Накӯҳиш макун чархи нилӯфарӣ ро

نکوهش مکن چرخ نیلوفری را

Бурун кун зи сари боду хираи сиррӣ ро

برون کن ز سر باد و خیره‌سری را

Барии дон аз афъоли чархи барин ро

بری دان از افعال چرخ برین را

Нишоед зи донои накӯҳиши барӣ ро

نشاید ز دانا نکوهش بری را

Ҳаме то кунад пеша , одат ҳаме кун

همی تا کند پیشه، عادت همی کن

Ҷаҳони мари ҷафоро , ту мари собирӣ ро

جهان مر جفا را، تو مر صابری را

Ҳам имрӯз аз пушт , борати биФгн

هم امروز از پشت، بارت بیفگن

МиФгн ба фардои мари ин доварӣ ро

میفگن به فردا مر این داوری را

Чу ту худ кунӣ ахтари хешро бад

چو تو خود کنی اختر خویش را بد

Мадор аз фалаки чашми неки ахтарӣ ро

مدار از فلک چشم نیک اختری را

Ба чеҳра шудан чун парӣ кӣ туоне ?

به چهره شدن چون پری کی توانی؟

Ба афъол монандаи шӯи мари парӣ ро

به افعال، ماننده شو مر پری را

Бидидӣ ба наврӯз гашта ба саҳро

بدیدی به نوروز گشته به صحرا

Ба Айюқ монандаи лолаи трӣ ро

به عیوق ماننده لالهٔ طَری را

Агар лолаи пар нур шуд чун ситора

اگر لاله پر نور شد چون ستاره

Чаро зу нпзрФти сӯратгариро ?

چرا زو نَپَذرُفت صورتگری را؟

Ту бо ҳушу рой аз накӯи маҳзарон чун

تو با هوش و رای از نکو محضران چون

Ҳаме брнагирӣ накӯи маҳзариро ?

همی برنگیری نکو محضری را؟

Нигаҳ кун ки монад ҳамеи наргиси нав

نگه کن که ماند همی نرگس نو

зи баси симу зари тоҷи Искандарӣ ро

ز بس سیم و زر تاج اسکندری را

Дарахти туранҷ аз бару барги рангин

درخت ترنج از بر و برگِ رنگین

Ҳикоят кунад каллаи қайсарӣ ро

حکایت کند کِلّهٔ قیصری را

Сапедор мондааст бе ҳеҷ чизе

سپیدار مانده‌ است بی‌هیچ چیزی

Азиро ки багазед ӯ кам барӣ ро

ازیرا که بگزید او کم‌بَری را

Агар ту аз омухтан сар битобӣ

اگر تو از آموختن‌ سر بتابی

Наҷуед сари ту ҳамеи сарварӣ ро

نجوید سرِ تو همی سروری را

Бисӯзанд чӯби дарахтон бе бар

بسوزند چوبِ درختانِ بی‌بر

Сазои худ ҳаминаст мар бебарӣ ро

سزا خود همین است مر بی‌بری را

Дарахти тугар бор дониш бигирад

درخت تو گر بار دانش بگیرد

Ба зероварӣ чархи нилӯфарӣ ро

به زیر آوری چرخ نیلوفری را

Нигар нашмурӣ , эй бародар , газофа

نِگر! نشمری، ای برادر، گزافه

Ба дониши дабирӣ ва на шоирӣ ро

به‌ دانش‌، دبیری و نه شاعری را

Ки ин пешаҳоӣ сети некӯи ниҳода

که این پیشه‌هایی‌است نیکونهاده

Мари алФғдни неъмат эдарӣ ро

مر اَلفَغدَنِ نعمتِ ایدری را

Дигаргунаи роҳӣ ва илмӣаст дигар

دگرگونه‌ راهی و علمی‌است دیگر

Мари алФғдни роҳати он сиррӣ ро

مر الفغدن راحتِ آن‌سَری را

Балии ин ва он ҳар ду нутқаст лекин

بلی این و آن هردو، نطق‌َاست، لیکن

Намонад ҳамеи саҳари пайғамбарӣ ро

نمانَد همی سِحر، پیغمبری را

Чу кбги дарӣ , боз мурғаст лекин

چو کبکِ دَری، باز مرغ است لیکن

Хатар нест бо бози кбги дарӣ ро

خطر نیست با باز، کبک دری را

Паямбар бидон дод мари илми ҳақ ро

پِیَمبَر بدان داد مر علمِ حق را

Ки шоиста дидаш мари ин меҳтарӣ ро

که شایسته دیدش مر این‌ مهتری را

Ба ҳорӯн то дод Мӯсои қирон ро

به هارون تا داد موسی قُران را

Набӯдааст дастӣ барон сомрӣ ро

نبوده‌است دستی بران سامری را

Туро хати қайд улӯмаст ва , хотир

تو را خط قید علوم‌َاست و خاطر

Чу занҷир , мари мураккаби лашкарӣ ро

چو زنجیر، مر مرکب لشکری را

Ту бо қайд бе аспи пеши саворон

تو با قید بی‌اسپ پیش سواران

Набошӣ сазовори ҷузи чокарӣ ро

نباشی سزاوار جز چاکری را

Азин гаштае ,гар бадонеи ту , банда

ازین گشته‌ای، گر بدانی تو، بنده

Шаҳи чглу мейри мозндрӣ ро

شه چگّل و میر مازندری را

Агар шоириро ту пеша гирифтӣ

اگر شاعری را تو پیشه گرفتی

Яке низ бигирифт хунёгарӣ ро

یکی نیز بگرفت خُنیاگری را

Ту брпоӣии онҷо ки мутриб нишинад

تو برپایی آنجا که مطرب نِشیند

Сазадгар бабрии забони ҷирӣ ро

سزد گر ببرّی زبان جَری را

Сифат чанд гўӣӣ ба шамшоду лола

صفت چند گویی به شمشاد و لاله

Рух чун мау зулфаки анбариро ?

رخ چون مه و زلفک عنبری را؟

Ба илм ва ба гавҳар кунӣ мадҳати он ро

به علم و به گوهر کنی مدحت آن‌ را

Ки мояаст мари ҷаҳлу бади гавҳарӣ ро

که مایَه‌است مر جهل و بدگوهری را

Ба назми андари ореи дурӯғии тамаъ ро

به نظم اندر آری دروغی طمع را

Дурӯғаст сармояи мари кофарӣ ро

دروغ است سرمایه مر کافری را

Писандааст бо зуҳди аммору бўзр

پسنده است با زهد عمار و بوذر

Кунад мадҳи Маҳмӯди мари унсуриро ?

کند مدحِ محمود مر عنصری را؟

Ман онам ки дар пой хўгон наризам

من آنم که در پای خوگان نریزم

Мари ин қӣматӣ дар лафзи дарӣ ро

مر این قیمتی دُر لفظ دری را

Туро раҳи намоям ки чанбар кро кун

تو را ره نمایم که چنبر کرا کن

Ба саҷдаи мари ин қомати ърърӣ ро

به سجده مر این قامت عرعری را

Касеро баради саҷдаи доно ки яздон

کسی را برد سجده دانا که یزدان

Гузидаи сеташ аз халқи мари раҳбарӣ ро

گزیدَه‌استش از خلق، مر رهبری را

Касеро ки бистаради осори адлаш

کسی را که بسترد آثار عدلش

з рӯй замини сӯрати ҷоӣрӣ ро

ز روی زمین صورت جایِری را

Эмоми замона ки ҳаргиз наронда аст

امام زمانه که هرگز نرانده‌َاست

Бар шиътши сомрии соҳирӣ ро

بر شیعتش سامری ساحری را

На рибӣ ба ҷузи ҳикматаши мардумӣ ро

نه ریبی به جز حکمتش مردمی را

На айбӣ ба ҷузи ҳимматаши бартарӣ ро

نه عیبی به جز همّتش برتری را

Чу бо ақл дар садр хоҳӣ нишаста

چو با عقل در صدر خواهی نشسته

Нишонда дар ангуштарии муштарӣ ро

نشانده در انگشتری مشتری را

Башу зии имомӣ ки хат падараш аст

بشو زی امامی که خط پدرْشَ است

Ба тъўизи хайроти мари хайбарӣ ро

به تعویذ خیرات مر خیبری را

Бибин ?герат бояд ки бинӣ ба зоҳир

ببین گَرت باید که بینی به ظاهر

Азуи сӯрату сирати ҳайдарӣ ро

ازو صورت و سیرت حیدری را

Наёрад назар кард зии нури илмаш

نیارد نظر کرد زی نور علمش

Ки дар дасти чашми хиради зоҳирӣ ро

که در دست چشم خرد ظاهری را

Агар зоҳирии мардумиро биҷустӣ

اگر ظاهری مردمی را بجستی

Ба тоъат , бурун кардӣ аз сари харӣ ро

به طاعت، برون کردی از سر خری را

Валикини бақари нестии сӯии доно

ولیکن بقر نیستی سوی دانا

Агар ҷӯядӣ ҳикмати боқирӣ ро

اگر جویدی حکمت باقری را

Марои ҳамчуи худ хари ҳаме чун шуморад ?

مرا همچو خود خر همی چون شمارد؟

Чаҳ монад ҳамеи ғули мари ангуштариро ?

چه ماند همی غل مر انگشتری را؟

Набинад ки пешаши ҳамеи назму насрам

نبیند که پیشش همی نظم و نثرم

Чу дебо кунад коғази дафтариро ?

چو دیبا کند کاغذ دفتری را؟

Бихон ҳар ду девони ман то бибинӣ

بخوان هر دو دیوان من تا ببینی

Яке гашта бо унсурии бҳтрӣ ро

یکی گشته با عنصری بحتری را