Ҷаҳонро нест ҷузи мардуми шикорӣ
جهان را نیست جز مردم شکاری
На ҷуз хур ҳаст касро низ корӣ
نه جز خور هست کس را نیز کاری
Яке мари гов бар пурворро кас
یکی مر گاو بر پروار را کس
Ҷуз аз қассоб ноед хосторӣ
جز از قصاب ناید خواستاری
Касе кӯи зод ва хӯрду мард чун хар
کسی کو زاد و خورد و مرد چون خر
Азин бадтараш бошад низ орӣ ?
ازین بدترش باشد نیز عاری؟
Чаҳ дуздии зии хирадмандон чаҳ мӯшӣ
چه دزدی زی خردمندان چه موشی
Чаҳ бдгўӣии сӯии доно чаҳ Марӣ
چه بدگوئی سوی دانا چه ماری
Хлндаҳтар зи ҷоҳил бар наравед
خلندهتر ز جاهل بر نروید
Ҳгрз , эй пӯр , зи обу хоки хорӣ
هگرز، ای پور، ز آب و خاک خاری
Зҷоҳли бед ба зирок агар бед
زجاهل بید به زیراک اگر بید
Наёрад бори нозордти борӣ
نیارد بار نازاردت باری
Ҳазари дор аз дарахти ҷоҳили аирок
حذر دار از درخت جاهل ایراک
Наёрад бар ту зу ҷузи хори борӣ
نیارد بر تو زو جز خار باری
Чаҳ бояд ҳар ки ӯ сари гини бшўлд
چه باید هر که او سر گین بشولد
Магари ранҷи тану нохуши бухорӣ ?
مگر رنج تن و ناخوش بخاری؟
Чу халқ инасту ҳоли ин , ту наёбӣ
چو خلق این است و حال این، تو نیابی
зи тнҳоӣӣ ба , эй хоҷа , ҳисорӣ
ز تنهائی به، ای خواجه، حصاری
Ба аз тнҳоӣит ёрӣ набояд
به از تنهائیت یاری نباید
Ки тнҳоӣӣ ба аз бади меҳри ёрӣ
که تنهائی به از بد مهر یاری
Хирадро ихтиёр инасту зии ман
خرد را اختیار این است و زی من
Азин ба кас накардааст ихтиёрӣ
ازین به کس نکرده است اختیاری
Пиёда ба басӣ аз бастаи брхр
پیاده به بسی از بسته برخر
Тиҳии ғорӣ ба аз пари гурги ғорӣ
تهی غاری به از پر گرگ غاری
Маро ёрӣаст чун танҳо нишинам
مرا یاری است چون تنها نشینم
Сухани гўӣии Аминии роздорӣ
سخن گوئی امینی رازداری
Ҳаме гуяд ки « ҳар кӯ нашунӯд худ
همی گوید که «هر کو نشنود خود
Надорад ғами валикини ғамгусорӣ »
ندارد غم ولیکن غمگساری»
Яке пштстш ва сад рӯй ҳасташ
یکی پشتستش و صد روی هستش
Ба хӯбӣ ҳар яке ҳамчун баҳорӣ
به خوبی هر یکی همچون بهاری
Ба пушташ бар занами дастӣ чу донам
به پشتش بر زنم دستی چو دانم
Ки бинишастааст бар рӯйиши ғуборӣ
که بنشسته است بر رویش غباری
Сухани гўӣӣ бе овозии валикин
سخنگوئی بیآوازی ولیکن
Нагӯяд то наёбади ҳӯшёрӣ
نگوید تا نیابد هوشیاری
Набинӣ нашнавӣ ту қавл ӯ ро
نبینی نشنوی تو قول او را
Набинад каси чунин ҳаргизи айёрӣ
نبیند کس چنین هرگز عیاری
Ба ҳар вақт аз суханҳои ҳакямон
به هر وقت از سخنهای حکیمان
Ба рӯйиш бар бубинами ёдгорӣ
به رویش بر ببینم یادگاری
Нагӯяд то ба рӯйиш нанигарам ман
نگوید تا به رویش ننگرم من
На чун ҳар жожхоӣии бодсорӣ
نه چون هر ژاژخائی بادساری
Ба торикии сухан ҳаргиз нагӯяд
به تاریکی سخن هرگز نگوید
Чу бо ҳишмати мшҳри шаҳриёрӣ
چو با حشمت مشهر شهریاری
Ба суҳбат бо чунин ёрӣ ба имгон
به صحبت با چنین یاری به یمگان
Ба сари барадам ба перии рӯзгорӣ
به سر بردم به پیری روزگاری
Ба зиндони сулаймонами зи девон
به زندان سلیمانم ز دیوان
Наме байнам на ёрӣ на зувворӣ
نمیبینم نه یاری نه زواری
Сулаймони вори девонами бронднд
سلیمانوار دیوانم براندند
Сулаймонам , сулаймонами ман оре
سلیمانم، سلیمانم من آری
Ба дарё борӣ афтод ӯ бидон вақт
به دریا باری افتاد او بدان وقت
зи дасти дев ва ман бар кӯҳсорӣ
ز دست دیو و من بر کوهساری
Биҷузи парҳезу дониш бар тани ман
بجز پرهیز و دانش بر تن من
Наёбади кас на айбӣ на ъўорӣ
نیابد کس نه عیبی نه عواری
Маро то бар сар аз дайн омад афсар
مرا تا بر سر از دین آمد افسر
Раҳеу бандаи бад ҳар бе Фсорӣ
رهی و بنده بد هر بیفساری
Змни тимори номдшони азиро
زمن تیمار نامدشان ازیرا
Нпрҳизди ҳморӣ аз ҳморӣ
نپرهیزد حماری از حماری
Гирифта сетанд акнӯн аз ман озор
گرفتهستند اکنون از من آزار
Чу аз парҳез бар бастами азорӣ
چو از پرهیز بر بستم ازاری
зи баҳри ол пайғамбар бихӯрадам
ز بهر آل پیغمبر بخوردم
Чунин бар ҷони мискин зинҳорӣ
چنین بر جان مسکین زینهاری
Табору ?ил ман шуд хори зии ман
تبار و ال من شد خوار زی من
зи баҳри беҳтарини олу таборӣ
ز بهر بهترین آل و تباری
Ба фари ол пайғамбар баборед
به فر آل پیغمبر ببارید
Маро бар дили зи илми дайни нисорӣ
مرا بر دل ز علم دین نثاری
Ба ҳар фазлии пиёда ва кунад будам
به هر فضلی پیاده و کند بودم
Ба фари ол ӯ гаштами саворӣ
به فر آل او گشتم سواری
Ба фари ол пайғамбар шавад мард
به فر آل پیغمبر شود مرد
Агар бадбахт бошад бахтиёрӣ
اگر بدبخت باشد بختیاری
Ба фари илми олаши рӯза дор аст
به فر علم آلش روزهدار است
Ҳамон бетоъатӣ бисёр хорӣ
همان بیطاعتی بسیار خواری
Ба ҷон бе қарори андар , бадишон
به جان بیقرار اندر، بدیشان
Падед ояд зълми дайни қарорӣ
پدید آید زعلم دین قراری
Стмгорӣ ба ҷуз каз илми эшон
ستمگاری به جز کز علم ایشان
Дар ин олам куҷо шуд ҳақи гузорӣ ?
در این عالم کجا شد حق گزاری؟
Ба фари оли пайғамбар шифо ёфт
به فر آل پیغمبر شفا یافت
зи бемории дил ҳар дили фигорӣ
ز بیماری دل هر دلفگاری
Ба ҳалаи дайни ҳақ дар пуди танзил
به حلهٔ دین حق در پود تنزیل
Ба эшон ёфт аз тоўили торӣ
به ایشان یافت از تاویل تاری
Набинад ҷуз ба эшон чашми доно
نبیند جز به ایشان چشم دانا
Наонеро ба зери ошкорӣ
نهانی را به زیر آشکاری
Ниҳони ошкорои кас надида аст
نهان آشکارا کس ندیده است
Ҷуз аз таълими ҳурии номадорӣ
جز از تعلیم حری نامداری
Нигоранда наоне ошкор аст
نگارنده نهانی آشکار است
Сӯии доно ба зер ҳар нигорӣ
سوی دانا به زیر هر نگاری
Бад-ӣни дори андарун боядат дидан
بدین دار اندرون بایدت دیدن
Ки беруни зин ва ба зин ҳаст дорӣ
که بیرون زین و به زین هست داری
Латифаст ону хуш , мшмри хабисаш
لطیف است آن و خوش، مشمر خبیثش
Зхоку хорўи хас чун марғзорӣ
زخاک و خارو خس چون مرغزاری
Азирок аз қиёс , он шодмонӣ аст
ازیراک از قیاس، آن شادمانی است
Сӯии донои дайн , венаи сўкўорӣ
سوی دانای دین، وین سوکواری
Чу шўрстон набошад бӯстонӣ
چو شورستان نباشد بوستانی
Чу кошона набошад раҳ гузорӣ
چو کاشانه نباشد ره گذاری
Гар огоҳӣ ки андари раҳ гузорӣ
گر آگاهی که اندر رهگذاری
Чаҳ афтодӣ чунин дар корўборӣ ?
چه افتادی چنین در کاروباری؟
Чу девона ба тамаъи бори хурмо
چو دیوانه به طمع بار خرما
Чаҳ афшонии ҳаме бе бар чанорӣ ?
چه افشانی همی بیبر چناری؟
Шикор хеш кардат чарху номад
شکار خویش کردت چرخ و نامد
Ба дастати ҷузи пушаймонии шикорӣ
به دستت جز پشیمانی شکاری
Басӣ хуфтӣ , кунун бар кун сар аз хоб
بسی خفتی، کنون بر کن سر از خواب
Харии хираи мадаи мисатони хиёрӣ
خری خیره مده مستان خیاری
Ки рӯзии зини шимурдаи рӯзгорат
که روزی زین شمرده روزگارت
Бибояд дод ночораи шуморӣ
بباید داد ناچاره شماری
Бихон ашъори ҳуҷҷатро ки надиҳад
بخوان اشعار حجت را که ندهد
Ба аз шеъраши хиради ҷонро шиорӣ
به از شعرش خرد جان را شعاری