Ҷузи ҷафо бо аҳли дониши мари фалакро кор нест

جز جفا با اهل دانش مر فلک را کار نیست

Зонка доноро сӯии нодони басӣ миқдор нест

زانکه دانا را سوی نادان بسی مقدار نیست

Бад ба сӯй бад гароед нек бо неки ?ормад

بد به سوی بد گراید نیک با نیک آرمد

Ин мари онро ҷуфти не ва он мари инро ёр нест

این مر آن را جفت نی و آن مر این را یار نیست

Марди донои бдршиду чархи нодони бади куниш

مرد دانا بدرشید و چرخ نادان بد کنش

Назд якдигари ҳгрзи ин ҳар дуро бозор нест

نزد یکدیگر هگرز این هر دو را بازار نیست

Некро бад дораду бадро накӯ аз баҳри онк

نیک را بد دارد و بد را نکو از بهر آنک

Бар ситораи съдўи наҳси андари фалак мсмор нест

بر ستارهٔ سعدو نحس اندر فلک مسمار نیست

Нест ҳушёри ин фалак , ранҷаи бад-ӣни гаштами азу

نیست هشیار این فلک، رنجه بدین گشتم ازو

Ранҷ бинад ҳӯшёр аз марди кӯ ҳушёр нест

رنج بیند هوشیار از مرد کو هشیار نیست

Неку бади бниўш ва бар санҷиш ба меъёри хирад

نیک و بد بنیوش و بر سنجش به معیار خرد

Каз хиради бартари бадви ҷаҳони сӯии ман меъёр нест

کز خرد برتر بدو جهان سوی من معیار نیست

Машк бо нодони мбўӣу хамр нодонон махӯр

مشک با نادان مبوی و خمر نادانان مخور

Кандар ин олами зи ҷоҳили саъбтар хумор нест

کاندر این عالم ز جاهل صعبتر خمار نیست

Мардумии варзу ҳгрзи озори озодаи мҷўӣ

مردمی ورز و هگرز آزار آزاده مجوی

Мардуми онро дон казу озодаро озор нест

مردم آن را دان کزو آزاده را آزار نیست

Ин ҷаҳон роҳаст ва мо роҳӣу мураккаби хуии мост

این جهان راه است و ما راهی و مرکب خوی ماست

Ранҷа гардад ҳар ки аз мо мураккабаш раҳвор нест

رنجه گردد هر که از ما مرکبش رهوار نیست

Ин ҷаҳонро сифлаи дон , бисёр ӯ андаки шимур

این جهان را سفله‌دان، بسیار او اندک شمر

Гарчи бисёр аст дода сифлаи он бисёр нест

گرچه بسیار است دادهٔ سفله آن بسیار نیست

Ҳар чаҳ дод имрӯзи фардо боз хоҳад бе гумон

هر چه داد امروز فردا باز خواهد بی‌گمان

Гар нахоҳӣ ранҷи тан бо чиз ӯят кор нест

گر نخواهی رنج تن با چیز اویت کار نیست

Аз дарахти бордораш боз нашиносӣ зи давр

از درخت باردارش باز نشناسی ز دور

Чун фарози оӣии бадв дар зери баргаш бор нест

چون فراز آئی بدو در زیر برگش بار نیست

Онкӣ таррораст зару сими барад ва , ин ҷаҳон

آنکه طرار است زر و سیم برد و، این جهان

Умри барад ва , пас чунин ҷой дигар таррор нест

عمر برد و، پس چنین جای دگر طرار نیست

Умри ту зараст сурху машк ӯ хокаст хушк

عمر تو زر است سرخ و مشک او خاک است خشک

Зар ба нархи хок додани кори зирак сор нест

زر به نرخ خاک دادن کار زیرک سار نیست

Мор хуфтааст ин ҷаҳон зу бигузар ва бо ӯ машав

مار خفته‌است این جهان زو بگذر و با او مشو

То ниёзорад туро ин мор чун бедор нест

تا نیازارد تو را این مار چون بیدار نیست

Ончӣ доно гуяд онро лафзу маънии тору пуд

آنچه دانا گوید آن را لفظ و معنی تار و پود

Ва ончӣ нодон гуяд онро ҳеҷ пуд ва тор нест

و آنچه نادان گوید آن را هیچ پود و تار نیست

Доми доронро бидон ва давр бош аз домашон

دام داران را بدان و دور باش از دامشان

Сайди нодонон шудани сӯии хиради ҷуз ор нест

صید نادانان شدن سوی خرد جز عار نیست

Зонка дайнро дом созад бештар парҳез кун

زانکه دین را دام سازد بیشتر پرهیز کن

Зонка сӯй ӯ чу омад сайдро зинҳор нест

زانکه سوی او چو آمد صید را زنهار نیست

Гоҳ гуяд зин бибояд хӯрд кин покасту хуш

گاه گوید زین بباید خورد کاین پاک است و خوش

Гоҳ гуяд не нишоед хӯрд кин куштор нест

گاه گوید نی نشاید خورد کاین کشتار نیست

Вари барии зӣ ӯ ба ришвати аждаҳои ҳафт сар

ور بری زی او به رشوت اژدهای هفت سر

Гуяд ин Фрбии яке моҳӣаст валлоҳ мор нест

گوید این فربی یکی ماهی است والله مار نیست

Ҳиялат ва макраст фиқҳу илм ӯ ва , сӯй ӯ

حیلت و مکر است فقه و علم او و، سوی او

Нест доно ҳар ки ӯ мҳтол ё макор нест

نیست دانا هر که او محتال یا مکار نیست

Гараш ғӯли шаҳри гўӣии ҷои ин гуфтор ҳаст

گرش غول شهر گوئی جای این گفتار هست

Вараши деви даҳри хуонеи ҷой истиғфор нест

ورش دیو دهر خوانی جای استغفار نیست

Илм хӯрду барад ва кардан дар хури гов ва хар аст

علم خورد و برد و کردن در خور گاو و خر است

Сӯии донои ин чунин беҳудаҳоро бор нест

سوی دانا این چنین بیهوده‌ها را بار نیست

Чун нҷўӣӣ ки ти худо аз баҳр чаҳ мавҷӯд кард

چون نجوئی که‌ت خدا از بهر چه موجود کرد

Гар Марвро бо ту шуғлӣ карданӣ ночор нест ?

گر مرو را با تو شغلی کردنی ناچار نیست؟

Ончӣ ӯ худ карда бошад боз чун вайрон кунад ?

آنچه او خود کرده باشد باز چون ویران کند؟

Хуб карда зишт кардани кори маънӣ дор нест

خوب کرده زشت کردن کار معنی‌دار نیست

Некӣ аз ту чун пазирад чун нахоҳад бади зи ту ?

نیکی از تو چون پذیرد چون نخواهد بد ز تو؟

Каз баду неки ту ӯро ранҷи не ва бор нест

کز بد و نیک تو او را رنج نی و بار نیست

Бими захму дор чун аз ҷумлаи ҳайвони ту рост ?

بیم زخم و دار چون از جملهٔ حیوان تو راست؟

Чунки дигари ҷонварро бими захм ва дор нест ?

چونکه دیگر جانور را بیم زخم و دار نیست؟

Чун кунад сӣ солаи осиро азоби ҷовдон ?

چون کند سی ساله عاصی را عذاب جاودان؟

Ин чунин ҳукму қазои ҳоким додар нест

این چنین حکم و قضای حاکم دادار نیست

Гар ҳаме гуяд ки як бадро бадии яке даҳум

گر همی گوید که یک بد را بدی هم یک دهد

Боз чун гуяд ки ҳаргизи бади куниш рстор нест ?

باز چون گوید که هرگز بد کنش رستار نیست؟

Чун нҷўӣии ҳикмат андар газадмону мори саъб

چون نجوئی حکمت اندر گزدمان و مار صعب

Венаи дарахтоне ки бору баргашони ҷуз хор нест ?

وین درختانی که بار و برگشان جز خار نیست؟

Гарчи андак , бе гумони ҳикмат буд сунъи ҳаким ,

گرچه اندک، بی‌گمان حکمت بود صنع حکیم

Лекин он бинадаш кӯро пеши дил девор нест

لیکن آن بیندش کو را پیش دل دیوار نیست

Хашмгирӣ ҷанги ҷўӣӣ чун Бамоне аз ҷавоб

خشم‌گیری جنگ جوئی چون بمانی از جواب

Хашми як сӯ на сухани густар ки шаҳр овор нест

خشم یک سو نه سخن گستر که شهر آوار نیست

Роҳ бинмоем турогар кибр биндозӣ зи дил

راه بنمایم تو را گر کبر بندازی ز دل

Ҷоҳилонро пеши донои ҷой истикбор нест

جاهلان را پیش دانا جای استکبار نیست

Ҳамчунон кандар гузориш кардани фарқон ба халқ

همچنان کاندر گزارش کردن فرقان به خلق

Ҳеҷ каси анбозу ёри Аҳмад мухтор нест

هیچ‌کس انباز و یار احمد مختار نیست

Ҳамчунон дар қаҳри ҷабборон ба теғи зулфиқор

همچنان در قهر جباران به تیغ ذوالفقار

Ҳеҷ каси анбозу ёри ҳайдар каррор нест

هیچ‌کس انباز و یار حیدر کرار نیست

Асли исломи ин ду чиз омад қирону зулфиқор

اصل اسلام این دو چیز آمد قران و ذوالفقار

На мусулмон ва на мушрикро дарин пайкор нест

نه مسلمان و نه مشرک را درین پیکار نیست

Ҳамчунон кандар сухани ҷузи қавли Аҳмад нур нест

همچنان کاندر سخن جز قول احمد نور نیست

Тези теғии ҷуз ки теғи мейри ҳайдар нор нест

تیز تیغی جز که تیغ میر حیدر نار نیست

Аҳмади мухтори шамсу ҳайдари каррори нур

احمد مختار شمس و حیدر کرار نور

Он бе ин мавҷӯди не ва ин бе он анвор нест

آن بی این موجود نی و این بی آن انوار نیست

Ҳар ки нури офтоби дайн ҷудо гаштааст азу

هر که نور آفتاب دین جدا گشته است ازو

Рӯзҳои ӯ ҳамеша ҷузи шубон тор нест

روزهای او همیشه جز شبان تار نیست

Чашми сар бе офтоби осмон бе кори гашт

چشم سر بی‌آفتاب آسمان بی‌کار گشت

Чашми дил бе офтоби дайн чаро бекор нест ?

چشم دل بی‌آفتاب دین چرا بی کار نیست؟

Бар сари ганҷӣ ки яздон дар дили Аҳмади ниҳод

بر سر گنجی که یزدان در دل احمد نهاد

Ҷузи алии ганҷури неу ҷузи алӣ бендор нест

جز علی گنجور نی و جز علی بندار نیست

Вонкаҳи яздон бар забон ӯ кушояди қуфли илм

وانکه یزدان بر زبان او گشاید قفل علم

Ҷузи алии алмртзии андари ҷаҳон диёр нест

جز علی المرتضی اندر جهان دیار نیست

Баҳри лл бехатар бо табъ ӯ , аз баҳри онк

بحر لل بی‌خطر با طبع او، از بهر آنک

Чун бенон ӯ ба қимати лؤлؤ шҳўор нест

چون بنان او به قیمت لؤلؤ شهوار نیست

эй худованди ҳисоми душман ӯ бор аз ҷаҳон

ای خداوند حسام دشمن او بار از جهان

Ҷузи забони ҳуҷҷати ту абри гавҳар бор нест

جز زبان حجت تو ابر گوهر بار نیست

Ърўҳолўсқии ҳақиқати аҳд фарзандон туаст

عروةالوثقی حقیقت عهد فرزندان توست

Шефтааст он кас ки ӯ дар аҳдашон бстор нест

شیفته است آن کس که او در عهدشان بستار نیست

Ман раҳеро ҷузи забонии ҳамчуи теғи тези ту

من رهی را جز زبانی همچو تیغ تیز تو

Бо адуии хонадонати ҳеҷ зин афзор нест

با عدوی خاندانت هیچ زین افزار نیست

Захми ман бар ҷони худ пеши ту оради рӯзи ҳашар

زخم من بر جان خود پیش تو آرد روز حشر

Ҳаргизи он гмраҳ казу бедорам ӯ бедор нест

هرگز آن گمره کزو بیدارم او بیدار نیست

Сӯии яздон мункираст онкў ба ту маърӯф нест

سوی یزدان منکر است آنکو به تو معروف نیست

Ҷуз ба инкори туами маърӯфро инкор нест

جز به انکار توام معروف را انکار نیست

Носибиро чашм кӯраст ва ту хуршеди мунир

ناصبی را چشم کور است و تو خورشید منیر

Зин қабл мари чашми Кӯрушро ба ту дидор нест

زین قبل مر چشم کورش را به تو دیدار نیست

Нест мардуми носибии наздики ман лои бал хар аст

نیست مردم ناصبی نزدیک من لا بل خر است

Табъ ӯ харвор ҳаст ар сӯраташ харвор нест

طبع او خروار هست ار صورتش خروار نیست

Мояи барии туу Аброр авлод тавонад

مایهٔ بری تو و ابرار اولاد تواند

Бар чун ёбад касе кӯи шиът Аброр нест

بر چون یابد کسی کو شیعت ابرار نیست

Душманони ту ҳамаи бемору бандаи тани дуруст

دشمنان تو همه بیمار و بنده تن درست

Давртар бояд зи бемори онкӣ ӯ бемор нест

دورتر باید ز بیمار آنکه او بیمار نیست

Ман раҳеро аз ҷафои душмани авлоди ту

من رهی را از جفای دشمن اولاد تو

Хобгоҳу ҷои хури ҷузи ғор ё кҳсор нест

خوابگاه و جای خور جز غار یا کهسار نیست

Ҳар касеро ҳаст тимории зи дунёу маро

هر کسی را هست تیماری ز دنیا و مرا

Ҷузи зи баҳри тоъати авлоди ту тимор нест

جز ز بهر طاعت اولاد تو تیمار نیست

Ман раҳеро ҷуз ба хушнӯдӣ ӣ туу авлоди ту

من رهی را جز به خشنودی‌ی تو و اولاد تو

Рӯзи маҳшари ҳеҷ умеди раҳмат ҷаббор нест

روز محشر هیچ امید رحمت جبار نیست