Салом кун зи ман эй боди мари хуросон ро

سلام کن ز من ای باد مر خراسان را

Мари аҳли фазлу хирадро на оми нодон ро

مر اهل فضل و خرد را نه عام نادان را

Хабар биовар азишон ба ман чу дода буи

خبر بیاور ازیشان به من چو داده بُوی

зи ҳоли ман ба ҳақиқати хабари мари эшон ро

ز حال من به حقیقت خبر مر ایشان را

Бигӯишон ки ҷаҳони сарви ман чу чанбар кард

بگویشان که جهان سرو من چو چنبر کرد

Ба макри хеш ва , худ инаст кор , гиҳон ро

به مکر خویش و، خود این است کار، گیهان را

Нигар ки тон накунад ғарраи аҳду паймонаш

نگر که‌تان نکند غره عهد و پیمانش

Ки ӯ вафо накунад ҳеҷ аҳду паймон ро

که او وفا نکند هیچ عهد و پیمان را

Фалон агар ба шакаст андар ончӣ хоҳад кард

فلان اگر به شک است اندر آنچه خواهد کرد

Ҷаҳони бадв , бингар , гӯ , ба чашми баҳмон ро

جهان بدو، بنگر، گو، به چشم بهمان را

Азин ҳама бастанд ба ҷумла ҳар чаҳ ш дод

ازین همه بسِتاند به جمله هر چه‌ش داد

Чунонкии бозстд ҳарчӣ дода буд он ро

چنانکه بازستد هرچه داده بود آن را

Аз онкӣ дар даҳанаши ин замон наад пистон

از آنکه در دهنش این زمان نهد پستان

Дигар замон бастанд ба қаҳри пистон ро

دگر زمان بستاند به قهر پستان را

Нигаҳ кунед ки дар дасти ин ва он чу хрос

نگه کنید که در دست این و آن چو خراس

Ба чанд гӯна бидидед мари хуросон ро

به چند گونه بدیدید مر خراسان را

Ба малики тарк чаро ғарраед ? ёд кунед

به ملک ترک چرا غره‌اید؟ یاد کنید

Ҷалолу иззати Маҳмӯди зоўлстон ро

جلال و عزت محمود زاولستان را

Куҷост онкии Фриғўнёни зи ҳайбат ӯ

کجاست آنکه فریغونیان ز هیبت او

зи даст хеш бидоданд гўзгононро ?

ز دست خویش بدادند گوزگانان را؟

Чу ҳиндро ба сами аспи тарк вайрон кард

چو هند را به سم اسپ ترک ویران کرد

Ба пой пелон биспурад хоки Хатлон ро

به پای پیلان بسپرد خاک ختلان را

Касе чуну ба ҷаҳони дайгарии надоди нишон

کسی چنو به جهان دیگری نداد نشان

Ҳаме ба санадони андари нишонди пайкон ро

همی به سندان اندر نشاند پیکان را

Чу систони зи халаф , раии зи розён , бастад

چو سیستان ز خلف، ری ز رازیان، بستد

Вази авҷи кайвони сари брФрошти айвон ро

وز اوج کیوان سر برفراشت ایوان را

Фирефта шуда май гашт дар ҷаҳон ва , балӣ

فریفته شده می‌گشت در جهان و، بلی

Чунуи фирефта буд ин ҷаҳони фаровон ро

چنو فریفته بود این جهان فراوان را

Шумо фирефтагони пеш ӯ ҳаме гуфтед

شما فریفتگان پیش او همی گفتید

« ҳазор соли фузуни боди умр , султонро »

«هزار سال فزون باد عمر، سلطان را»

Ба фари давлат ӯ ҳар ки қасд санадон кард

به فر دولت او هر که قصد سندان کرد

Ба зери дандон чун мум ёфт санадон ро

به زیر دندان چون موم یافت سندان را

Прири қиблаи аҳрори зоўлстон буд

پریر قبلهٔ احرار زاولستان بود

Чунонкии каъбаи сети имрӯзи аҳли имон ро

چنانکه کعبه‌ست امروز اهل ایمان را

Куҷост акнӯн он фар ва он ҷалолату ҷоҳ

کجاست اکنون آن فر و آن جلالت و جاه

Ки зери хеш ҳаме дид бурҷи саратонро ?

که زیر خویش همی دید برج سرطان را؟

Бирехт чангашу фарсӯдаи гашти дандонаш

بریخت چنگش و فرسوده گشت دندانش

Чу тез кард бирав марги чангу дандон ро

چو تیز کرد برو مرگ چنگ و دندان را

Басӣ ки хандон кардааст чархи гирён ро

بسی که خندان کرده‌است چرخ گریان را

Басӣ ки гирён кардааст низ хандон ро

بسی که گریان کرده‌است نیز خندان را

Қарори чашм чаҳ дорӣ ба зери чарх ? чу нест

قرار چشم چه داری به زیر چرخ؟ چو نیست

Қарори ҳеҷ ба як ҳоли чархи гардон ро

قرار هیچ به یک حال چرخ گردان را

Канораи гири азу кин савор , тозон аст

کناره گیر ازو کاین سوار، تازان است

Касе канор нагирад савор тозон ро

کسی کنار نگیرد سوار تازان را

Битарс сахти зи сахтӣ чу корӣ осон шуд

بترس سخت ز سختی چو کاری آسان شد

Ки чарх зуд кунад сахти кори осон ро

که چرخ زود کند سخت کار آسان را

Бурун кунад чу даройад ба хашми гашти замон

برون کند چو درآید به خشم گشت زمان

зи қасри қайсарроу зи хону мони хон ро

ز قصر قیصر را و ز خان و مان خان را

Бар осмони зи кусуфи сияҳ раҳояш нест

بر آسمان ز کسوف سیه رهایش نیست

Мари офтоби дирафшону моҳи тобон ро

مر آفتاب درفشان و ماه تابان را

Миёнаи кори ббош , эй писар , камоли мҷўӣ

میانه کار بباش، ای پسر، کمال مجوی

Ки ма тамом нашуд ҷузи зи баҳри нуқсон ро

که مه تمام نشد جز ز بهر نقصان را

зи баҳри ҳоли накӯи хештан ҳалок макун

ز بهر حال نکو خویشتن هلاک مکن

Ба дар ва марҷон мафруш хираи мари ҷон ро

به در و مرجان مفروش خیره مر جان را

Нигоҳ кун ки ба ҳиялати ҳаме ҳалок кунанд

نگاه کن که به حیلت همی هلاک کنند

зи баҳри пари накӯи тоўсони парон ро

ز بهر پرّ نکو طاوسان پران را

Агар шароби ҷаҳони халқро чу мисатон кард

اگر شرابِ جهان خلق را چو مستان کرد

Туашон раҳо кун чун ҳӯшёри мисатон ро

توشان رها کن چون هوشیار مستان را

Нигоҳ кун ки чу фармони дев зоҳир шуд

نگاه کن که چو فرمان دیو ظاهر شد

Намонад фармон дар халқи хеши яздон ро

نماند فرمان در خلق خویش یزدان را

Ба қавли банда яздон қодиранд валек

به قول بندهٔ یزدان قادرند ولیک

Ба эътиқод ҳама умматанд шайтон ро

به اعتقاد همه امتند شیطان را

Бигӯишон ки шумо ба эътиқод девонед

بگویشان که شما به اعتقاد دیوانید

Ки дев хонд хуш ояд ҳамеша девон ро

که دیو خواند خوش‌ آید همیشه دیوان را

Чу маст хуфт ба болинаш бар , ту , эй ҳушёр

چو مست خفت به بالینش بر، تو، ای هشیار

Мазан газофа ба ангушти хеши пангон ро

مزن گزافه به انگشت خویش پنگان را

Зиён набӯд ва набошад азу чунонкӣ набӯд

زیان نبود و نباشد ازو چنانکه نبود

Зиёни зи маъсияти деви мари сулаймон ро

زیان ز معصیت دیو مر سلیمان را

Туро тани ту чу бандаст ва ин ҷаҳони зиндон

تو را تن تو چو بند است و این جهان زندان

Мақар хеш мапиндор банду зиндон ро

مقر خویش مپندار بند و زندان را

зи илму тоъат , ҷонати заъиф ва урён аст

ز علم و طاعت، جانت ضعیف و عریان است

Ба илм кӯш ва бапуш ин заъифи урён ро

به علم کوش و بپوش این ضعیف عریان را

Ба феъли бандаи яздон нае ба номии ту

به فعل بندهٔ یزدان نه‌ای به نامی تو

Худоиро ту чунонӣ ки лолаи нӯъмон ро

خدای را تو چنانی که لاله نعمان را

Ба ошкораи тани андар ки кард ҷони пинҳон ?

به آشکاره تن اندر که کرد جان پنهان؟

Ба пеш ӯ дори ин ошкору пинҳон ро

به پیش او دار این آشکار و پنهان را

Худоӣ бо ту бад-ӣни сунъи нек эҳсон кард

خدای با تو بدین صنع نیک احسان کرد

Ба қавлу феъли ту бгзори шукри эҳсон ро

به قول و فعل تو بگزار شکر احسان را

Ҷаҳони замину сухани тухму ҷонат деҳқон аст

جهان زمین و سخن تخم و جانت دهقان است

Ба кишт бояд машғӯл буд деҳқон ро

به کشت باید مشغول بود دهقان را

Чаро кунун ки баҳораст ҷаҳд он накунӣ

چرا کنون که بهار است جهد آن نکنی

Ки то яке ба кафи ореи магари зимистон ро

که تا یکی به کف آری مگر زمستان را

Ман ин сухан ки бигуфтам туро накӯ мисл аст

من این سخن که بگفتم تو را نکو مثل است

Мисли басанда буд ҳӯшёри мардон ро

مثل بسنده بود هوشیار مردان را

Дили ту номаи ақлу суханат унвон аст

دل تو نامهٔ عقل و سخنت عنوان است

Бакӯш сахт ва накӯ кун зи номаи унвон ро

بکوش سخت و نکو کن ز نامه عنوان را

Туро худои зи баҳри бақо падед оварад

تو را خدای ز بهر بقا پدید آورد

Туроу хоку ҳавоу наботу ҳайвон ро

تو را و خاک و هوا و نبات و حیوان را

Нигоҳ кун ки бақоро чигуна ме кӯшад

نگاه کن که بقا را چگونه می‌کوشد

Ба хурдагии мангар донаи сапандон ро

به خردگی منگر دانهٔ سپندان را

Бақо ба илми худо андараст ва , фарқон аст

بقا به علم خدا اندر است و، فرقان است

Сарои илм ва , калиду дурусти фарқон ро

سرای علم و، کلید و درست فرقان را

Агар ба илму бақои ҳеҷ ҳоҷатаст тўро

اگر به علم و بقا هیچ حاجت است تورا

Сӯй дараш башитобу биҷавии дарбон ро

سوی درش بشتاب و بجوی دربان را

Дар сарой на чӯбаст балки доноӣ аст

در سرای نه چوب است بلکه دانایی است

Ки банда нест азу ба худои субҳон ро

که بنده نیست ازو به خدای سبحان را

Ба ҷад ӯу бадви ҷумлаи боз бояд гашт

به جد او و بدو جمله باز باید گشت

Ба рӯзи ҳашари ҳамаи муъмину мусулмон ро

به روز حشر همه مؤمن و مسلمان را

Марои расӯли расӯли худоӣ фармон дод

مرا رسول رسول خدای فرمان داد

Ба муъминон ки бидонанд қадари фармон ро

به مؤمنان که بدانند قدر فرمان را

Кунун ки деви хуросон ба ҷумла вайрон кард

کنون که دیو خراسان به جمله ویران کرد

Азу чигуна ситонами замини вайрон ро

ازو چگونه ستانم زمین ویران را

Чу халқи ҷумла ба бозори ҷаҳл рафта сетанд

چو خلق جمله به بازار جهل رفته‌ستند

Ҳамеи з бим наёрам кушоди дукон ро

همی ز بیم نیارم گشاد دکان را

Марои бадали зи хуросони замин имгон аст

مرا بَدَل ز خراسان زمین یمگان است

Касе чаро талабади мари мароу имгон ро

کسی چرا طلبد مر مرا و یمگان را

зи умри баҳра ҳаминаст мари маро ки ба шеър

ز عمر بهره همین است مر مرا که به شعر

Ба ришта мекунам ин зар ва дару марҷон ро

به رشته می‌کنم این زر و در و مرجان را