ҷояш ба дигар ҷой баранд

هر درختی که ز جایش به دگر جای برند

Бишавад зу ҳамаи он равнақ ва он зинату об

بشود زو همه آن رونق و آن زینت و آب

Гарчи дар шаҳри касони гулшан ва кошона кунӣ

گرچه در شهر کسان گلشن و کاشانه کنی

Хонаи хеш ба ар чанд харобасту ибоб

خانهٔ خویش به ار چند خراب است و یباب

Мардро буи биҳишт ояд , аз хонаи хеш

مرد را بوی بهشت آید، از خانهٔ خویش

Мисласт ин мислии равшан бепечишу тоб

مثل است این مثلی روشن بی پیچش و تاب

Оби чоҳяти басии хуштар дар хонаи хеш

آب چاهیت بسی خوشتر در خانهٔ خویش

Зонка дар шаҳри касони гарми гуҳони пасту ҷлоб

زانکه در شهر کسان گرم گهان پست و جلاب

Ин ҷаҳон , эй писар , акнӯн ба мисли хона туаст

این جهان، ای پسر، اکنون به مثل خانهٔ توست

Зонат меноед хуш рафт азинҷо ба шитоб

زانت می‌ناید خوش رفت ازینجا به شتاب

Ба ғарибии т ҳаме хонд аз ин хонаи худоӣ

به غریبی‌ت همی خواند از این خانه خدای

Онкии бсршти чунин шахси туро зи обу туроб

آنکه بسرشت چنین شخص تو را ز آب و تراب

Он муқаддар ки брондаҳаст чунин бар сармо

آن مقدّر که بِرانده‌است چنین بر سرما

Қӯту хобу хуру сустӣу перӣу шабоб

قوت و خواب و خور و سستی و پیری و شباب

Ваъда карда аст бидон шаҳри ғарибяти басӣ

وعده کرده‌است بدان شهر غریبیت بسی

Ҷоҳу неъмат ки чунон халқ надидааст ба хоб

جاه و نعمت که چنان خلق ندیده‌است به خواب

Он шаробӣ ки зи кофур мизоҷаст дарав

آن شرابی که ز کافور مزاج است درو

Меҳр ва машкаст бар он поку гўорндаҳи шароб

مهر و مشکست بر آن پاک و گوارنده شراب

Вази заноне ки касе даст бар эшон наниҳод

وز زنانی که کسی دست بر ایشان ننهاد

Ҳамаи дӯшиза ва ҳам зоду накӯи сӯрату шоб

همه دوشیزه و هم‌زاد و نکو صورت و شاب

Ту ҳамеи гўӣӣ кин ваъда дурустаст валек

تو همی گوئی کاین وعده درست است ولیک

Нест кирдори ту андари хури ин хуби ҷавоб

نیست کردار تو اندر خور این خوب جواب

Ваъдаро тоъат бояд чу мақарии ту ба въд

وعده را طاعت باید چو مقری تو به وعد

Сарат аз тоъат бар ҳукми накӯи ваъдаи мтоб

سرت از طاعت بر حکم نکو وعده متاب

Зон шароби инки ту дорӣ чу хлобии сети палид

زان شراب اینکه تو داری چو خلابی‌ست پلید

Вази биҳишти ин ҳамаи олам чу сроӣии сети хароб

وز بهشت این همه عالم چو سرائی‌ست خراب

Зон ҳамаи ваъдаи некӯ ба чаҳ хурсанд шудӣ ,

زان همه وعدهٔ نیکو به چه خرسند شدی،

эй хирадманд , бад-ӣни неъмати пусидаи ғоб ?

ای خردمند، بدین نعمت پوسیدهٔ غاب؟

Зонк азин хона наёбӣ ту ҳамеи буии биҳишт

زانک ازین خانه نیابی تو همی بوی بهشت

Ёр ту ёфт азуи буи , ту шӯ низ биёб

یار تو یافت ازو بوی، تو شو نیز بیاب

То ба хоки андари номихти чунин буии биҳишт

تا به خاک اندر نامیخت چنین بوی بهشت

Ин нашуд шукри покиза ва он анбари ноб

این نشد شکّر پاکیزه و آن عنبر ناب

Чун ндонӣ ки чаҳ чизаст ҳамеи буии биҳишт

چون ندانی که چه چیز است همی بوی بهشت

Нашиносӣ з май софи ҳамеи тираи хлоб

نشناسی ز می صاف همی تیره خلاب

Ту бад-ӣни тира аз он соф бидон хурсандӣ

تو بدین تیره از آن صاف بدان خرسندی

Ки ба дасти сетати гунҷишк ва баробараст уқоб

که به دست‌ستَت گنجشک و برابرْست عقاب

Чун наёбад ба гуҳи гуруснагии Кебеку тзрў

چون نیابد به گه گرسنگی کبک و تذرو

Чаҳ кунад гар нахурд марди зи мурдори кабоб ?

چه کند گر نخورد مرد ز مردار کباب؟

Ҷуз ки бар орзӯии нолаи зеру Бами чанг

جز که بر آرزوی نالهٔ زیر و بم چنگ

Каси нёромд бар бе мазаи овози рубоб

کس نیارامد بر بی‌مزه آواز رباب

Пар шавад меъдаи ту , чун набӯд медаҳ , зи кашк

پر شود معدهٔ تو، چون نبود میده، ز کشک

Хуш кунад мағзи туро , чун набӯд машк , саҳоб

خوش کند مغز تو را، چون نبود مشک، سحاب

эй хирадманд чаҳ тозӣ сипас сифлаи ҷаҳон

ای خردمند چه تازی سپس سفله جهان

Ҳамчуи ташна сипас хушку фарибандаи сароб ?

همچو تشنه سپس خشک و فریبنده سراب؟

Гар азоби он буд эй хоҷа казу ранҷаи шӯй

گر عذاب آن بود ای خواجه کزو رنجه شوی

Чун наранҷӣ зи ҷаҳон ?гар на ҷаҳонаст азоб ?

چون نرنجی ز جهان؟ گر نه جهان است عذاب؟

Србсри ранҷ ва азобаст ҷаҳонгар бҳшӣ

سربسر رنج و عذاب است جهان گر بِهُشی

Матлаби ранҷу азобаш чу мақарӣ ба ҳисоб

مطلب رنج و عذابش چو مقِرّی به حساب

Талаби ранҷи сӯии мард хирадманд хатост

طلب رنج سوی مرد خردمند خطاست

Мшмри ?герат хирад ҳаст хаторо ба савоб

مشِمر گرت خرد هست خطا را به صواب

Ту чу харгӯш чаҳ машғӯл шудаи сетӣ ба гё

تو چو خرگوش چه مشغول شده‌ستی به گیا

На ба сари ?бирт уқобаст ва ба гирди ту клоб ?

نه به سر برت عقاب است و به گرد تو کلاب؟

Панд кӣ гирад фарзанди ту , эй хоҷа , зи ту

پند کی گیرد فرزند تو، ای خواجه، ز تو

Чу рубобаст ба дасти андар ва бар сарати хизоб ?

چو رباب است به دست اندر و بر سرت خضاب؟

Чун сазовори итобӣ ба тани хеши ту худ

چون سزاوار عتابی به تن خویش تو خود

Кӣ расад аз ту ба ҳамсояу фарзанди итоб ?

کی رسد از تو به همسایه و فرزند عتاب؟

Чун нахоҳӣ ту зи ман панди марои панди мада

چون نخواهی تو ز من پند مرا پند مده

Бастаи ингори маро бо ту бад-ӣни кори ҳисоб

بسته انگار مرا با تو بدین کار حساب

Дар хури қавли накӯ бояд карданати амал

در خور قول نکو باید کردنت عمل

Ту зи гуфтори уқобӣ ва ба кирдори збоб

تو ز گفتار عقابی و به کردار ذباب

Қавл чун рӯй баради зери ниқоб , эй бихарад

قول چون روی برد زیر نقاب، ای بخرد

Ба амал бояд аз ин рӯй кушоданати ниқоб

به عمل باید از این روی گشادنت نقاب

Симу симоб ба дидори ту аз давр яке аст

سیم و سیماب به دیدار تو از دور یکی است

Ба амали гашти ҷудои нуқраи сим аз симоб

به عمل گشت جدا نقرهٔ سیم از سیماب

Қавлро нест савобӣ чу амал нест бирав

قول را نیست ثوابی چو عمل نیست برو

Эзад аз баҳр амал кард туро ваъдаи савоб

ایزد از بهر عمل کرد تو را وعده ثواب

Амалати кӯ ? ба амал фахр кун аиро ки худоӣ

عملت کو؟ به عمل فخر کن ایرا که خدای

Бо ту аз баҳр амал кард ба оёти хитоб

با تو از بهر عمل کرد به آیات خطاب

Гарчи саъбаст амал , аз қабл буии биҳишт

گرچه صعب است عمل، از قِبَل بوی بهشت

Ҷумла осон шавад , эй пӯри падар , бар ту съоб

جمله آسان شود، ای پور پدر، بر تو صعاب

Чун набошадат амал роҳ наёбӣ сӯии илм

چون نباشدت عمل راه نیابی سوی علم

Накунад марди саворӣ чу набошадаш рикоб

نکند مرد سواری چو نباشدش رکاب

Ҷуз ба илмӣ нараҳад мардум аз ин банди азим

جز به علمی نرهد مردم از این بند عظیم

Кон наҳуфтааст ба танзили даруни зери ҳиҷоб

کآن نهفته است به تنزیل درون زیر حجاب

Чун ндонӣ раҳи тоўил ба илмаш нарисӣ

چون ندانی ره تاویل به علمش نرسی

Врчаҳ якеаст миёни ман ва ту ҳукми китоб

ورچه یکّیست میان من و تو حکم کتاب

На сӯии роҳ сдобаст раҳи лолаи лаъл

نه سوی راه سداب است ره لالهٔ لعل

Гарчи зон об хӯрд лола ки хӯрдааст сдоб

گرچه زان آب خورد لاله که خورده‌است سداب

Илмро ҷуз ки амали банди надидаи сети ҳаким

علم را جز که عمل بند ندیده‌ست حکیم

Илмро каси натавонад ки бибандад ба таноб

علم را کس نتواند که ببندد به طناب

Қавл чун ёри амал гашт мабош инч ба ғам

قول چون یار عمل گشت مباش ایچ به غم

Мард чун гашти шиновари ншкўҳди зи ғмоб

مرد چون گشت شناور نشکوهد ز غماب

Кас ба дониш нарасад ҷуз ки зи нодонии азонк

کس به دانش نرسد جز که ز نادانی ازانک

Набӯд ҷуз ки туфу дӯд ба оғози саҳоб

نبود جز که تف و دود به آغاز سحاب

Пораи хӯн буд аввал ки шавад нофаи машк

پارهٔ خون بود اول که شود نافهٔ مشک

Қатраи об буд аввал , лўлўии хўшоб

قطرهٔ آب بود اول, لولوی خوشاب

Ҳамчу лўлў кунад , эй пӯр , туро илму амал

همچو لولو کند، ای پور، تو را علم و عمل

Раҳи боби ту ҳамин аст бирав бар раҳи боб

ره باب تو همین است برو بر ره باب