эй шудаи машғӯл ба нокарданӣ ,
ای شده مشغول به ناکردنی،
Гирди ҷаҳони биҳдаҳ то кӣ ?данӣ ?
گرد جهان بیهده تا کی دنی؟
Оҳан агар чанд гарон шуд , тўро
آهن اگر چند گران شد، تورا
Силсила боядат азуи даҳ манӣ
سلسله بایدت ازو ده منی
Чунки ншўӣӣ ба хирад рӯй ҷаҳл
چونکه نشوئی به خرد روی جهل
Брнкшӣ аз сарати оҳрмнӣ ?
برنکشی از سرت آهرمنی؟
Ончӣ на хушаст ва на некӯи буриш
آنچه نه خوشّ است و نه نیکو برش
Тухмаши хоҳем ки нпрогнӣ
تخمش خواهیم که نپراگنی
Умрат шохӣаст пар аз бору хор
عمرت شاخی است پر از بار و خار
Чун ту ҳамаи хори ҳамеи брчнӣ ?
چون تو همه خار همی برچنی؟
Мардум агар ҷон ва танаст аз чаҳ рӯй
مردم اگر جان و تن است از چه روی
Фитнаи ту бар ҷонат нае бар танӣ ?
فتنه تو بر جانت نهای بر تنی؟
Ҷонат бараҳнааст ва ту ин тору пуд
جانت برهنه است و تو این تار و پود
Бар тани торики ҳаме бар танӣ
بر تن تاریک همی برتنی
Ҷавшани равшан хирад туаст тан
جوشن روشن خرد توست تن
Ту на ҳамаи ин тан чун ҷавшанӣ
تو نه همه این تن چون جوشنی
Ҷони ту чун бФгнди ин ҷавшанат
جان تو چون بفگند این جوشنت
Боз диҳад ҷавшанати ин равшанӣ
باز دهد جوشنت این روشنی
Танат ба ҷон , эй писар , обистан аст
تنت به جان، ای پسر، آبستن است
Боз раҳад рӯзӣ аз обистанӣ
باز رهد روزی از آبستنی
Модари танро писари ин ҷон туаст
مادر تن را پسر این جان توست
Модари боқӣу писар рафтанӣ
مادر باقیّ و پسر رفتنی
Дар шиками модари худ бахти нек
در شکم مادر خود بخت نیک
Чунки нкўшӣ ки ба ҳосил кунӣ ?
چونکه نکوشی که به حاصل کنی؟
Бар талаби тоъату некӣу зуҳд
بر طلب طاعت و نیکیّ و زهد
Чунки на доман ба камар дар занӣ ?
چونکه نه دامن به کمر در زنی؟
Марям умрон нашуд аз қонтин
مریم عمران نشد از قانتین
Ҷуз ки ба парҳез бирав барзанӣ
جز که به پرهیز برو برزنی
Тоъату некӣ ва салоҳаст бахт
طاعت و نیکی و صلاح است بخت
Хўрдниӣӣ нест на пӯшиданӣ
خوردنیای نیست نه پوشیدنی
Ҷаҳд кун ар аҳди туро башикананд
جهد کن ار عهد تو را بشکنند
То ту магари аҳд касе нашиканӣ
تا تو مگر عهد کسی نشکنی
Оз нагардад абадан гирди онк
آز نگردد ابدا گرد آنک
Дар шикам модар гардад ғанӣ
در شکم مادر گردد غنی
Чун ту ки бошад чу туро бахти нек
چون تو که باشد چو تو را بخت نیک
Модарзодӣ буду маъданӣ ?
مادرزادی بود و معدنی؟
?герат муродаст каз ин жарфи чоҳ
گرت مراد است کز این ژرف چاه
Хештан , эй пер , буруни аФгнӣ
خویشتن، ای پیر، برون افگنی
Зини рамаи як сӯи шӯ ва аз дил бишӯй
زین رمه یک سو شو و از دل بشوی
Рем фурӯмоиагӣу римнӣ
ریم فرومایگی و ریمنی
Ту ба мисли бехираду илму зуҳд
تو به مثل بیخرد و علم و زهد
Рост чу кнҷораҳ бе равғанӣ
راست چو کنجارهٔ بیروغنی
Рӯзи ту кӣ нек шавад то чунин
روز تو کی نیک شود تا چنین
Фитнаи ин хона беравзанӣ ?
فتنهٔ این خانهٔ بیروزنی؟
Деви дил аз суҳбат ту барканд
دیو، دل از صحبت تو برکند
Чун ту дил аз меҳри ҷаҳони бркнӣ
چون تو دل از مهرِ جهان برکنی
Баста дар ин хонаи торику танг
بسته در این خانهٔ تاریک و تنگ
Шоди чроӣӣ ? ки на дар гулшанӣ !
شاد چرائی؟ که نه در گلشنی!
Чархи ҳамеи хиради бхўоҳдти кӯфт
چرخ همی خُرد بخواهدت کوفت
Хирадтар аз серумагар аз оҳанӣ
خردتر از سرمهگر از آهنی
Чун ту басӣ хӯрдааст ин гандаи пер
چون تو بسی خورده است این گنده پیر
Аз чаҳ нишастӣ ту бад-ӣни эминӣ ?
از چه نشستی تو بدین ایمنی؟
Дай шуд ва имрӯз напояд ҳаме
دی شد و امروز نپاید همی
Дай шуд ва ту мунтазири баҳманӣ
دی شد و تو منتظر بهمنی
Гоҳи гурезоне аз боди сард
گاه گریزانی از باد سرد
Гоҳ бар умеди гулу сӯсанӣ
گاه بر امید گل و سوسنی
Рӯй ба дониш кун ва ранҷа макун
روی به دانش کن و رنجه مکن
Дил ба ғами ин тан фарсуданӣ
دل به غم این تن فرسودنی
То нашавад ҷонат ба дониши тамом
تا نشود جانت به دانش تمام
Фахр нишоед ки кунӣ , на манӣ
فخر نشاید که کنی، نه منی
Душман доно шудӣ аз фазл ӯ
دشمن دانا شدی از فضل او
Фазл талаб кун чаҳ кунӣ душманӣ ?
فضل طلب کن چه کنی دشمنی؟
Муаззини моро мазану бдмгўӣ
مؤذن ما را مزن و بدمگوی
Лаҳн хуш омӯз ва ту кун муаззинӣ
لحن خوش آموز و تو کن مؤذنی
Ҷои ҳакямони матлаб бе ҳунар
جای حکیمان مطلب بیهنر
Зонка наёяд зи кадуи ҳованӣ
زانکه نیاید ز کدو هاونی
Марди хирадманд ба ҳикмат шавад
مرد خردمند به حکمت شود
Ту чаҳ хирадманд ба пероҳанӣ ?
تو چه خردمند به پیراهنی؟
Бори хдоӣӣ ба сиришт андар аст
بار خدائی به سرشت اندر است
Мардумро ,гар бикунад карданӣ
مردم را، گر بکند کردنی
Ҷои ту айвону гуҳ гулшан аст
جای تو ایوان و گه گلشن است
Коҳилят кард чунин гулханӣ
کاهلیت کرد چنین گلخنی
Вар ба бсндӣ ба сутурии чунин
ور به بسندی به ستوری چنین
То ба абади ёри ғаму шеванӣ
تا به ابد یار غم و شیونی