Агар бузургӣу ҷоҳу ҷалол дар дирам аст

اگر بزرگی و جاه و جلال در درم است

зи кирдигор бар он мард кам дирам ситам аст

ز کردگار بر آن مرد کم درم ستم است

Надод дод маро чун надоди гурбаи маро

نداد داد مرا چون نداد گربه مرا

Туро аз аспу хару гову гӯсфанд рама аст

تو را از اسپ و خر و گاو و گوسفند رمه است

Яке ба тими сипанҷии ҳамеи наёбади ҷой

یکی به تیم سپنجی همی نیابد جای

Туро равоқи знқш ванигор чун Ирам аст

تو را رواق زنقش و نگار چون ارم است

Чу маи гузашти ту шодии зи баҳри ғаллаи тим

چو مه گذشت تو شادی ز بهر غلهٔ تیم

Валикини онкии туро ғалла ӯ диҳад ба ғам аст

ولیکن آنکه تو را غله او دهد به غم است

Ҳамаи ситора ки наҳсаст мари рафиқи ту ро

همه ستاره که نحس است مر رفیق تو را

Чаро туро ба саодати рафиқу хол ва ъам аст

چرا تو را به سعادت رفیق و خال و عم است

Касе ки дод бар ин гӯна хоҳад аз яздон

کسی که داد بر این گونه خواهد از یزدان

Бидон ки роҳи дилаш дар сиблат дод гум аст

بدان که راه دلش در سبیل داد گم است

Бибин ки баҳраи он подшои зи неъмати хеш

ببین که بهرهٔ آن پادشا ز نعمت خویش

Чу баҳраи ту заъиф аз таоми як шикам аст

چو بهرهٔ تو ضعیف از طعام یک شکم است

На ҳар чаҳ ҳаст Марвро ҳама тавонад хӯрд

نه هر چه هست مرو را همه تواند خورد

зи нони хеши туро баҳра зон ӯ чаҳ кам аст

ز نان خویش تو را بهره زان او چه کم است

Касе ки ҷӯй равонаст даҳ ба боғаш дар

کسی که جوی روان است ده به باغش در

Ба вақти ташна чу ту баҳраи зонаши як Фхм аст

به وقت تشنه چو تو بهره زانش یک فخم است

?герати надоди ҳашами ту ғам ҳашам нахурӣ

گرت نداد حشم تو غم حشم نخوری

Ғами ҳашами ҳама бар ҷон ӯст ки ш ҳашам аст

غم حشم همه بر جان اوست که‌ش حشم است

Забонат доду дилу гӯшу чашми ҳамчуи амир

زبانت داد و دل و گوش و چشم همچو امیر

Нишони адли худоӣ , эй писар , дар ин нъм аст

نشان عدل خدای، ای پسر، در این نعم است

Кунӣ писанд ки ба чашм ва гӯш биншинӣ

کنی پسند که به چشم و گوش بنشینی

Биҷои онкии худованди маликат аҷам аст

بجای آنکه خداوند ملکت عجم است

Ба ҷони халқи баромади падеди адли худоӣ

به جان خلق برآمد پدید عدل خدای

На бар тану дираму моли кони ҳам санам аст

نه بر تن و درم و مال کان هم صنم است

Агар писанд наёяд туро , бидон кин адл

اگر پسند نیاید تو را، بدان کاین عدل

Ҳазор бори накӯтар зи тахту малик ҷам аст

هزار بار نکوتر ز تخت و ملک جم است

Агар наёфт хатар бе хатари магар ба дирам

اگر نیافت خطر بی‌خطر مگر به درم

Дуруст шуд ки хиради бартар ва ба аз дирам аст

درست شد که خرد برتر و به از درم است

Ту подшоҳи тани хешӣ , эй бҳўш ва , ту ро

تو پادشاه تن خویشی، ای بهوش و، تو را

Тамизу хотиру андешау сухан хадам аст

تمیز و خاطر و اندیشه و سخن خدم است

Ту , эй писар , зи хиради сӯии мейри муҳташамӣ

تو، ای پسر، ز خرد سوی میر محتشمی

Агарчӣ мейри сӯии оми халқ муҳташам аст

اگرچه میر سوی عام خلق محتشم است

Қалами силаҳату ҳуҷҷат ба пеши ту сипар аст

قلم سلاحت و حجت به پیش تو سپر است

Хиради туро сипаҳасту сухани туро илм аст

خرد تو را سپه است و سخن تو را علم است

Сухани расӯли дил ва ҷон туаст , агар хуб аст

سخن رسول دل و جان توست، اگر خوب است

Хабар диҳад уқалоро ки ҷонат муҳтарам аст

خبر دهد عقلا را که جانت محترم است

Баҳам шавад ба забони ?бирти лафз бо маънӣ

بهم شود به زبان برت لفظ با معنی

Агарат ҷони сухани гӯй бо хирад баҳам аст

اگرت جان سخن گوی با خرد بهم است

Тафовутаст басӣ дар сухан казу ба мисл

تفاوت است بسی در سخن کزو به مثل

Яке мубораки нӯш ва яке кушанда сам аст

یکی مبارک نوش و یکی کشنده سم است

Чу ҳӯшёри гзордши роҳат ва доруаст

چو هوشیار گزاردش راحت و داروست

Чу морсои бикорадаши шиддат ва ?илам аст

چو مارسای بکاردش شدت و الم است

Яке сухан ки буд рост , рост чун тир аст

یکی سخن که بود راست، راست چون تیر است

Дигар сухан ки дурӯғаст пари зи сғр ва хам аст

دگر سخن که دروغ است پر ز ثغر و خم است

Чу барқи равшан ва хубаст дар сухани маънӣ

چو برق روشن و خوب است در سخن معنی

Буруни зи маънии дигари бухору тор ва тем аст

برون ز معنی دیگر بخار و تار و تم است

Тамизу фикрат ва ақласт кимиёии сухан

تمیز و فکرت و عقل است کیمیای سخن

Чу кимиё набӯд асл ӯ зи бод ва дам аст

چو کیمیا نبود اصل او ز باد و دم است

Забону коми суханро ду олатанд аз асл

زبان و کام سخن را دو آلت‌اند از اصل

Чунонкии олати дастони лаҳни зер ва Бам аст

چنانکه آلت دستان لحن زیر و بم است

Туро маҳал худоӣаст дар сухан ки ҳаме

تو را محل خدای است در سخن که همی

Ба ту вуҷӯди пазиради сухан ки дар адам аст

به تو وجود پذیرد سخن که در عدم است

зи баҳри ҳозир акнӯн забонат ҳоҷиб туаст

ز بهر حاضر اکنون زبانت حاجب توست

зи баҳри ғоиби фардои расӯли ту қалам аст

ز بهر غایب فردا رسول تو قلم است

Дили тўзонкаҳ сухан монад хоҳадат шод аст

دل توزانکه سخن ماند خواهدت شاد است

Дил касе ки дирам монад хоҳадаш дижам аст

دل کسی که درم ماند خواهدش دژم است

Джмш кард дирами лоҷарам ба охири кор

دژمش کرد درم لاجرم به آخر کار

Сутӯда нест касе кӯи сазоӣ лоҷарам аст

ستوده نیست کسی کو سزای لاجرم است

Дижам мабош зи камӣ ӣ дирам ба дунё дар

دژم مباش ز کمی‌ی درم به دنیا در

Агар ба тоъату илмат ба дайни дарун қадам аст

اگر به طاعت و علمت به دین درون قدم است

Мтоз бар дами дунё ки гздмши бгздт

متاز بر دم دنیا که گزدمش بگزدت

зи гздмш бҳзр бош каши газанда дам аст

ز گزدمش بحذر باش کش گزنده دم است

Ба дайну дунё бар хури худоиро бишнос

به دین و دنیا بر خور خدای را بشناس

Ки суннаташи ҳама адласту раҳмат ва карам аст

که سنتش همه عدل است و رحمت و کرم است

Ба шеъри ҳуҷҷати пари гашти дафтар аз ҳикмат

به شعر حجت پر گشت دفتر از حکمت

Ки хотираш дар пандасту маъдан ҳукм аст

که خاطرش در پند است و معدن حکم است