Низ нагирад ҷаҳони шикори маро

نیز نگیرد جهان شکار مرا

Нест дигар бо ғамонаши кори маро

نیست دگر با غمانْش کار مرا

Дидамаш ва дид мари мароу басӣ

دیدمش و دید مر مرا و بسی

Хӯрдам хурмоаш ва хаст хори маро

خوردم خرماش و خست خار مرا

Чун хӯрам андӯҳ ӯ чу ме бихӯрад

چون خورم اندوه او چو می‌بخورد

Гардиши ин чархи мрдхўори маро ?

گردش این چرخ مردخوار مرا؟

Чун накунам беш азинши хор ки ӯ

چون نکنم بیش ازینْش خوار که او

Бар кунад аз пеши хеши хори маро ?

بر کند از پیش خویش خوار مرا؟

Ҳар ки зи ман дардисар нахоҳаду ғам

هر که ز من دردسر نخواهد و غم

Гӯ ба ғаму дардисари мадори маро

گو به غم و دردسر مدار مرا

Ҳар ки пиёда ба кори нистмш

هر که پیاده به کار نیستمش

Нест ба кор ӯ ҳамон савори маро

نیست به کار او همان سوار مرا

Чанд бгшти ин замона бар сари ман

چند بگشت این زمانه بر سر من

Гирд ҷаҳон кард хингсор маро

گرد جهان کرد خنگ‌سار مرا

Ёри ману ғмгсор буд ва , кунун

یار من و غمگسار بود و، کنون

Ғам бФзўдаҳаст ғмгсори маро

غم بفزوده است غمگسار مرا

Макри ту эй рӯзгор пайдо шуд

مکر تو ای روزگار پیدا شد

Низ дигар макри пеши мори маро

نیز دگر مکر پیش مار مرا

Низ нахоҳад гузид агар бҳшм

نیز نخواهد گزید اگر بِهُشم

Зин сипас аз остинати мори маро

زین سپس از آستینت مار مرا

Ман нспндми туро ба пуд кунун

من نسپندم تو را به پود کنون

Чун напасандӣ ҳамеи ту тори маро

چون نپسندی همی تو تار مرا

Сари ту дигари бад , ошкор дигар

سر تو دیگر بُد، آشکار دگر

Сари яке буду ошкори маро

سرّ یکی بود و آشکار مرا

Ёри ман имрӯзи илму тоъат , бас

یار من امروز علم و طاعت، بس

Шояд агар нестии ту ёри маро

شاید اگر نیستی تو یار مرا

Бор нахоҳам сӯй касе ки кунад

بار نخواهم سوی کسی که کند

Миннат ӯ пасти зери бори маро

منت او پست زیر بار مرا

Шояд агар нест бар дар мулкӣ

شاید اگر نیست بر در ملکی

Ҷуз ба дар кирдигори бори маро

جز به در کردگار بار مرا

Чун накунам бар касе ситам набӯд

چون نکنم بر کسی ستم نبود

Ҳишмати он муҳташам ба кори маро

حشمت آن محتشم به کار مرا

Чун напасандам ситам ситам накунам

چون نپسندم ستم ستم نکنم

Панд чунин дод ҳӯшёри маро

پند چنین داد هوشیار مرا

Нанигарам аз бен ба сӯии ҳурмати кас

ننگرم از بن به سوی حرمت کس

Коид аз ин зишти кор , ори маро

کآید از این زشت کار، عار مرا

Замзам агар зи обҳо чаҳ поктар аст

زمزم اگر ز آب‌ها چه پاکتر است

Поктар аз замзамаст азори маро

پاکتر از زمزم است ازار مرا

Хондани фарқону зуҳду илму амал

خواندن فرقان و زهد و علم و عمل

Мӯнис ҷонанд ҳар чаҳор маро

مونس جانند هر چهار مرا

Чашму дилу гӯш ҳар яке ҳамаи шаб

چشم و دل و گوش هر یکی همه شب

Панд диҳад бо тан назор маро

پند دهد با تن نزار مرا

Гӯш ҳаме гуяд аз маҳолу дурӯғ

گوش همی گوید از محال و دروغ

Роҳ бикун сахту устувори маро

راه بکن سخت و استوار مرا

Чашм ҳаме гуяд аз ҳарому ҳарам

چشم همی گوید از حرام و حرم

Бастаи ҳамеи дор зинҳор маро

بسته همی دار زینهار مرا

Дил чаҳ кунад ? гуядам ҳамеи зи ҳаво

دل چه کند؟ گویدم همی ز هوا

Сахти нигаҳи дори мрдўори маро

سخت نگه دار مَردوار مرا

Ақл ҳаме гуядам « муваккил кард

عقل همی گویدم «موکل کرد

Бар тан ва бар ҷонати кирдигори маро

بر تن و بر جانْت کردگار مرا

Нест зи баҳри ту бо сипоҳи ҳаво

نیست ز بهر تو با سپاه هوا

Кори магари ҳарбу корзори маро »

کار مگر حرب و کارزار مرا»

Сари зи каманди хирад чигуна кашам ?

سر ز کمند خرد چگونه کشم؟

Фазл , хирад дод бар ҳмори маро

فضل، خرد داد بر حمار مرا

Деви ҳамеи баст бар қатор , серум

دیو همی بست بر قطار، سرم

Ақл бурун кард аз он қатори маро

عقل برون کرد از آن قطار مرا

Гарна хиради бстдии маҳорами азу

گرنه خرد بستدی مهارم ازو

Дев кашон карда бади маҳори маро

دیو کشان کرده بد مهار مرا

Ғори ҷаҳон гарчи тангу тор шуда аст

غار جهان گرچه تنگ و تار شده‌است

Ақл басандааст ёри ғори маро

عقل بسنده است یار غار مرا

Ҳеҷ макун эй писари зи даҳри гила

هیچ مکن ای پسر ز دهر گله

Зонка зи вай шукр ҳаст ҳазор маро

زانکه ز وی شکر هست هزار مرا

Ҳаст бадви гаштам ва , забону сухан

هست بدو گشتم و، زبان و سخن

Ҳар ду бадви гашти пешкори маро

هر دو بدو گشت پیشکار مرا

Даҳр ҳаме гуядат ки « бар сафарам

دهر همی گویدت که «بر سفرم

Танги макаши сахт дар канори маро »

تنگ مکش سخت در کنار مرا»

Даҳр чаҳ чизаст ? умри сӯии хирад

دهر چه چیز است؟ عمر سوی خرد

Кард ба ҷузи умри номдори маро ?

کرد به جز عمر نامدار مرا؟

Умр шуд , он моя буд ва , дониши дайн

عمر شد، آن مایه بود و، دانش دین

Монад азуи суди ёдгори маро

ماند ازو سود یادگار مرا

Роҳбарӣ буд сӯии умри абад

راهبری بود سوی عمر ابد

Ин адуии умри мустаъори маро

این عدوی عمرِ مستعار مرا

Ин адуии умр буд раҳбар то

این عدوی عمر بود رهبر تا

Сӯй хирад дод раҳи гузори маро

سوی خرد داد ره‌گذار مرا

Санг сияҳ будам аз қиёсу хирад

سنگ سیه بودم از قیاس و خرد

Кард чунин дар шоҳвори маро

کرد چنین دُرِّ شاهوار مرا

Хор хулон будам аз мисол ва , хирад

خار خلان بودم از مثال و، خرد

Сарв сеӣ карду Бахтиёри маро

سرو سهی کرد و بختیار مرا

Дили зи хиради гашти пари зи нури маро

دل ز خرد گشت پر ز نور مرا

Сари зи хиради гашт бе хумори маро

سر ز خرد گشت بی‌خمار مرا

Пеши рӯми ақл буд то ба ҷаҳон

پیش‌رُوم عقل بود تا به جهان

Кард ба ҳикмати чунин мшори маро

کرد به حکمت چنین مُشار مرا

Бар сари ман тоҷи дайни ниҳоди хирад

بر سر من تاج دین نهاد خرد

Дайн ҳунарӣ карду бурдбори маро

دین هنری کرد و بردبار مرا

Аз хатари оташу азоби абад

از خطرِ آتش و عذاب ابد

Дайн ва хирад кард дар ҳисори маро

دین و خرد کرد در حصار مرا

Дайн чу дилам пок дид гуфт « ?ҳулло

دین چو دلم پاک دید گفت «هلا

Ҳин ба дили пок барнигор маро

هین به دل پاک بر نگار مرا

Пеши дил андар бикун нишаст гуҳам

پیش دل اندر بکن نشست‌گهم

Вази амал ва илм кун нисори маро »

وز عمل و علم کن نثار مرا»

Кардам дар ҷонаши ҷой ва нест дареғ

کردم در جانش جای و نیست دریغ

Ин дилу ҷони зини бузургвори маро

این دل و جان زین بزرگوار مرا

Чун накунам ҷони фидои онкӣ ба ҳашар

چون نکنم جان فدای آنکه به حشر

Осон гардад бадви шумори маро ?

آسان گردد بدو شمار مرا؟

Лоҷарам акнӯн ҷаҳони шикор ман аст

لاجرم اکنون جهان شکار من است

Гарчи ҳаме дорад ӯ шикори маро

گرچه همی دارد او شکار مرا

Гарчи ҳамеи халқро фигор кунад

گرچه همی خلق را فگار کند

Кард наёрад ҷаҳони фигори маро

کرد نیارد جهان فگار مرا

Ҷони ман аз рӯзгор бартар шуд

جان من از روزگار برتر شد

Бим наёяд зи рӯзгори маро

بیم نیاید ز روزگار مرا