Балӣ , бе гумони ин ҷаҳон чун гёст
بلی، بیگمان این جهان چون گیاست
Ҷузи ин мардумонро гумоне хатост
جز این مردمان را گمانی خطاست
Азиро ки ҳамчун гё дар ҷаҳон
ازیرا که همچون گیا در جهان
Равандааст ҳамвора бешӣу кост
رونده است همواره بیشی و کاست
Агар ҳарчӣ бФзоид ва кам шавад
اگر هرچه بفزاید و کم شود
Гё бошад , ин пери гетии гёст
گیا باشد، این پیر گیتی گیاست
Валикини гёро бибояд шинохт
ولیکن گیا را بباید شناخت
Азирои суханро дарин рўиҳост
ازیرا سخن را درین رویهاست
Ҷаҳонгар яке гўз некӯ шавад
جهان گر یکی گوز نیکو شود
Бидон гўз дар мағз мардум сазост
بدان گوز در مغز مردم سزاست
Вагар чанд моӣими мағзи ҷаҳон
وگر چند مائیم مغز جهان
Гё чун накӯи бенгарӣ мағзи мост
گیا چون نکو بنگری مغز ماست
Гёи ҳамчу донааст ва мо орад ӯ
گیا همچو دانه است و ما آرد او
Чу бндишӣ , ва ин ҷаҳон Асияст
چو بندیشی، و این جهان آسیاست
Бихоҳад ҳаме хӯрдмон Асия
بخواهد همی خوردمان آسیا
Ба дандони марг , эй писар , рости рост
به دندان مرگ، ای پسر، راست راست
Фаномон ба дандони марг андар аст
فنامان به دندان مرگ اندر است
Ба дандони мо дар гёро фаност
به دندان ما در گیا را فناست
Валикин чу зиндааст дар мо гё
ولیکن چو زنده است در ما گیا
Пас аз марги моро умед бақост
پس از مرگ ما را امید بقاست
Гёи пешкори худованди мост
گیا پیشکار خداوند ماست
Ки бар подшоҳони ҳамаи подшост
که بر پادشاهان همه پادشاست
Бадв зинда гаштааст мурдори хок
بدو زنده گشته است مردار خاک
Агар даст яздонаш гӯям равост
اگر دست یزدانش گویم رواست
Агар мурдаро зинда кардӣ Масеҳ
اگر مرده را زنده کردی مسیح
Чунон чун барин қавли эзади гўост
چنان چون برین قول ایزد گواست
Ба як донаи гандум дар , эй ҳӯшёр ,
به یک دانه گندم در، ای هوشیار،
Масӣҳият бисёр ва бе мунтаҳост
مسیحیت بسیار و بیمنتهاست
На мурдааст ҳаргиз на мерад гё
نه مرده است هرگز نه میرد گیا
Ки мари зиндагиро гё кимиёст
که مر زندگی را گیا کیمیاست
Миёни ду олами гё манзилӣ аст
میان دو عالم گیا منزلی است
Ки буиу мазау рангро мбтдост
که بوی و مزه و رنگ را مبتداست
Гёи сӯии ҳушёр пайғамбарӣ аст
گیا سوی هشیار پیغمبری است
Ки бо холиқу халқ пок ошност
که با خالق و خلق پاک آشناست
Гёро падари дони дуруст , эй писар ,
گیا را پدر دان درست، ای پسر،
Вагар ман пдртми гё худ ниёст
وگر من پدرتم گیا خود نیاست
На фонӣ на боқӣ гиёҳаст азонк
نه فانی نه باقی گیاه است ازانک
Бақоу фаноро дарави алтқост
بقا و فنا را درو التقاست
Ба шахсаст фонӣу боқӣ ба навъ
به شخص است فانی و باقی به نوع
Пас ин гавҳари олӣу прбҳост
پس این گوهر عالی و پربهاست
Азуи зоди ҳайвону мардуми вазин
ازو زاد حیوان و مردم وزین
Чуну ҳар касе брбқо мубталост
چنو هر کسی بربقا مبتلاست
Биё то бақоро муҳайё шавем
بیا تا بقا را مهیا شویم
Ки ӣнҷои баси нохуш ва бе навост
که اینجای بس ناخوش و بینواست
Ҷаҳон гарчи аз роҳ дидан парӣ аст
جهان گرچه از راه دیدن پری است
зи кирдор деваст ва нар аждаҳост
ز کردار دیو است و نر اژدهاست
Кро хонд ҳаргиз ки ш охир наронад
کرا خواند هرگز کهش آخر نراند
На ҷои муҳобо ва рӯйу раёсат
نه جای محابا و روی و ریاست
Ҳамаи бешӣ ӯ бҷмлаҳ камӣ аст
همه بیشی او بجمله کمی است
Ҳамаи ваъда ӯ саросари ҳбост
همه وعدهٔ او سراسر هباست
Куҷои нуқтаи нури бинии дарав
کجا نقطهٔ نور بینی درو
Яке дӯд чун деваш андар қафост
یکی دود چون دیوش اندر قفاست
Дарахтони некяшро бар бадӣ аст
درختان نیکیش را بر بدی است
Ба зери сари неъматаш дар балост
به زیر سر نعمتش در بلاست
На он туаст , эй бародар , дарав
نه آن تو است، ای برادر، درو
Ҳар ончии ши гумонеи барии кони ту рост
هر آنچهش گمانی بری کان تو راست
Яке мураккабаст ин ҷаҳони баси ҳрўн
یکی مرکب است این جهان بس حرون
Ки шараши рикобу анонаши ъност
که شرش رکاب و عنانش عناست
Чу аз одат ӯ тафаккур кунӣ
چو از عادت او تفکر کنی
Ҳамаи ғдру макру фиребу дҳост
همه غدر و مکر و فریب و دهاست
Пас он ба ки бигурезӣ аз ғдр ӯ
پس آن به که بگریزی از غدر او
Казу хайр ҳаргиз нахоҳадат хост
کزو خیر هرگز نخواهدت خاست
Магари тоъати эзад бе ниёз
مگر طاعت ایزد بینیاز
Ки ӯ рости фармону тақдиру хост
که او راست فرمان و تقدیر و خواست
Ду раҳбар ба пеши ту устода анд
دو رهبر به پیش تو استادهاند
Кзоишони яке ақл ва дигар ҳавост
کزایشان یکی عقل و دیگر هواست
Хиради раҳи намоядати зии хшндиш
خرد ره نمایدت زی خشندیش
Азирои хиради бас муборак Асост
ازیرا خرد بس مبارک عصاست
Ниҳолӣ ки талхаст бориши макор
نهالی که تلخ است بارش مکار
Азирои раҳат бар сарой ҷазост
ازیرا رهت بر سرای جزاست
Ба тоъат ҳаме кӯш ва манишин барон
به طاعت همی کوش و منشین بران
Ки гўӣӣ « аз эзади маро ин қазост »
که گوئی «از ایزد مرا این قضاست»
Ба тоъат шавад поки занги гуноҳ
به طاعت شود پاک زنگ گناه
Азирои гунаҳи дард ва тоъат шифост
ازیرا گنه درد و طاعت شفاست
На навмед бош ва на эмини бхсп
نه نومید باش و نه ایمن بخسپ
Ки беҳтари раҳеи роҳи хавф ва раҷост
که بهتر رهی راه خوف و رجاست
Дурӯғи инчи мсголи азирои дурӯғ
دروغ ایچ مسگال ازیرا دروغ
Сӯии оқилони мари забонро зиност
سوی عاقلان مر زبان را زناست
Ҳазар кун зи макру ҳасад , эй писар ,
حذر کن ز مکر و حسد، ای پسر،
Ки ин ҳар ду бар ту вабол ва вабост
که این هر دو بر تو وبال و وباست
Бидонча т бидоданд хурсанд бош
بدانچهت بدادند خرسند باش
Ки хурсандӣ аз ганҷ эзад атост
که خرسندی از گنج ایزد عطاست
Ба ҳар хайри ду ҷаҳонии умеддор
به هر خیر دو جهانی امیددار
Гар аз банди озат умед раҳост
گر از بند آزت امید رهاست
Агар ҷуфти озӣ на озода Эй
اگر جفت آزی نه آزادهای
Азиро ки ин зон ва он зин ҷудост
ازیرا که این زان و آن زین جداست
Дар растгорӣ ба парҳези ҷӯй
در رستگاری به پرهیز جوی
Ки парҳези беҳтари з малик сабост
که پرهیز بهتر ز ملک سباست
Гузин кун ҷавонмардӣу хуии нек
گزین کن جوانمردی و خوی نیک
Ки ин ҳар ду аз одати мстФост
که این هر دو از عادت مصطفاست
Саховати нишонгар сано боядат
سخاوت نشان گر ثنا بایدت
Ки бори дарахт саховат саност
که بار درخت سخاوت ثناست
Ба аз бар дарахти саховати сано
به از بر درخت سخاوت ثنا
Ба гетии дарахтӣ ва борӣ куҷост
به گیتی درختی و باری کجاست
Хиради ҷӯйу ҷонат аз ҳавои даври дор
خرد جوی و جانت از هوا دور دار
Азирои ҳавои чашми дилро ъмост
ازیرا هوا چشم دل را عماست
Дилати ҳеҷ роҳат нахоҳад чаред
دلت هیچ راحت نخواهد چرید
Агар гирд ӯ мари ҳаворо чарост
اگر گرد او مر هوا را چراست
Сӯии шеъри ҳуҷҷати гароӣ , эй писар ,
سوی شعر حجت گرای، ای پسر،
Агар ҳеҷ дар хотири ту зёст
اگر هیچ در خاطر تو ضیاست
Ки дебоӣ рӯмӣаст ашъор ӯ
که دیبای رومی است اشعار او
Агар шеъри фозили ксоӣии ксост
اگر شعر فاضل کسائی کساست