Мари чархро зарар нест вази гардишаш хабар нест

مر چرخ را ضرر نیست وز گردشش خبر نیست

Олами яке дарахтӣаст ки ши ҷузи башар самар нест

عالم یکی درختی است‌که‌ش جز بشر ثمر نیست

Ҳснӣ қавӣаст кўро девор ҳаст ва дар нест

حصنی قوی است کورا دیوار هست و در نیست

Бозӣаст ки ши тзрўони ҷузи ҷинс ҷонвар нест

بازی است که‌ش تذروان جز جنس جانور نیست

Чун гурбаи ҷуз ки фарзанди чизе дигараш хур нест

چون گربه جز که فرزند چیزی دگرش خور نیست

Он рости некбахтии кӯро чунин падар нест

آن راست نیکبختی کو را چنین پدر نیست

Зини бади падар касеро дархуради ҷуз ҳазар нест

زین بد پدر کسی را درخورد جز حذر نیست

Зеро з бе Фоиии шукраш беҳаҷар нест

زیرا ز بی‌فایی شکرش بی حجر نیست

Ҷузи ғдру макр ӯро чизе дигар ҳунар нест

جز غدر و مکر او را چیزی دگر هنر نیست

Дастону банд ӯро андозаи не ва мар нест

دستان و بند او را اندازه نی و مر نیست

Ҷузи сабри тир ӯро андари ҷаҳон сипар нест

جز صبر تیر او را اندر جهان سپر نیست

Мурғӣаст сабри кӯро ҷузи хайри бол ва пар нест

مرغی است صبر کو را جز خیر بال و پر نیست

Ваон мурғро ба ҷузи ғами хури дона дигар нест

وان مرغ را به جز غم خور دانهٔ دگر نیست

Бар хезу пой ӯ гиргар ҳаст рӯ вагар нест

بر خیز و پای او گیرگر هست رو وگر نیست

То бугзарад замона ки ши кори ҷуз гузар нест

تا بگذرد زمانه که‌ش کار جز گذر نیست

Абри замонаро ҷузи ғдру ҷафо мтр нест

ابر زمانه را جز غدر و جفا مطر نیست

Мари дӯди оташашро ҷузи макру шар шарар нест

مر دود آتشش را جز مکر و شر شرر نیست

Шоҳӣаст каши ҷузи офот на хайл ва на ҳашар нест

شاهی است کش جز آفات نه خیل و نه حشر نیست

Вази халқи лашкараши ҷуз бедайну бад гуҳар нест

وز خلق لشکرش جز بی‌دین و بد گهر نیست

Авбошу хайл ӯро бар аҳли дайн зафар нест

اوباش و خیل او را بر اهل دین ظفر نیست

Бедайн хараст бе шаки врчаҳ ба чеҳра хар нест

بی‌دین خر است بی‌شک ورچه به چهره خر نیست

Бе дайни дарахти мардум бедаст борвар нест

بی‌دین درخت مردم بید است بارور نیست

Донад хирад ки мардуми ин сӯрат башар нест

داند خرد که مردم این صورت بشر نیست

Бали ҷуз ки доду дониш бар шахси мард сар нест

بل جز که داد و دانش بر شخص مرد سر نیست

Гург аст нест мардуми он кас ки додгар нест

گرگ است نیست مردم آن کس که دادگر نیست

Бартар з доду дониши андари ҷаҳон асар нест

برتر ز داد و دانش اندر جهان اثر نیست

Беҳтари зи бори ҳикмат бар шохи нафас бар нест

بهتر ز بار حکمت بر شاخ نفس بر نیست

Хуштар зи қавли донои зии оқилон шукр нест

خوشتر ز قول دانا زی عاقلان شکر نیست

Бигурез аз анкаҳи фахраши ҷузи аспу сим ва зар нест

بگریز از انکه فخرش جز اسپ و سیم و زر نیست

Врчаҳ сарв надорад тўдон ки ҷуз бақар нест

ورچه سرو ندارد تودان که جز بقر نیست

Ҳар чанд ҳаст бади мор аз марди бад бтар нест

هر چند هست بد مار از مرد بد بتر نیست

Бо феъли бади мунофиқи ҷузи мори кӯр ва кар нест

با فعل بد منافق جز مار کور و کر نیست

Вар нест бади мунофиқи пас оби тира тар нест

ور نیست بد منافق پس آب تیره تر نیست

Аз мардумӣ бурунаст ҳар кӯ нкўсир нест

از مردمی برون است هر کو نکوسیر نیست

Беҳтари зи дайн баӣ нест бтар зи куфр шар нест

بهتر ز دین بهی نیست بتر ز کفر شر نیست

Дониш гузин ки дониши обӣ ки ш кидир нест

دانش گزین که دانش آبی که‌ش کدر نیست

Обӣ ки ҷузи дилу ҷони он обро самар нест

آبی که جز دل و جان آن آب را ثمر نیست

Ҷуз бар канори ин оби ёқӯт бар шаҷар нест

جز بر کنار این آب یاقوت بر شجر نیست

Чун барг ӯ ба зинати дебоӣ шӯштар нест

چون برگ او به زینت دیبای شوشتر نیست

Оҳанги ин шаҷар кунгар сарати пар бтр нест

آهنگ این شجر کن گر سرت پر بطر نیست

Каз бодияи ҷаҳолати ҷузи сӯй ӯ мФр нест

کز بادیهٔ جهالت جز سوی او مفر نیست

Зеро ки ҷоҳилонро ҷуз дар сқр мақар нест

زیرا که جاهلان را جز در سقر مقر نیست

Никўсмри шӯи аирои мардум ба ҷуз смр нест

نیکوسمر شو ایرا مردم به جز سمر نیست

Онро ки дар димоғаши мари девро ммр нест

آن را که در دماغش مر دیو را ممر نیست

Бар ҳуҷҷати хуросони ҷузи панд мштҳр нест

بر حجت خراسان جز پند مشتهر نیست

Венаи шеъри ман маровро ҷузи панду зеб ва фар нест

وین شعر من مراو را جز پند و زیب و فر نیست

Ин баси басари дилашрогар дар дилаш басар нест

این بس بصر دلش را گر در دلش بصر نیست

Зеро ки ҷузи маъонӣ бар қавл ӯ сувар нест

زیرا که جز معانی بر قول او صور نیست

Бар ҷомаи схнҳоши ҷузи маънӣ остар нест

بر جامهٔ‌سخنهاش جز معنی آستر نیست

Чун пндҳоши пандии ҷуз дар қирон магар нест

چون پندهاش پندی جز در قران مگر نیست