Он касон ки гуфтанд сӯрати олами пеш аз онкӣ ошкоро шуд наздики мубдиъ буд . Эшон холиқ аз махлуқ нашнохтанд ,у мубдиъро аз мубдиъ боз надонистанд . Ва мо гўӣим , биҷӯад худованди замона , ки ин сӯратҳо каз табиати барин ҷасадҳо падед омадааст ҳамаи андари лавҳи маҳфӯз ки он нафас куласт нақшаст . Ва ҳеҷ чизи андари олам сӯратӣ напазируфтааст аз ҷузиёту куллиёт ки асли он андари нафаси мавҷӯду маълум набӯдааст .

آن کسان که گفتند صورت عالم پیش از آنکه آشکارا شد نزدیک مبدع بود . ایشان خالق از مخلوق نشناختند ، و مبدع را از مبدع باز ندانستند . و ما گوئیم ، بجود خداوند زمانه ، که این صورتها کز طبیعت برین جسدها پدید آمده است همه اندر لوح محفوظ که آن نفس کل است نقش است . و هیچ چیز اندر عالم صورتی نپذیرفته است از جزییات و کلیات که اصل آن اندر نفس موجود و معلوم نبوده است .

Ва далел бар дурустии ин даъвӣ онаст ки мардум саноатӣ тавонад кардан ки донаду чизе ки надониста аст натавон кардан , сӯратӣ ки надидааст ҳикояти он натавонад кардан . Ва ҳар санъатӣ ки сонеъӣ аз нафасҳои ҷузеи бикунад аз нахусти марони санъатро бар ҷои хеш нақш карда бошад пеш аз онки беруни орадаш бар ҳиўлӣ . Пас чун андари ҷузиёт чунин ёфтем ки мари санъатро нафаси нотиқи нахусти андари зоти хеш нақш кунад ба муовинати аўстодӣ ки он устод аз касе дигар ёрӣ бихоҳад , донистем ки ин санъати куллӣ ки оламаст аз нахусти нафаси куллӣ ки нуфуси мардум ҷузиёт ӯйанд ба муовинати ақли куллӣ ки ӯ аз ёрӣ касе безораст андари зоти хеш нақш кард , он вақти марони нақшро бар ҳаюлои нахустин берун оварад , чунин ки имрӯз ошкораст ,у бад-ӣни санъат ки мо ёд кардем нафас куласт ки ӯ банда хозеъаст худоиро таъолӣ ,у эзади субҳона аз монанди бӯдани боФридгони латифу касифи хеш давраст .

و دلیل بر درستی این دعوی آنست که مردم صناعتی تواند کردن که داند و چیزی که ندانسته است نتوان کردن ، صورتی که ندیده است حکایت آن نتواند کردن . و هر صنعتی که صانعی از نفسهای جزیی بکند از نخست مران صنعت را بر جای خویش نقش کرده باشد پیش از آنک بیرون آردش بر هیولی . پس چون اندر جزییات چنین یافتیم که مر صنعت را نفس ناطق نخست اندر ذات خویش نقش کند به معاونت اوستادی که آن استاد از کسی دیگر یاری بخواهد ، دانستیم که این صنعت کلی که عالم است از نخست نفس کلی که نفوس مردم جزییات اویند به معاونت عقل کلی که او از یاری کسی بیزار است اندر ذات خویش نقش کرد ، آن وقت مران نقش را بر هیولای نخستین بیرون آورد ، چنین که امروز آشکار است ، و بدین صنعت که ما یاد کردیم نفس کل است که او بنده خاضع است خدای را تعالی ، و ایزد سبحانه از مانند بودن بآفریدگان لطیف و کثیف خویش دور است .