Бо хештан шумор кун эй ҳӯшёри пер

با خویشتن شمار کن ای هوشیار پیر

То бар ту навбаҳор чаҳ мояи гузашту тир

تا بر تو نوبهار چه مایه گذشت و تیر

То бар сарат нагашт басии тиру навбаҳор

تا بر سرت نگشت بسی تیر و نوبهار

Чун пари зоғ буд сару қоматат чу тир

چون پر زاغ بود سر و قامتت چو تیر

Гар моҳи тир шер наборид аз осмон

گر ماه تیر شیر نبارید از آسمان

Бар қиргўни сарат ки фурӯ рехтааст шер ?

بر قیرگون سرت که فرو ریخته‌است شیر؟

зи аввали чунонат буд гумони андари ин ҷаҳон

ز اول چنانت بود گمان اندر این جهان

Коряти ҷуз ки хур на қалиласт ва на касӣр

کاریت جز که خور نه قلیل است و نه کثیر

Аз хӯрду барад ва рафтани беҳуда ҳар сўӣӣ

از خورد و برد و رفتن بیهوده هر سوئی

Инанд сол буд танат чун сутури пер

اینند سال بود تنت چون ستور پیر

Бо ноз ва бениёз ба бедорӣ ва ба хоб

با ناز و بی نیاز به بیداری و به خواب

Бар тани ҳарир будат ва дар гӯши бонги зер

بر تن حریر بودت و در گوش بانگ زیر

Ваон ёри ҷуфти ҷӯй ба гирди ту пўии пўӣ

وان یار جفت جوی به گرد تو پوی پوی

Бо ҷаъди ҳамчуи қӣру дамидаи дарави абир

با جعد همچو قیر و دمیده درو عبیر

Чун хар ба сабзаи рафта ба наврӯз ва , дар хазон

چون خر به سبزه رفته به نوروز و، در خزان

Дар зери рузи хазон шуда бо кӯзаи ъсир

در زیر رز خزان شده با کوزهٔ عصیر

Гуфтӣ ки халқ нест чу ман низ дар ҷаҳон

گفتی که خلق نیست چو من نیز در جهان

Ҳам шотиру зарифам ва ҳам шоиру дабир

هم شاطر و ظریفم و هم شاعر و دبیر

Маънӣ ба хотирам дару алфоз дар даҳон

معنی به خاطرم در و الفاظ در دهان

Ҳамчун қалам ба дасти ман андар шудааст асир

همچون قلم به دست من اندر شده‌است اسیر

Дастам расед бар маи азиро ки ҳеҷ вақт

دستم رسید بر مه ازیرا که هیچ وقت

Бе ман қадаҳ ба даст нагирад ҳамеи амир

بی من قدح به دست نگیرد همی امیر

Пеши вазир бо хатару ҳштмми азонк

پیش وزیر با خطر و حشتمم ازانک

МеРом ҳаме хитоб кунад « хоҷаи хатир »

میرم همی خطاب کند «خواجهٔ خطیر»

Чашмат ҳамеша монда ба дасти тавонгарон

چشمت همیشه مانده به دست توانگران

То инат понзи орад ва он хаз ва он ҳарир

تا اینت پانذ آرد و آن خز و آن حریر

Як сол бар гузашт ки зӣ ту наёфт бор

یک سال بر گذشت که زی تو نیافت بار

Хеши ту он ятем ва на ҳамсояи ти он фақир

خویش تو آن یتیم و نه همسایه‌ت آن فقیر

Андари маҳолу ҳазли забонати дароз буд

اندر محال و هزل زبانت دراز بود

Вондри закоти дастату ангшткони қсир

واندر زکات دستت و انگشتکان قصیر

Бар ҳазл вақф карда забони фасеҳи хеш

بر هزل وقف کرده زبان فصیح خویش

Бар шеър сарф карда дилу хотири мунир

بر شعر صرف کرده دل و خاطر منیر

Он кардӣ аз фасод кигар ёдат ояд он

آن کردی از فساد که گر یادت آید آن

Рӯят сиёҳ гардад ва тира шавад замир

رویت سیاه گردد و تیره شود ضمیر

Тиру баҳори даҳри ҷафои пешаи хиради хирад

تیر و بهار دهر جفا پیشه خرد خرد

Бар ту ҳамеи шимурд ва ту хуши хуфта чун ҳмир

بر تو همی شمرد و تو خوش خفته چون حمیر

То он ҷавони тезу қавиро чу ҷовдон

تا آن جوان تیز و قوی را چو جاودان

Ин чархи тези гирд чунин кунад карду пер

این چرخ تیز گرد چنین کند کرد و پیر

Хамидаи гашт ва суст шуд он қомат чу сарв

خمیده گشت و سست شد آن قامت چو سرو

Бенур монад ва зишт шуд он сӯрати ҳажир

بی‌نور ماند و زشت شد آن صورت هژیر

Вази ту сутӯҳи гашт ва бимонадӣ азуи нФўр

وز تو ستوه گشت و بماندی ازو نفور

Он кас каз орзӯат ҳаме кард даии нафир

آن کس کز آرزوت همی کرد دی نفیر

Бингар зи рӯзгор чаҳ ҳосили шиддати ҷузи онк

بنگر ز روزگار چه حاصل شدت جز آنک

Бо ҳасрату дареғи фурӯи мондае ҳсир

با حسرت و دریغ فرو مانده‌ای حسیر

Дайнро талаб накардӣу дунёи з даст шуд

دین را طلب نکردی و دنیا ز دست شد

Ҳамчуи спўстар на хамирӣ ва на фатир

همچو سپوس تر نه خمیری و نه فطیر

Дунёат давр кард зи дайн , вена мисли тўрост

دنیات دور کرد ز دین، وین مثل توراست

Каз шеъри боздошти туро ҷустани шъир

کز شعر بازداشت تو را جستن شعیر

Шараст ҷумлаи дунё , хайраст дайни ҳама

شر است جمله دنیا، خیر است دین همه

Ин шар боз доштат аз хайри хираи хайр

این شر باز داشتت از خیر خیره خیر

Хуши хуш фурӯд хоҳад хӯрданати рӯзгор

خوش خوش فرود خواهد خوردنت روزگار

Мӯши замонаро тӯй , эй бехабар , панир

موش زمانه را توی، ای بی‌خبر، پنیر

Зини бади куниш ҳазар куну зини пас дурӯғ ӯ

زین بد کنش حذر کن و زین پس دروغ او

Мниўш агар бҳўшу басирӣу тези вир

منیوش اگر بهوش و بصیری و تیز ویر

Шери замона зуд кунад сайри мард ро

شیر زمانه زود کند سیر مرد را

Чун ту ҳаме нагардӣ азин шери сайри шер ?

چون تو همی نگردی ازین شیر سیر شیر؟

Хираи мёзмои мари ин озмуда ро

خیره میازمای مر این آزموده را

Каз реги носиришти хирадмандро хамир

کز ریگ ناسرشت خردمند را خمیر

Гар май бикради хоҳии тадбири кори хеш

گر می‌بکرد خواهی تدبیر کار خویش

Бас бошад эй басири хиради мари туро вазир

بس باشد ای بصیر خرد مر تو را وزیر

Ин олами бузурги зи баҳр чаҳ кардаанд ?

این عالم بزرگ ز بهر چه کرده‌اند؟

Аз хештан бипурс ту , эй олами сағир

از خویشتن بپرس تو، ای عالم صغیر

Вар мебамурд хоҳанд ин зиндагони ҳама

ور می‌بمرد خواهند این زندگان همه

Пӯзиши ҳамеи зи баҳр чаҳ бояд бад-ӣни зҳир ?

پوزش همی ز بهر چه باید بدین زحیر؟

Зии пелу шеру уштури к-эйашон қавӣ таранд

زی پیل و شیر و اشتر کایشان قوی ترند

Эзади бшир чун нафиристод ва на нзир ?

ایزد بشیر چون نفرستاد و نه نذیر؟

Вонки ин азими олами гарданда сунъ ӯст

وانک این عظیم عالم گردنده صنع اوست

Чун хонд мари маро ва чаҳ хоҳад зи ман ҳақир ?

چون خواند مر مرا و چه خواهد ز من حقیر؟

Зини офаридагон чу маро хонд бе гумон

زین آفریدگان چو مرا خواند بی گمان

Бо ман заъифи бандаи ш корӣаст ногузир

با من ضعیف بنده‌ش کاری است ناگزیر

Вармони ҳаме бибояд ӯро шинохтан

ورمان همی بباید او را شناختن

Бе чун ва бе чигуна , тариқӣаст ин ъсир

بی‌چون و بی چگونه، طریقی است این عسیر

Вари ҳамчуи мо худоӣ на ҷисмаст ва на гарон

ور همچو ما خدای نه جسم است و نه گران

Пас ҳамчуи мо чаро ки самиъаст ва ҳам басир ?

پس همچو ما چرا که سمیع است و هم بصیر؟

Вар чун ту ҷисм нест чаҳ бояд ҳамяш тахт ?

ور چون تو جسم نیست چه باید همیش تخت؟

Маънии тахту арш яке бошаду сарир

معنی تخت و عرش یکی باشد و سریر

Тан гӯр туаст , хашми мгир аз ҳадиси ман

تن گور توست، خشم مگیر از حدیث من

Зеро ки хашм гир набошад сухан пазир

زیرا که خشم گیر نباشد سخن پذیر

Аз хештан бипурс дар ин гӯри хеши ту

از خویشتن بپرس در این گور خویش تو

Ҷону хирад басаст туро мункиру накир

جان و خرد بس است تو را منکر و نکیر

Ин гӯри ту чунон ки расӯл худоӣ гуфт

این گور تو چنان که رسول خدای گفت

ё равза биҳиштаст ё кандаи съир

یا روضهٔ بهشت است یا کندهٔ سعیر

Беҳтар раҳе бигир ки ду роҳ пеш туаст

بهتر رهی بگیر که دو راه پیش توست

Сӯии беҳинаи роҳ талаб кун яке хФир

سوی بهینه راه طلب کن یکی خفیر

Дар роҳи дайни ҳақи ту ба рой касе Марв

در راه دین حق تو به رای کسی مرو

Кӯро зи раҳбарӣ на сағираст ва на кабӣр

کو را ز رهبری نه صغیر است و نه کبیر

Беҳуҷҷату бсорти сӯии ту хештан

بی حجت و بصارت سوی تو خویشتن

Бо чашми кӯри ном ниҳодааст бўолбсир

با چشم کور نام نهاده‌است بوالبصیر

Бингар ки халқро ба ки дод ва чигуна гуфт

بنگر که خلق را به که داد و چگونه گفت

Рӯзӣ ки хутба кард набӣ бар сари ғадир

روزی که خطبه کرد نبی بر سر غدیر

Даст алӣ гирифт ва бадв дод ҷои хеш

دست علی گرفت و بدو داد جای خویش

Гар даст ӯ гирифт ту ҷузи даст ӯ мгир

گر دست او گرفت تو جز دست او مگیر

эй носибӣ агар ту мақарии бад-ӣни сухан

ای ناصبی اگر تو مقری بدین سخن

Ҳайдар эмом туасту шбри вонгаҳеи шубайр

حیدر امام توست و شبر وانگهی شبیر

Вари мункирии васият ӯро ба ҷаҳли хеш

ور منکری وصیت او را به جهل خویش

Пас худ пас аз расӯл набояд туро сафир

پس خود پس از رسول نباید تو را سفیر

Илми алӣ на қол ва мақоласт ани фалон

علم علی نه قال و مقال است عن فلان

Бали илм ӯ чу дар ятемаст бе назир

بل علم او چو در یتیم است بی‌نظیر

Иқрор кун бадву биомузи илм ӯ

اقرار کن بدو و بیاموز علم او

То пушти дайн қавӣ кунӣу чашми дили қрир

تا پشت دین قوی کنی و چشم دل قریر

Оби ҳаёти зери суханҳои хуб ӯст

آب حیات زیر سخن‌های خوب اوست

Оби ҳаётро бихӯру ҷовдони ммир

آب حیات را بخور و جاودان ممیر

Пандят дод ҳуҷҷат ва кардат ишоратӣ

پندیت داد حجت و کردت اشارتی

эй пӯр , баси мубораки панди падар пазир

ای پور، بس مبارک پند پدر پذیر