Ҳакямонро чаҳ мегӯйанд чархи перу даврон ҳо
حکیمان را چه میگویند چرخ پیر و دورانها
Ба сайри андари зи ҳикмат бар забони меҳру обон ҳо
به سیر اندر ز حکمت بر زبان مهر و آبانها
Хазон гуяд ба сармоҳо ҳамин дастони дайу баҳман
خزان گوید به سرماها همین دستان دی و بهمن
Ки гуядашон ҳаме бешак ба гармоҳо ҳзирон ҳо
که گویدشان همی بیشک به گرماها حزیرانها
Ба қавли чархи гардон бар забони боди наврӯзӣ
به قول چرخ گردان بر زبان باد نوروزی
Ҳарири сабз дар пӯшанд бустону биёбон ҳо
حریر سبز در پوشند بستان و بیابانها
Дарахти борвар фарзанд зояд бешумору мар
درخت بارور فرزند زاید بیشمار و مر
Дар овезанд фарзандон бисёраш зи пистон ҳо
در آویزند فرزندان بسیارش ز پستانها
Фароз оянд аз ҳар сӯи басии мурғони гӯногӯн
فراز آیند از هر سو بسی مرغان گوناگون
Падеди оранд ҳар фавҷӣ ба лавнии дигари алҳон ҳо
پدید آرند هر فوجی به لونی دیگر الحانها
Ба сони пари ситора осмон гардад саҳаргоҳон
به سان پر ستاره آسمان گردد سحرگاهان
зи сабзаи оби дору сурхи гули вази лолаи бустон ҳо
ز سبزهٔ آبدار و سرخ گل وز لاله بستانها
Ба гуфтор ки берун оварад чандон хазу дебо
به گفتار که بیرون آورد چندان خز و دیبا
Дарахти муфлису саҳрои бечораи зи пинҳонҳо ?
درخت مفلس و صحرای بیچاره ز پنهانها؟
Надонад боғи вайрони ҷузи забони боди наврӯзӣ
نداند باغ ویران جز زبان باد نوروزی
Ба қавл ӯ кунад айдун ҳамеи ободи вайрон ҳо
به قول او کند ایدون همی آباد ویرانها
Чу аз бурҷи ҳамли хуршед ишорат кард зии саҳро
چو از برج حمل خورشید اشارت کرد زی صحرا
Ба фурмонаш ба саҳро бар мтрои гашти халқон ҳо
به فرمانش به صحرا بر مطرا گشت خلقانها
Нигунсор истодаи мари дарахтонро яке бинӣ
نگونسار ایستاده مر درختان را یکی بینی
Даҳонҳоашон равон дар хок бар кирдори събон ҳо
دهانهاشان روان در خاک بر کردار ثعبانها
Дарахтонро баҳорони корбндоннду тобистон
درختان را بهاران کاربَندانند و تابستان
Валикин шан нафармоед ҷузи осоиши зимистон ҳо
ولیکنشان نفرماید جز آسایش زمستانها
Ба қавли моҳи даии обӣ ки ёзон бошаду лоғар
به قول ماه دی آبی که یازان باشد و لاغر
Биёсоед шабу рӯз ва бар омосад чу санадон ҳо
بیاساید شب و روز و بر آماسد چو سندانها
Ки гуяд гӯру оҳӯро ки ҷуфти онгоҳ боядатон
که گوید گور و آهو را که جفت آنگاه بایدتان
Ҳаме ҷустан ки зодан тон набошад ҷуз ба Нитсаонҳо ?
همی جستن که زادنتان نباشد جز به نیسانها؟
Дар овезади ҳаме ҳар як бад-ӣни гуфторҳо зинҳо
در آویزد همی هر یک بدین گفتارها زینها
Салоҳи хешро гўӣӣ ба чанги хешу дандон ҳо
صلاح خویش را گوئی به چنگ خویش و دندانها
Чаро воқиф шуданд инҳо бар ин асрор ва , эй ғофил ,
چرا واقف شدند اینها بر این اسرار و، ای غافل،
Нагашта сетии ту воқиф бар чунин пӯшидаи фармонҳо ?
نگشتهستی تو واقف بر چنین پوشیده فرمانها؟
Бад-ӣни даҳри фарибанда чаро ғарра шудӣ хира ?
بدین دهر فریبنده چرا غَرّه شدی خیره؟
Надонистӣ ки бисёраст ӯро макру дастонҳо ?
ندانستی که بسیار است او را مکر و دستانها؟
Наҷуед ҷуз ки ширини ҷони фарзандонаши ин ҷонӣ
نجوید جز که شیرین جان فرزندانش این جانی
Надорад суд бо теғаш на ҷавшанҳо на хуфтон ҳо
ندارد سود با تیغش نه جوشنها نه خفتانها
Ҳаме гуяд ба феъли хеш ҳар касро зи мо доим
همی گوید به فعل خویش هر کس را ز ما دایم
Ки « ман ҳамчун ту , эй биҳуш , дидстми фаровон ҳо
که «من همچون تو، ای بیهوش، دیدستم فراوانها
Агар бо ту наме доне чаҳ хоҳам кард , нандешӣ
اگر با تو نمیدانی چه خواهم کرد، نندیشی
Ки имсол он кунам бо ту ки кардам пор бо онҳо ?
که امسال آن کنم با تو که کردم پار با آنها؟
Ҳамеи бинӣ ки рӯзу шаби ҳамеи гардӣ ба нокомат
همی بینی که روز و شب همی گردی به ناکامت
Ба пеши ҳодисоти ман чу гўӣии пеши чавгон ҳо
به پیش حادثات من چو گوئی پیش چوگانها
зи майдонҳои умр хеш бигузаштӣ ва май доне
ز میدانهای عمر خویش بگذشتی و میدانی
Ки ҳаргизи бози ноӣии ту сӯии ин шуҳраи майдон ҳо
که هرگز باز نائی تو سوی این شهره میدانها
Ки ороед , чаҳ гўӣӣ , ҳар шабии ин сабзи гунбад ро
که آراید، چه گوئی، هر شبی این سبز گنبد را
Бад-ӣни нави рустаи наргисҳоу зарандуди пайконҳо ?
بدین نو رسته نرگسها و زراندود پیکانها؟
Агар бедору ҳушёрӣу гӯшти сӯии ман дорӣ
اگر بیدار و هشیاری و گوشت سوی من داری
Биомузами туро як як забони чарху даврон ҳо
بیاموزم تو را یک یک زبان چرخ و دورانها
Ҳаме гӯйанд кин кҳсорҳои муҳкаму олӣ
همی گویند کاین کهسارهای محکم و عالی
Наруста сетанд дар олами магар каз нарми борон ҳо
نرستهستند در عالم مگر کز نرم بارانها
Замини кӯ моя танҳост доноро ҳаме гуяд
زمین کو مایهٔ تنهاست دانا را همی گوید
Ки аслӣ ҳаст ҷонҳоро ки сӯй ӯ шавад ҷон ҳо
که اصلی هست جانها را که سوی او شود جانها
Ба торикӣ диҳад мужда ҳамеша рўшноӣии мон
به تاریکی دهد مژده همیشه روشنائیمان
Ки аз душворҳо ҳаргиз набошад холии осон ҳо
که از دشوارها هرگز نباشد خالی آسانها
Ба молу қӯт дунёе машав ғарра чу донистӣ
به مال و قوت دنیایی مشو غره چو دانستی
Ки рӯзӣ оҳӯон буданд он пуроради анбон ҳо
که روزی آهوان بودند آن پُرآرد انبانها
Вагар душворе бинӣ машав навмед аз осонӣ
وگر دشواریی بینی مشو نومید از آسانی
Ки аз саргини ҳамеи раведи чунин хуши буии райҳон ҳо
که از سرگین همی روید چنین خوشبوی ریحانها
Чаҳорат банд байнам карда андари ҳафтумин зиндон
چهارت بند بینم کرده اندر هفتمین زندان
Чаро тарсӣ агар аз банди бҷҳоннду зиндонҳо ?
چرا ترسی اگر از بند بجهانند و زندانها؟
Дар ин сандӯқи соъати умрҳоро даҳр бе раҳмат
در این صندوق ساعت عمرها را دهر بیرحمت
Ҳаме ?бурма бипаймоед бад-ӣни гардандаи пангон ҳо
همی برما بپیماید بدین گردنده پنگانها
зи умри ин ҷаҳонӣ ҳар ки ҳақ хеш бастанд
ز عمر این جهانی هر که حق خویش بستاند
Бурун бояд шуданаш аз зери ин пирӯзаи айвон ҳо
برون باید شدنش از زیر این پیروزه ایوانها
Чу зини манзилгаҳ кам бешҳо берун шавад зон пас
چو زین منزلگه کمبیشها بیرون شود زان پس
Наёбади роҳи сӯй ӯ зиёдатҳоу нуқсон ҳо
نیابد راه سوی او زیادتها و نقصانها
Дар ин алФнҷи гуҳи ҷӯянди зоди хеши бедорон
در این اَلفنجگَه جویند زادِ خویش بیداران
Ки ҳам зодаст бар хонҳо ва ҳам моласт дар кон ҳо
که هم زادست بر خوانها و هم مال است در کانها
Бимонад ташнау дарвешу бемори онкии нлФнҷд
بماند تشنه و درویش و بیمار آنکه نلفنجد
Дар ин айёми алФғдни шаробу молу дармон ҳо
در این ایام الفغدن شراب و مال و درمانها
Киро ноед гарони имрӯз рафтан бар раҳи тоъат
که را ناید گران امروز رفتن بر ره طاعت
Гарон ояд мари он касро ба рӯзи ҳашари мизон ҳо
گران آید مر آن کس را به روز حشر میزانها
Ба неъмат ҳо расанд онҳо ки варзиданди некӣ ҳо
به نعمتها رسند آنها که ورزیدند نیکیها
Ба шиддат ҳо расанд онҳо ки бишикастанд паймон ҳо
به شدتها رسند آنها که بشکستند پیمانها
Худованди ҷаҳон ботш бисӯзад бади фаъолон ро
خداوند جهان بآتش بسوزد بد فعالان را
Барин қоим шудааст андари ҷаҳон бисёр бурҳон ҳо
برین قایم شدهاست اندر جهان بسیار برهانها
Азирои мо худованд дарахтонему сӯии мо
ازیرا ما خداوند درختانیم و سوی ما
Сазоӣ сӯхтани гаштанди бадгавҳари муғелон ҳо
سزای سوختن گشتند بدگوهر مغیلانها
Бадӣ бо ҷаҳл ёронанд , ҳар кӯ бдкнш бошад
بدی با جهل یارانند، هر کو بَدْکنش باشد
Нпрҳизди зи бад гарчи мақар ояд ба фарқон ҳо
نپرهیزد ز بد گرچه مُقِر آید به فرقانها
Набинӣ ҳирси ин ҷҳол бар кирдори бад зон пас
نبینی حرص این جهّال بر کردار بد زان پس
Ки пайваста ҳаме даранд бар минбари гиребон ҳо
که پیوسته همی درند بر منبر گریبانها
Ба зери қавл чун мубрами нигари феъл чу нштршон
به زیر قولِ چون مبرم نگر فعلِ چو نشترشان
Ба сони номаҳои зишти зери хуби унвон ҳо
به سان نامههای زشت زیر خوب عنوانها
з бӯҳтон гуядат парҳез кун вонгаҳ ба тамаъи худ
ز بهتان گویدت پرهیز کن وانگه به طمْع خود
Бигӯед сад ҳазорон бар худои хеши бӯҳтон ҳо
بگوید صد هزاران بر خدای خویش بهتانها
Агар як дам ба хон хуонеи мар ӯро , мужда вар гардад
اگر یک دم به خوان خوانی مر او را، مژدهوَر گردد
Ба хуоне дар биҳишти адани пари ҳалвоу бирён ҳо
به خوانی در بهشت عِدْن پر حلوا و بریانها
Ба боғӣ дар ки мурғон аз дарахтонаш ба пеши ту
به باغی در که مرغان از درختانش به پیش تو
Фурӯд уфтад чу бирёни шиками огндаҳ бар хон ҳо
فرود افتد چو بریان شکمآگنده بر خوانها
Чунин боғӣ нишоед ҷуз ки мари хоразмӣоне ро
چنین باغی نشاید جز که مر خوارزمیانی را
Ки бурдоранд бар пушт ва ба гардани бори кпон ҳо
که بردارند بر پشت و به گردن بار کپانها
Чунин чу гуфтӣ эй ҳуҷҷат ки бар ҷҳоли ин уммат
چنین چو گفتی ای حجت که بر جهّال این امت
Фурӯи боради зи хашми ту ҳамеи андӯҳи тӯфонҳо ?
فرو بارد ز خشم تو همی اندوه طوفانها؟
Бар ин девон агар нафрин кунӣ шояд ки эшон ро
بر این دیوان اگر نفرین کنی شاید که ایشان را
Ҳаме ҳар рӯз пар гардад ба нафрини ту девон ҳо
همی هر روز پر گردد به نفرین تو دیوانها