Агар зи гардиши ҷоФии фалаки ҳамеи тарсӣ

اگر ز گردش جافی فلک همی‌ترسی

Чунин ба сони сутурон чаро ҳамеи хФсӣ ?

چنین به سان ستوران چرا همی‌خفسی؟

Вагар ҳазар накунад суд бо сафоҳат ӯ

وگر حذر نکند سود با سفاهت او

Чунин зи неку бад ӯ чаро ҳамеи тарсӣ ?

چنین ز نیک و بد او چرا همی‌ترسی؟

Чаро ки бози надорӣ чу мардумон ба ҳуш

چرا که باز نداری چو مردمان به هوش

Хасиси ҷону танатро з нокасеу хасӣ ?

خسیس جان و تنت را ز ناکسی و خسی؟

Ба ҷаҳду кӯшиш бо хештан ба пой ва боист

به جهد و کوشش با خویشتن بپای و بایست

Агар ба кӯшиш бо гардиши фалак на басӣ

اگر به کوشش با گردش فلک نه بسی

Ба илм бар ғарази гардиши фалак бар рас

به علم بر غرض گردش فلک بر رس

Агар ба кӯтаҳ қомат бирав ҳаме нарисӣ

اگر به کوته قامت برو همی نرسی

На зер ва аз бирав пеш ва пас ва ба рост ва ба чап

به زیر و از بر و پیش و پس و به راست و به چپ

Нигоҳ кун ки ту андари миёнаи қафасӣ

نگاه کن که تو اندر میانهٔ قفسی

Гуҳии зи сардии наҷми Зуҳали ҳамеи Фсрӣ

گهی ز سردی نجم زحل همی فسری

Гуҳии зи шамсу туфи саъб ӯ ҳамеи тФсӣ

گهی ز شمس و تف صعب او همی تفسی

Агар ба ҷинс якеанд ва оташанд ҳама

اگر به جنس یکی‌اند و آتش‌اند همه

Ба феъл чунки надоранд ҳеҷ ҳам ҷинсӣ

به فعل چونکه ندارند هیچ هم جنسی

Ба саъди Зуҳрау наҳси Зуҳали нигар ки ки дод

به سعد زهره و نحس زحل نگر که که داد

Бидон яке саъдӣу бад-ӣн дигар наҳиссӣ

بدان یکی سعدی و بدین دگر نحسی

Агар касят ба кораст кин биомузадат

اگر کسیت به کار است کاین بیاموزدت

Дуруст кардӣ бар хештан ки ту на касе

درست کردی بر خویشتن که تو نه کسی

Вагар ба дониши ин чизҳот ҳоҷат нест

وگر به دانش این چیزهات حاجت نیست

Каз ин насиҳат карда сетати он яке табасӣ

کز این نصیحت کرده‌ستت آن یکی طبسی

Ту бар насиҳати он тиси ҷоҳили пешин

تو بر نصیحت آن تیس جاهل پیشین

Шудаи сетӣ аз шарафи мардумии сӯии тисӣ

شده‌ستی از شرف مردمی سوی تیسی

Ҳгрз ҳамбар доно набӯд нодонӣ

هگرز همبر دانا نبود نادانی

Чу Аҳмад қршӣ нест аилки тхсӣ

چو احمد قرشی نیست ایلک تخسی

Ба фазл кӯшу бадви ҷӯии об рӯй азонк

به فضل کوش و بدو جوی آب‌روی ازانک

Ба мол нест ба фазласт пешӣ ва сипасӣ

به مال نیست به فضل است پیشی و سپسی

Ба гирди донои гирду рикоби донои бӯс

به گرد دانا گرد و رکاب دانا بوس

Рикоби мейри нбўсии магари ҳамеи зи рисӣ

رکاب میر نبوسی مگر همی ز رسی

Ҳаме кашад зи пас хешати ин ҷаҳон ки биҷавӣ

همی کشد ز پس خویشت این جهان که بجوی

Гуҳӣ ба зӯри ъўонии гуҳӣ ба шаби асасӣ

گهی به زور عوانی گهی به شب عسسی

Нигоҳ кун ки аз ин кор чист ҳосили ту

نگاه کن که از این کار چیست حاصل تو

Кунун ки бртў гузаштааст наҷмӣу шамсӣ

کنون که بر تو گذشته است نجمی و شمسی

Макун зи баҳри гулӯи хештани ҳалоку Марв

مکن ز بهر گلو خویشتن هلاک و مرو

Ба сӯрати башарӣ дар ба сирати магасӣ

به صورت بشری در به سیرت مگسی

Басӣ бакӯшӣ ва ҳиялат кунӣу ҳирсу риё

بسی بکوشی و حیلت کنی و حرص و ریا

Ки то чигуна диҳии се ба макру ҳила ба сӣ

که تا چگونه دهی سه به مکر و حیله به سی

зи макру ҳиялати ту хуфта нест эзади пок

ز مکر و حیلت تو خفته نیست ایزد پاک

Бихон ва нек биандеш оиҳолкрсӣ

بخوان و نیک بیندیش آیةالکرسی

зи кор хеш биандеш пеш аз он рӯзӣ

ز کار خویش بیندیش پیش از آن روزی

Ки ҷамъ бошанд он рӯзи ҷинӣу инсӣ

که جمع باشند آن روز جنی و انسی

Гумон мабар ки бимонад сӯии худои он рӯз

گمان مبر که بماند سوی خدای آن روز

з карда ҳот ба мисқоли заррае мнсӣ

ز کرده‌هات به مثقال ذره‌ای منسی

Яке суханат бипурсам ба рамз бе талбис

یکی سخنت بپرسم به رمز بی تلبیس

Ки он буруни барад аз дили хиёнату писӣ

که آن برون برد از دل خیانت و پیسی

Агарат хоб нагирад зи баҳри чошти шабӣ

اگرت خواب نگیرد ز بهر چاشت شبی

Ки дар танур ниҳандат Ҳариса ё адасӣ

که در تنور نهندت هریسه یا عدسی

Чаро ки чашми ту то рӯз ҳеҷ накушояд

چرا که چشم تو تا روز هیچ نگشاید

Агар зи ҳавли қиёмати бадали ҳамеи тарсӣ ?

اگر ز هول قیامت بدل همی ترسی؟

Ту киштманди ҷаҳонии здос марг битарс

تو کشتمند جهانی ز داس مرگ بترس

Кунун ки зард шудаи сетӣ чу гандуми наҷисӣ

کنون که زرد شده‌ستی چو گندم نجسی

Бидон бакӯш ки гарданатро кушода кунад

بدان بکوش که گردنت را گشاده کند

Кунун ки бо ҳашару олати андари ин ҳабсӣ

کنون که با حشر و آلت اندر این حبسی

Ҳаме ба оташ хоҳанд бурданати зирок

همی به آتش خواهند بردنت زیراک

Ба зӯри оташ , зарӣ ҷудо шавад зи мисӣ

به زور آتش، زری جدا شود ز مسی

Агар зарӣ накунад кори бртўи он оташ

اگر زری نکند کار بر تو آن آتش

Вагар мисии бъно то абади ҳамеи нчсӣ

وگر مسی بعنا تا ابد همی نچسی