эй монда ба кӯрӣу танги ҳоле
ای مانده به کوری و تنگ حالی
Бар ман з чаҳ ҳамвора бади сголӣ
بر من ز چه همواره بد سگالی
Аз кори ту доне ки бе гуноҳам
از کار تو دانی که بیگناهم
Ҳарчанд ту бадбахту танги ҳоле
هرچند تو بدبخت و تنگ حالی
Доне ки ту чун хор ва ман азизам ?
دانی که تو چون خوار و من عزیزم؟
Зеро ки манам зар ва ту суфолӣ
زیرا که منم زر و تو سفالی
Аз ҷаҳл ки он малик туаст , ҷонам
از جهل که آن ملک توست، جانم
Чун ҷони тؤст аз улӯми холӣ
چون جان تؤست از علوم خالی
Нолиданат аз ҷаҳли хеш бояд
نالیدنت از جهل خویش باید
Аз ҳуҷҷати бечора чанд нолӣ ?
از حجت بیچاره چند نالی؟
Аз моли марои чизҳости беҳтар
از مال مرا چیزهاست بهتر
Чун душмани ман ту зи баҳри молӣ ?
چون دشمن من تو ز بهر مالی؟
Фазлу хираду мол гирд ноед
فضل و خرد و مال گرد ناید
Бо зарқу хурофоту бдФъолӣ
با زرق و خرافات و بدفعالی
Ҳарчанд ки ман чун дарахти хурмо
هرچند که من چون درخت خرما
Пари боРом ва ту чун шикастаи нолӣ
پر بارم و تو چون شکسته نالی
Ин ҳукм худоӣаст рафта бар мо
این حکم خدای است رفته بر ما
ӯ бор худоӣаст ва мо мўолӣ
او بار خدای است و ما موالی
Ҳарчанд ки пашмаст асли ҳарду
هرچند که پشم است اصل هردو
Бисёр бааст аз пилос қолӣ
بسیار به است از پلاس قالی
Гар ту ба қафо бо дирафш кӯшӣ
گر تو به قفا با درفش کوشی
Доне ки алии ҳол бар маҳолӣ
دانی که علی حال بر محالی
Он ба ки чу чиз маҳол ҷӯяд
آن به که چو چیز محال جوید
Андешаи ту гӯш ӯ бимолӣ
اندیشهٔ تو گوش او بمالی
Бартар машав аз ҳад ва на фурӯтар
برتر مشو از حد و نه فروتر
Ҳаши дор ва муқассир мабошу ғолӣ
هشدار و مقصر مباش و غالی
Бар поигаҳи хеш агар набошӣ
بر پایگه خویش اگر نباشی
Ҷуз ранҷ набинӣу ҷузи нколӣ
جز رنج نبینی و جز نکالی
Банда чу худованд худ набошад
بنده چو خداوند خود نباشد
Бар чизи заволӣ чу лоязолӣ
بر چیز زوالی چو لایزالی
Ҳарчанд ки некӯ ва нарм бошад
هرچند که نیکو و نرم باشد
Бар сар наниҳад ҳеҷ каси ниҳолӣ
بر سر ننهد هیچ کس نهالی
Ҳарчанд ки симанд поки ҳарду
هرچند که سیماند پاک هردو
Беҳтари зи ҳаромӣ буд ҳалолӣ
بهتر ز حرامی بود حلالی
Наврӯз ба аз меҳргон агарчӣ
نوروز به از مهرگان اگرچه
Ҳарду ду замонанд эътидолӣ
هردو دو زمانند اعتدالی
эй гашта ба даргоҳи мейри чокар
ای گشته به درگاه میر چاکر
Даъвӣ чаҳ кунӣ хира дар мъолӣ ?
دعوی چه کنی خیره در معالی؟
Дунё чу раҳеи пеши ман аёл аст
دنیا چو رهی پیش من عیال است
Ту пеши яке чун раҳеи аёлӣ
تو پیش یکی چون رهی عیالی
Гардани надиҳади ҷузи мари аҳли дайн ро
گردن ندهد جز مر اهل دین را
Ин золи фарибандаи заволӣ
این زال فریبندهٔ زوالی
Доно чу туро пеш мейр бинад
دانا چو تو را پیش میر بیند
Донад ки ту бадбахт бар залолӣ
داند که تو بدبخت بر ضلالی
Чун хештаниро раҳе шудаи сетӣ
چون خویشتنی را رهی شدهستی
Аз бехурдӣ ӣ хеш ва бе камолӣ
از بیخردیی خویش و بیکمالی
Ҳамвора давон ва дар қафои шоҳӣ
همواره دوان و در قفای شاهی
Гўӣӣ ки магари шоҳро қзолӣ
گوئی که مگر شاه را قذالی
Мари бози ҷаҳонро ба тани тзрўӣ
مر باز جهان را به تن تذروی
Мари юзи тамаъро ба дили Ғаззолӣ
مر یوز طمع را به دل غزالی
Ҳар сар ки кашид аз ршӣ ки ҳастӣ
هر سر که کشید از رشی که هستی
Вази пари тамаъии нарм чун дўолӣ
وز پر طمعی نرم چون دوالی
Гоҳе ба кашокаши дарӣ ва гоҳе
گاهی به کشاکش دری و گاهی
Бекор ки гўӣии яке ҷуволӣ
بیکار که گوئی یکی جوالی
Бар мазҳаб ва бар рои мизбонӣ
بر مذهب و بر رای میزبانی
Бар хештан аз нокасе ваболӣ
بر خویشتن از ناکسی وبالی
Вази сусти лагомӣу биқрорӣ
وز سست لگامی و بیقراری
Мари тирку мари нокро мисолӣ
مر تیرک و مر ناک را مثالی
Бо боди ҷанӯбии сӯии ҷанӯбӣ
با باد جنوبی سوی جنوبی
Бо боди шимолии сӯии шимолӣ
با باد شمالی سوی شمالی
Дар деги хурофоти кФчлизӣ
در دیگ خرافات کفچلیزی
Дар оина нокасе хаёлӣ
در آینهٔ ناکسی خیالی
Дар маҷлис бо равад созу соқӣ
در مجلس با رود ساز و ساقی
То вақти саҳари монда дар ҷидолӣ
تا وقت سحر مانده در جدالی
Бар минбари шабгиру бомдодон
بر منبر شبگیر و بامدادان
Бо ахбрноӣӣу қоли қолӣ
با اخبرنائی و قال قالی
Дар масҷиди дили танагӣу малулӣ
در مسجد دلتنگی و ملولی
Дар маҷлиси хуши табъ ва бе малолӣ
در مجلس خوش طبع و بیملالی
Дар фӯҳшу хурофоти андалебӣ
در فحش و خرافات عندلیبی
Дар ҳуҷҷату оёти гунгу лолӣ
در حجت و آیات گنگ و لالی
Беқавлу ҷФоҷўӣу пари нифоқӣ
بیقول و جفاجوی و پر نفاقی
Зеро ки адуии расӯлу олӣ
زیرا که عدوی رسول و آلی
Гўӣӣ ки мусулмонам ва надидӣ
گوئی که مسلمانم و ندیدی
Ҳаргизи ту мари исломро ҳаволӣ
هرگز تو مر اسلام را حوالی
Ту рӯй Муҳамад чигуна бинӣ
تو روی محمد چگونه بینی
Чун душмани олии зи бади хисолӣ
چون دشمن آلی ز بد خصالی
То феъли ту инаст ваз наҳваст
تا فعل تو این است وز نحوست
Бо душмани оли набии ҳамило
با دشمن آل نبی همالی
эй шохи дарахти зи қавми дӯзах
ای شاخ درخت ز قوم دوزخ
Он дон ки наволӣ агар наволӣ
آن دان که نوالی اگر نوالی
Ҷузи сар ба нигуни қаъри дӯзах
جز سر به نگون قعر دوزخ
Манҳусу нигуну бднҳолӣ
منحوس و نگون و بدنهالی
Акнӯн кун аз оташи ҳазар ки акнӯн
اکنون کن از آتش حذر که اکنون
Бар чашмаи оби хуши зулолӣ
بر چشمهٔ آب خوش زلالی
Гар рӯй ба оли паямбари оре
گر روی به آل پیمبر آری
Аз чоҳи броӣӣ ба чархи олӣ
از چاه برآئی به چرخ عالی
Қоруни шӯй ар чанд дар саволӣ
قارون شوی ار چند در سؤالی
Хуршеди шӯй гарчи ту ҳилолӣ
خورشید شوی گرچه تو هلالی
Имрӯзи ҳаме аз саволи нолӣ
امروز همی از سؤال نالی
Ваон рӯз бинолӣ з бе солӣ
وان روز بنالی ز بیسالی
Озоди шӯй чун алиф агар чанд
آزاد شوی چون الف اگر چند
Имрӯз ба зери тамаъ чу долӣ
امروز به زیر طمع چو دالی