Мард чу бо хештан шумор кунад

مرد چو با خویشتن شمار کند

Донад кин чарх мешикор кунад

داند کاین چرخ می شکار کند

Мори ҷаҳонро чу дид мард ба дил

مار جهان را چو دید مرد به دل

Дасти куҷо дар даҳон мор кунад ?

دست کجا در دهان مار کند؟

Марди хиради ҳамчуи хари зи баҳри шикам

مرد خرد همچو خر ز بهر شکم

Пушт набояд ки зер бор кунад

پشت نباید که زیر بار کند

Сифлаи ҷаҳон , бе вафост эй бихарад

سفله جهان، بی‌وفاست ای بخرد

Бо ту куҷо бевафо қарор кунад ?

با تو کجا بی‌وفا قرار کند؟

Сӯии гул ӯ агар ту дасти барӣ

سوی گل او اگر تو دست بری

Дасти туро хор ӯ фигор кунад

دست تو را خار او فگار کند

Хор бидон гули чнндаҳ қасд кунад

خار بدان گل چننده قصد کند

Гарчи ҳаме ӯ на қасд хор кунад

گرچه همی او نه قصد خار کند

Ёри бади ту агар ту чанд бадв

یار بد تو اگر تو چند بدو

Бад накунӣ бо ту хор хор кунад

بد نکنی با تو خار خار کند

Бар сари худ чун Фгнди хок , ту ро

بر سر خود چون فگند خاک، تو را

Бок надорад ки хоксор кунад

باک ندارد که خاکسار کند

Дӯстӣ хор гаштаро матлаб

دوستی خوار گشته را مطلب

Зонка туро гашта хор хор кунад

زانکه تو را گشته خوار خوار کند

Дасти сиёҳу дурушт ва ганда кунад

دست سیاه و درشت و گنده کند

Ҳаркии ҳамеи даст дршхор кунад

هرکه همی دست درشخار کند

Чарх яке Асияст бар сари ту

چرخ یکی آسیاست بر سر تو

Рӯзу шубони зини ҳаме мадор кунад

روز و شبان زین همی مدار کند

Ҳарки дар ин Асия бимонад дайр

هرکه در این آسیا بماند دیر

Рӯйу сари хеш пурғубор кунад

روی و سر خویش پرغبار کند

Гарчи ту хуфтаи сетии Осиёи ҷаҳон

گرچه تو خفته‌ستی آسیای جهان

Ҳеҷ нхспди ҳаме ва кор кунад

هیچ نخسپد همی و کار کند

Гоҳи якеро з чаҳ ба гоҳи барад

گاه یکی را ز چه به گاه برد

Гоҳи якеро зи гуҳ ба дор кунад

گاه یکی را ز گه به‌دار کند

Гоҳ чу душманат дар балои Фгнд

گاه چو دشمنت در بلا فگند

Гоҳ чу фарзанд дар канор кунад

گاه چو فرزند در کنار کند

Нашимурд афъол ӯ муҳандис агар

نشمرد افعال او مهندس اگر

Чанд ба сад солиён шумор кунад

چند به صد سالیان شمار کند

Ин на фалак мекунад каз ин суханон

این نه فلک می‌کند کز این سخنان

Аҳли хирадро ҳаме хумор кунад

اهل خرد را همی خمار کند

Кор кунаст ин фалак ба умри ҳаме

کار کن است این فلک به عمر همی

Кор ба фармон кирдигор кунад

کار به فرمان کردگار کند

Кори худованди кор худ накунад

کار خداوند کار خود نکند

Балки ҳамаи кор пешкор кунад

بلکه همه کار پیشکار کند

Бе дарави равзани яке ҳисораст ин

بی درو روزن یکی حصار است این

Бе дарави равзани яке ҳисор кунад ?

بی درو روزن یکی حصار کند؟

Рӯй фалакро ҳаме ба дару гуҳар

روی فلک را همی به در و گهر

Ин шаби зангӣ чаро нигор кунад ?

این شب زنگی چرا نگار کند؟

Дар фалакро бабради субҳ , магар

در فلک را ببرد صبح، مگر

Субҳи ҳаме бо фалак қимор кунад

صبح همی با فلک قمار کند

Гирди мъсФри нигар ки вақти саҳар

گرد معصفر نگر که وقت سحر

Зуди ҳамеи чарх бръзор кунад

زود همی چرخ برعذار کند

Дар дармеи зари нигар ки субҳи ҳаме

در درمی زر نگر که صبح همی

Бо шаб ё зинда корзор кунад

با شب یا زنده کارزار کند

Ин фалаки рӯзгори хораи чунин

این فلک روزگار خواره چنین

Чанд чаҳ гўӣӣ ки рӯзгор кунад ?

چند چه گوئی که روزگار کند؟

Сонеъи қодири ҳгрз бе ғаразӣ

صانع قادر هگرز بی‌غرضی

Гунбади гардону кор ва бор кунад ?

گنبد گردان و کار و بار کند؟

Вонгаҳ бар кор кун сутури ҳама

وانگه بر کار کن ستور همه

Мардумро мейр ва кордор кунад ?

مردم را میر و کاردار کند؟

Мард дар ин танги роҳи раҳи набард

مرد در این تنگ راه ره نبرد

Гар на хирадро далел ва ёр кунад

گر نه خرد را دلیل و یار کند

Ҷуз ки зи баҳри ман ва ту ме накунад

جز که ز بهر من و تو می‌نکند

Онкии ҳаме дар шоҳвор кунад

آنکه همی در شاهوار کند

Нест хабари говро азонкаҳи ҳаме

نیست خبر گاو را ازانکه همی

Ноираҳ эй авдро чу нор кунад

نایره‌ای عود را چو نار کند

Ин ва ҳазорон ҳазор чизи фалак

این و هزاران هزار چیز فلک

Бар ман ва бар ту ҳаме нисор кунад

بر من و بر تو همی نثار کند

Шукри Наимӣ ки ту хурӣ ки кунад ?

شکر نعیمی که تو خوری که کند؟

Гӯрихару шер марғзор кунад ?

گورخر و شیر مرغزار کند؟

Шояд агар чашми сари зи баҳри шараф

شاید اگر چشم سر ز بهر شرف

Мард дар ин раҳи яке чаҳор кунад

مرد در این ره یکی چهار کند

Рӯй ба илм ва ба дайн наад зи ҷаҳон

روی به علم و به دین نهد ز جهان

Кин ду ба ду ҷаҳонаш Бахтиёр кунад

کاین دو به دو جهانش بختیار کند

Гар ту яке хушки бед бе ҳунарӣ

گر تو یکی خشک بید بی‌هنری

Илми туро сарв ҷӯйбор кунад

علم تو را سرو جویبار کند

Врчаҳи ту рост маст кард ҷаҳл , ҳамон

ورچه تو راست مست کرد جهل، همان

Илми зи мастят ҳӯшёр кунад

علم ز مستیت هوشیار کند

Илми здрёи туро ба хушки барад

علم زدریا تو را به خشک برد

Илми зимистонатро баҳор кунад

علم زمستانت را بهار کند

Илми дили тираро фурӯғ диҳад

علم دل تیره را فروغ دهد

Кунад забонро чу зулфиқор кунад

کند زبان را چو ذوالفقار کند

Ҷонаш аз озори он ҷаҳони барраад

جانش از آزار آن جهان برهد

Ҳар ки зи дайни гирди ҷон азор кунад

هر که ز دین گرد جان ازار کند

Пандпазир , эй писар , ки панди ту ро

پند پذیر، ای پسر، که پند تو را

Пой ба дайни андар устувор кунад

پای به دین اندر استوار کند