Бркни зхўоби ғифлати пўрои сар
برکن زخواب غفلت پورا سر
Вондри ҷаҳон ба чашм хирад бингар
واندر جهان به چشم خرد بنگر
Кор хараст хобу хур эй нодон
کار خر است خواب و خور ای نادان
Бо хар ба хобу хур чаҳ шудӣ дар хур ?
با خر به خواب و خور چه شدی در خور؟
Эзади хиради зи баҳр чаҳ дода сетат ?
ایزد خرد ز بهر چه دادهستت؟
То хуши бхспӣ ва бихӯрӣ чун хар ?
تا خوش بخسپی و بخوری چون خر؟
Бар на ба сари кулоҳи хиради вонгаҳ
برنه به سر کلاه خرد وانگه
Бар кун ба шаби яке сӯии гардуни сар
برکن به شب یکی سوی گردون سر
Гўӣӣ ки сабзи дарё мавҷӣ зад
گوئی که سبز دریا موجی زد
Вази қаъри брФгнд ба сари гавҳар
وز قعر برفگند به سر گوهر
Тираи шабу ситораи дарав , гўӣӣ
تیره شب و ستاره درو، گوئی
Дар зулматаст лашкари Искандар
در ظلمت است لشکر اسکندر
Парвин чу ҳафт хоҳар чун доим
پروین چو هفت خواهر چون دایم
Бинишастаанд паҳлавии як дигар ?
بنشستهاند پهلوی یک دیگر؟
Чунаст Зуҳра чун рухи тарснда
چون است زهره چون رخ ترسنده
Миррӣхи ҳамчуи дидаи шери нар ?
مریخ همچو دیدهٔ شیر نر؟
Шеърӣ чу сим худ шуд , ё худ шуд
شعری چو سیم خود شد، یا خود شد
Айюқ чун ақиқи чунон аҳмар ?
عیوق چون عقیق چنان احمر؟
Бар мубрами кабӯди чунин ҳар шаб
بر مبرم کبود چنین هر شب
Чандини ҳазор чун шкФди ъбҳр ?
چندین هزار چون شکفد عبهر؟
Гўӣӣ ки дар заданд ҳазорон ҷой
گوئی که در زدند هزاران جای
Оташ ба гирди хирмани нилӯфар
آتش به گرد خرمن نیلوفر
Гар оташаст чун ки дар ин хирман
گر آتش است چون که در این خرمن
Ҳаргиз фузун нагашт ва нашуд камтар ?
هرگز فزون نگشت و نشد کمتر؟
Беравғану фатила ва бе ҳизум
بیروغن و فتیله و بیهیزم
Ҳаргизи надоди нўрўи фурӯғи озар
هرگز نداد نورو فروغ آذر
Гар оташи он буд ки хӯриш хоҳад
گر آتش آن بود که خورش خواهد
Оташ набошад онкӣ нахоҳад хур
آتش نباشد آنکه نخواهد خور
Бингар ки аз булӯр бурун ояд
بنگر که از بلور برون آید
Оташи ҳаме ба нуру шуъоъи хур
آتش همی به نور و شعاع خور
Хуршед сонеъаст мари оташ ро
خورشید صانع است مر آتش را
Бишнос аз оташ эй писари оташ гар
بشناس از آتش ای پسر آتشگر
Вар лашкарӣаст ин ки ҳамеи бинӣ
ور لشکری است این که همی بینی
Солор ва мейр кист бар ин лашкар ?
سالار و میر کیست بر این لشکر؟
Суқроти ҳафт мейри ниҳоди ин ро
سقراط هفت میر نهاد این را
Тадбири созу коркуну раҳбар
تدبیر ساز و کارکن و رهبر
Сабзаст моҳ ва гуфт казу равед
سبز است ماه و گفت کزو روید
Дар хоки млҳ ва , сим ба санги андар
در خاک ملح و، سیم به سنگ اندر
Миррӣх зояд оҳани бади ху ро
مریخ زاید آهن بد خو را
Ваз офтоб гуфт ки зояд зар
وز آفتاب گفت که زاید زر
Брҷис гуфт модар арзиз аст
برجیس گفت مادر ارزیز است
Мисро ҳамеша Зуҳра буд модар
مس را همیشه زهره بود مادر
Симоб духтараст Уторид ро
سیماب دختر است عطارد را
Кайвон чу модарасту сурби духтар
کیوان چو مادر است و سرب دختر
Ин ҳафт гавҳарони гудозон ро
این هفت گوهران گدازان را
Суқроти бози баст ба ҳафт ахтар
سقراط باز بست به هفت اختر
Гар қавли ин ҳаким дуруст ояд
گر قول این حکیم درست آید
Бо ӯ маро басаст хиради довар
با او مرا بس است خرد داور
Зеро ки ҷумлаи пеша варон бошанд
زیرا که جمله پیشهوران باشند
Инҳо ба кори хеши даруни музтар
اینها به کار خویش درون مضطر
Солор кист пас чу аз ин ҳафтон
سالار کیست پس چو از این هفتان
Ҳар як муваккиласт ба корӣ бар ?
هر یک موکل است به کاری بر؟
Солори пеша вар набӯд ҳаргиз
سالار پیشهور نبود هرگز
Бали пешаи вари раҳе буду чокар
بل پیشهور رهی بود و چاکر
Онаст подшо ки падед оварад
آن است پادشا که پدید آورد
Ин ахтарон ва ин фалаки ахзар
این اختران و این فلک اخضر
Вондри ҳаво ба амри вай устода аст
واندر هوا به امر وی استاده است
Бедору банди пояи баҳр ва бар
بیدار و بند پایهٔ بحر و بر
Воидўн ба амр ӯ шуду тақдираш
وایدون به امر او شد و تقدیرش
Бо хоки хушки сохтаи об тар
با خاک خشک ساخته آب تر
Чандини ҳаме ба қудрат ӯ гардад
چندین همی به قدرت او گردد
Ин Осиёи тези рӯ бе дар
این آسیای تیز رو بی در
Венаи хоки хушки зишт бадв гирад
وین خاک خشک زشت بدو گیرد
Чандини ҳазор зинату зебу фар
چندین هزار زینت و زیب و فر
Вена ҳар чаҳор хоҳари зоянда
وین هر چهار خواهر زاینده
Бо бачагон беадад ва бе мар
با بچگان بیعدد و بی مر
Тасбеҳ мекунандаш пайваста
تسبیح میکنندش پیوسته
Дар зери ин кабӯду тнки чодар
در زیر این کبود و تنک چادر
Тасбеҳи ҳафт чархи шунӯдаи сетӣ
تسبیح هفت چرخ شنودهستی
Гар нест гашта гӯши замирати кар
گر نیست گشته گوش ضمیرت کر
Дасти худоӣ агар нагирифта сетӣ
دست خدای اگر نگرفتهستی
Ҳасрати хурии басӣу барии кайфар
حسرت خوری بسی و بری کیفر
Чашмят май бибояду гӯшии нав
چشمیت میبباید و گوشی نو
Аз баҳр дидани малики Акбар
از بهر دیدن ملک اکبر
Онҷо ба пеши худ надиҳади борат
آنجا به پیش خود ندهد بارت
Гар чашму гӯш ту набарӣ зоидр
گر چشم و گوش تو نبری زایدر
Эзад бар осмонат ҳаме хонд
ایزد بر آسمانت همی خواند
Ту хештан чаро Фгнӣ дар ҷир ?
تو خویشتن چرا فگنی در جر؟
Аз баҳр бар шудани сӯии алӣин
از بهر بر شدن سوی علیین
Аз илми пои соз ва , зи тоъати пар
از علم پای ساز و، ز طاعت پر
эй кӯфтаи мФозаҳ бе бокӣ
ای کوفته مفازهٔ بیباکی
Фарбеҳ шуда ба ҷисм ва , ба ҷони лоғар
فربه شده به جسم و، به جان لاغر
Дар гардани ҷаҳони фарибанда
در گردن جهان فریبنده
Карда ду дасту бозуии худ чанбар
کرده دو دست و بازوی خود چنبر
Айдун гумони барӣ ки гирифтаи сетӣ
ایدون گمان بری که گرفتهستی
Дарбар ба меҳр , хуби яке дилбар
دربر به مهر، خوب یکی دلبر
Вогоҳи нестӣ ки яке афъӣ
واگاه نیستی که یکی افعی
Дории гирифтаи тангу хуши андар бар
داری گرفته تنگ و خوش اندر بر
Гар хештани кашии зи ҷаҳон , врнӣ
گر خویشتن کشی ز جهان، ورنی
Бар ту ба кӣна ӯ бикашади ханҷар
بر تو به کینه او بکشد خنجر
Зин бевафо , вафо чаҳ тамаъи дорӣ ?
زین بیوفا، وفا چه طمع داری؟
Чун дар дамӣ ба бихтаҳи хокистар ?
چون در دمی به بیخته خاکستر؟
Чун ту басӣ ба баҳр дроФгндаҳ аст
چون تو بسی به بحر درافگنده است
Ин саъби деви ҷоҳили бдмҳзр
این صعب دیو جاهل بدمحضر
Вази халқ чун ту ғарқа басӣ карда аст
وز خلق چون تو غرقه بسی کردهاست
Ин баҳр бекарона бе маъбар
این بحر بیکرانهٔ بیمعبر
Гирист ин ҷаҳон ба мисли , зеро
گریست این جهان به مثل، زیرا
Бас нохушаст ва , хуши бухорад гар
بس ناخوش است و، خوش بخارد گر
Бо табъ соз бошад , пиндорӣ
با طبع ساز باشد، پنداری
Ширӣаст тоза , пухтау пари шукр
شیری است تازه، پخته و پر شکر
Лекин чу кард қасди ҷафо , пешаш
لیکن چو کرد قصد جفا، پیشش
Хоқон хатар надорад ва на қайсар
خاقان خطر ندارد و نه قیصر
Гоҳе арӯси ворат пеш ояд
گاهی عروسوارت پیش آید
Бо гӯшвору ёра ва бо афсар
با گوشوار و یاره و با افسر
Босад киришмаи бистарад аз рӯят
باصد کرشمه بسترد از رویت
Бо шарми гирди босетӣу мъҷр
با شرم گرد باستی و معجر
Гоҳе ҳзбрўор бурун ояд
گاهی هزبروار برون آید
Бо хашми Амр ва бо шағаби антар
با خشم عمرو و با شغب عنتر
Девонаи вор рост кунад ногуҳ
دیوانهوار راست کند ناگه
Ханҷар ба сӯии синаи т ва , зии ҳнҷр
خنجر به سوی سینهت و، زی حنجر
Дар ҳарби ин замонаи девона
در حرب این زمانهٔ دیوانه
Аз сабри сози теғ ва , зи дайни мғФр
از صبر ساز تیغ و، ز دین مغفر
Вази шохи дайни шукуфаи дониши чн
وز شاخ دین شکوفهٔ دانش چن
Вази дашти илми сунбули тоъати чр
وز دشت علم سنبل طاعت چر
Кин нест мустақари хирадмандон
کاین نیست مستقر خردمندان
Блаки ин гузаргаӣаст , бирав бигузар
بلک این گذرگهی است، برو بگذر
Шохӣ ки бор ӯ набӯд мо ро
شاخی که بار او نبود ما را
Он шохи пас чаҳ бе бирав чаҳ брўр
آن شاخ پس چه بیبرو چه برور
Дунё хатар надорад як зарра
دنیا خطر ندارد یک ذره
Сӯии худои довар бе ёвар
سوی خدای داور بییاور
Наздик ӯ агар хатараш ҳастӣ
نزدیک او اگر خطرش هستی
Як шарбати об кӣ хӯрдӣ кофар
یک شربت آب کی خوردی کافر
АлФнҷ гоҳ туаст ҷаҳон , зинҷо
الفنج گاه توست جهان، زینجا
Баргир зуди зоди раҳи маҳшар
برگیر زود زاد ره محشر
Бал дафтарӣаст ин ки ҳамеи бинӣ
بل دفتری است این که همی بینی
Хати худои хеш бар ин дафтар
خط خدای خویش بر این دفتر
Мункир машав ишорати ҳуҷҷат ро
منکر مشو اشارت حجت را
Зеро ҳгрз ҳақ набӯд мункир
زیرا هگرز حق نبود منکر
Хати худои зуди биомузӣ
خط خدای زود بیاموزی
Гар дар шӯй ба хонаи пайғамбар
گر در شوی به خانهٔ پیغمبر
Гар дршўӣ ба хонаи ш , бар хокат
گر درشوی به خانهش، بر خاکت
Шамшоду лолаи раведу сиснбр
شمشاد و لاله روید و سیسنبر
Надиҳади худои арш дар ин хона
ندهد خدای عرش در این خانه
Роҳати магар ба роҳбарии ҳайдар
راهت مگر به راهبری حیدر
Ҳайдар , ки зу раседу зи фахр ӯ
حیدر، که زو رسید و ز فخر او
Аз қирвон ба чини хабари хайбар
از قیروان به چین خبر خیبر
Шерони зи бими ханҷар ӯ ҳайрон
شیران ز بیم خنجر او حیران
Дарё ба пеши хотир ӯ Фрғр
دریا به پیش خاطر او فرغر
Қавлаши мақару мояи нури дил
قولش مقر و مایهٔ نور دل
Теғаши макону маъдани шӯру шар
تیغش مکان و معدن شور و شر
Эзад атоаш дод Муҳамад ро
ایزد عطاش داد محمد را
Номаши алии шиносу лақаби кавсар
نامش علی شناس و لقب کوثر
?герат орзӯаст сӯрат ӯ дидан
گرت آرزوست صورت او دیدن
Ваон манзари муборак ва он мухбир
وان منظر مبارک و آن مخبر
Башитоб сӯии ҳазрати мустансир
بشتاب سوی حضرت مستنصر
Раҳро зи фахри ҷуз ба мижаи мспр
ره را ز فخر جز به مژه مسپر
Онҷост дайну дунёро қибла
آنجاست دین و دنیا را قبله
Вонҷости ъзу давлатро машъар
وانجاست عز و دولت را مشعر
Хуршеди пеши талъат ӯ тира
خورشید پیش طلعت او تیره
Гардуни биҷои ҳазрат ӯ крдр
گردون بجای حضرت او کردر
эй ёфта ба теғу баёни ту
ای یافته به تیغ و بیان تو
Зебу ҷамоли маъракау минбар
زیب و جمال معرکه و منبر
Бе сӯрати мубораки ту , дунё
بیصورت مبارک تو، دنیا
Маҷҳӯл буд ва бесалбу зевар
مجهول بود و بیسلب و زیور
Маърӯф шуд ба илми ту дайн , зеро
معروف شد به علم تو دین، زیرا
Дайни авд буду хотири ту миҷмар
دین عود بود و خاطر تو مجمر
эй ҳуҷҷати замини хуросон , зиҳ !
ای حجت زمین خراسان، زه!
Мадҳи расӯлу оли чунин густар
مدح رسول و آل چنین گستر
эй гашта нӯки калаки сухани гӯят
ای گشته نوک کلک سخن گویت
Дар дидаи мухолиф дайн нашутур
در دیدهٔ مخالف دین نشتر
Дебои ҳамеи бадеъи буруни оре
دیبا همی بدیع برون آری
Андар замир туаст магари шаштар
اندر ضمیر توست مگر ششتر
Бар шеъри зуҳди гуфтан ва бар тоъат
بر شعر زهد گفتن و بر طاعت
Ин рӯзгори мондаи тро бшмр
این روزگار ماندهت را بشمر