эй писар ар умри ту як соъат аст
ای پسر ار عمر تو یک ساعت است
Эзадро бар ту дарав тоъат аст
ایزد را بر تو درو طاعت است
Неъмат тухмаст взўи шукри бор
نعمت تخم است وزو شکر بار
Вена бар ва ин тухм на ҳар соъат аст
وین بر و این تخم نه هر ساعت است
Тоъат агар асли ҳамаи шкрҳост
طاعت اگر اصل همه شکرهاست
Умри сар ҳар шараф ва неъмат аст
عمر سر هر شرف و نعمت است
?герати ҳаме умр наярзад ба шукр
گرت همی عمر نیرزد به شکر
Бар ту ба девонагӣам тӯҳмат аст
بر تو به دیوانگیم تهمت است
Марди накӯи сӯрат беилму шукр
مرد نکو صورت بیعلم و شکر
Сӯии ҳакямон ба ҳақиқат бут аст
سوی حکیمان به حقیقت بت است
Мард махон ҳеҷ , буташ хон , азонк
مرد مخوان هیچ، بتش خوان، ازانک
Чун бути боқомат ва беқимат аст
چون بت باقامت و بیقیمت است
Гар ту ҳаме мардум хоняш азонк
گر تو همی مردم خوانیش ازانک
Аз қабл симу зараш ҳишмат аст
از قبل سیم و زرش حشمت است
Назд ту пас мардуми гашти аспи мейр
نزد تو پس مردم گشت اسپ میر
Зонка бирав низ зи зар ҳалят аст
زانکه برو نیز ز زر حلیت است
Ҳар ки надонад ки кадомаст мард
هر که نداند که کدام است مرد
Ҳамчуи сутурони з дар раҳмат аст
همچو ستوران ز در رحمت است
Марди ниҳони зер диласту забон
مرد نهان زیر دل است و زبان
Дигар яксар гули пар сӯрат аст
دیگر یکسر گل پر صورت است
Сӯии хиради ҷуз ки сухан нест мард
سوی خرد جز که سخن نیست مرد
ӯ сухану колбудаш лаъибат аст
او سخن و کالبدش لعبت است
Ҷуз ки сухан , ёфтан малик ро
جز که سخن، یافتن ملک را
Ҳеҷ на мояаст ва низ олат аст
هیچ نه مایه است و نیز آلت است
Ҷуз ба сухан банда нагардад ту ро
جز به سخن بنده نگردد تو را
Онкаси кӯ бо ту зи як нисбат аст
آنکس کو با تو ز یک نسبت است
Мард расӯласт , сутуранд пок
مرد رسول است، ستورند پاک
Ин ки ҳаме гӯйанд ин уммат аст
این که همی گویند این امت است
Мард сухан ёфтаро дар сухан
مرد سخن یافته را در سخن
Ҳамлат ва ҳам ҳамият ва ҳам қӯт аст
حملت و هم حمیت و هم قوت است
Ҳуҷҷату барраонашу саволу ҷавоб
حجت و برهانش و سؤال و جواب
Зарбату теғу сипар ва ҳарбат аст
ضربت و تیغ و سپر و حربت است
Ҳрбгаҳи марди сухани дони басӣ
حربگه مرد سخندان بسی
Саъбтар аз маърака ва ҳамлат аст
صعبتر از معرکه و حملت است
Шери биёбонро бо марди ҷанг
شیر بیابان را با مرد جنگ
Ҳам сиррӣу ҳамбарӣ ва ширкат аст
هم سری و همبری و شرکت است
Чанги з шер омад шамшери шер
چنگ ز شیر آمد شمشیر شیر
Ишкш чун тири ту бо ҳайбат аст
یشکش چون تیر تو با هیبت است
Қавли ту тирасту забонати камон
قول تو تیر است و زبانت کمان
?герати бад-ӣни ҳарб ба дил рағбат аст
گرت بدین حرب به دل رغبت است
Ҳар ки ба тири суханат хаста шуд
هر که به تیر سخنت خسته شد
Хстгиши нохуш ва беҳиялат аст
خستگیش ناخوش و بیحیلت است
Пеши хирадманд дар ин ҳарбгоҳ
پیش خردمند در این حربگاه
Бехирадонро ҳамаи тан урат аст
بیخردان را همه تن عورت است
Шуҳра шавад мард ба шуҳраи сухан
شهره شود مرد به شهره سخن
Шуҳраи сухани раҳбари зӣ ҷинат аст
شهره سخن رهبر زی جنت است
Рӯй мтоб аз сухани хубу илм
روی متاب از سخن خوب و علم
Кин ду ба ду сарои туро бобат аст
کاین دو به دو سرای تو را بابت است
Парвариши ҷон ба суханҳои хуб
پرورش جان به سخنهای خوب
Сӯии хирадманди маин ҳасбат аст
سوی خردمند مهین حسبت است
Кавкаби илми охири сар бар кунад
کوکب علم آخر سر بر کند
Гарчи кунун тира ва дар раҷъат аст
گرچه کنون تیره و در رجعت است
Ҳеҷ машав ғаррагар авбош ро
هیچ مشو غره گر اوباش را
Чанд гҳки неъмат ё давлат аст
چند گهک نعمت یا دولت است
Сӯии хирадманд ба сад бадараи зар
سوی خردمند به صد بدره زر
Ҷоҳил беқимат ва беҳурмат аст
جاهل بیقیمت و بیحرمت است
Гар ба ҳар ангушт чароғӣ кунад
گر به هر انگشت چراغی کند
Ҳеҷ мабар занн ки на дар зулмат аст
هیچ مبر ظن که نه در ظلمت است
Қимат дониш нашавад кам бдонк
قیمت دانش نشود کم بدانک
Халқ кунун ҷоҳилу дун ҳиммат аст
خلق کنون جاهل و دون همت است
Тавба кунад шери зи ширии ҳгрз
توبه کند شیر ز شیری هگرز
Гарчи шутури коҳил ва беҳамиятаст ?
گرچه شتر کاهل و بیحمیت است؟
Сарви ҳамеи ёзд агарчӣ чанор
سرو همی یازد اگرچه چنار
Хушку нигунсору сиқт қоматаст ?
خشک و نگونسار و سقط قامت است؟
Неку бади оламро , эй писар ,
نیک و بد عالم را، ای پسر،
Ҳамчуи шабу рӯзи дарав навбат аст
همچو شب و روز درو نوبت است
Гоҳи ту хуши табъу гуҳии хшмнӣ
گاه تو خوش طبع و گهی خشمنی
Сирати ин чархи ҳамин сират аст
سیرت این چرخ همین سیرت است
Онкии туро меҳнат ӯ неъмат аст
آنکه تو را محنت او نعمت است
Неъмати ту низ бирав меҳнат аст
نعمت تو نیز برو محنت است
Барасар рӯз равад шаб чунонк
براثر روز رود شب چنانک
Неъмат ӯ бар асараш накбат аст
نعمت او بر اثرش نکبت است
Хўги ҳамаи шар ва зиёнасту наҳс
خوگ همه شر و زیان است و نحس
Мяши ҳамаи хайр ва бар ва баракат аст
میش همه خیر و بر و برکت است
Ҳамчуи ду банда ки барин аз худо
همچو دو بنده که برین از خدا
Бар ту саломаст ва барон лаънат аст
بر تو سلام است و بران لعنت است
Кӣ битавонад ки шавад хўги мяш ?
کی بتواند که شود خوگ میش؟
Зонка шару наҳси дарав хилқат аст
زانکه شر و نحس درو خلقت است
Бар талаб баракат мешайъ ту ро
بر طلب برکت میشی تو را
Ҳам хирад ва ҳам тан ва ҳам тоқат аст
هم خرد و هم تن و هم طاقت است
Нек нигаҳ кун ки бар ин ҷоҳилон
نیک نگه کن که بر این جاهلان
Деви лъинро тараб ва даъват аст
دیو لعین را طرب و دعوت است
Ҷой ҳазар ҳаст азинҳои ту ро
جای حذر هست ازینها تو را
Акнӯн кин халқи бад-ӣн ибрат аст
اکنون کاین خلق بدین عبرت است
Онкӣ фақиҳаст аз амлок ӯ
آنکه فقیه است از املاک او
Поктар онаст ки аз ришват аст
پاکتر آن است که از رشوت است
Вонкаҳ ҳаме гуяд ман зоҳидам
وانکه همی گوید من زاهدم
Ҷаҳли худ ӯро бтарин зиллат аст
جهل خود او را بترین ذلت است
Гӯшу дили халқи ҳамаи зин қабл
گوش و دل خلق همه زین قبل
Зии ғазалу масхара ва таййибат аст
زی غزل و مسخره و طیبت است
Байти ғазал бар талаби фӯҳшу лаҳв
بیت غزل بر طلب فحش و لهو
Беҳунаронро бадал оят аст
بیهنران را بدل آیت است
Одати худ тоъату парҳездор
عادت خود طاعت و پرهیزدار
То фалаку халқи бад-ӣн одат аст
تا فلک و خلق بدین عادت است
Биҳдаҳи гуфтор ба як сӯи Фгн
بیهده گفتار به یک سو فگن
Ҳуҷҷат бар ту сухан ҳуҷҷат аст
حجت بر تو سخن حجت است
Вари ту худ аз ҳуҷҷат бе ҳоҷатӣ
ور تو خود از حجت بیحاجتی
На ба ту мари ҳуҷҷатро ҳоҷат аст
نه به تو مر حجت را حاجت است