Гўӣим ки фарқи миёни мӯъҷизи паёмбарону миёни саҳар беш аз онаст ки тафовути миёни ёқӯти сурху миёни суфол , ҳар чанд пайдо кардани сӯии нодон ҳар ду корӣаст ки дигари мардумон аз он оҷиз оянд . Аммо маънии мӯъҷиз рафтани қӯт офаридагораст аз роҳи пайғамбари андари чизҳои табиӣ , ки чун қӣти илоҳӣ бар нафас паёмбар гузарад ва бар ӯ бар чизҳои табиӣ айшӣ кунад бар муроди паёмбарони он вақти андарони чизи табиӣ асар кунад , чунонк маърӯфаст ки расӯли Мустафои слии аллоҳи алайҳу илоҳи мари дарахти хурморо сӯй хеш хонд , он дарахт ҳамчунонк андар замин бирафт то пеш ӯ алайҳи ассалом . Ва бози бФрмон ӯ бозгашт аз пеш ӯ . Ва хирадмандро азин шигифтӣ набояд доштан , аз баҳри онк то ҷумлаи қӯти офариниши андари як ҷисм ҷамъ нашавад он каси пайғамбари ншўдўи мисоли ин ҳоли андар матбӯот пайдост , чунонк агар сад соли меҳр бар чӯбии ҳамеи тобади он чӯб сӯхта нашавад бқўти офтоби влкн чун офтоби андар булӯр гузарад то аз обинаҳи жўФи рӯе боз уфтад дар вақти он чӯб ки баробар он бошад оташ гирад , ва чун дар аҷсоми муаллиф чизе ёфтем ки фурӯғи меҳри бмёнҷӣ ӯ чунин феъл ки ҳаргиз аз зот ӯ бе он миёнҷии он феъл наёмада буд падед оварад , раво бошад ки офаридагори олами бмёнҷии он нафаси шариф ки ӯро мари салоҳи ин санъати азими хеш падед оварда буд чизе кард ки бе он миёнҷӣ накарда буд ҳамчунин низ андар тилисмот ёфтааст мисоли ин ки мардуми бмёнҷии сӯратӣ ки бикунад бар мисоли газанда ӣӣ ё хазнда ӣӣ аз пашшау мӯру каждуму ҷузи он бўқтии маълуми ҳамеи зарару ранҷи он газанда аз аҳли он замин боз тавонад доштан , ки онкас бе он миёнҷии ҳаргизи ранҷи он ҷонвар аз нафаси хеши бози натавонади доштан , бдончи эзади субҳонаи мари расӯлро алайҳи ассаломи падеди оўрдтои бмёнҷӣ ӯ сонеъи андари олами халқи олам падед оварад азуи ҷлти қудратаи раҳматии азим буд бар халқ . Ва нгўӣим ки қудрати сонеъи ҳакими оҷиз буд аз нигоҳ дошт халқ аз фасод ,у локини гўӣим ки чун салоҳи андари халқ бар расӯли хеш падед оварад донем ки ҳикмати андарин буд , пас чаҳ шигифт бояд донистан агар бмёнҷии нафаси шарифи паямбари офаридагори олам аз баҳри салоҳи халқи чизе падед оварад ки пеш аз он бемиёнҷӣ ӯ он чиз падед наёварда буд .

گوئیم که فرق میان معجز پیامبران و میان سحر بیش از آن است که تفاوت میان یاقوت سرخ و میان سفال ، هر چند پیدا کردن سوی نادان هر دو کاریست که دیگر مردمان از آن عاجز آیند . اما معنی معجز رفتن قوت آفریدگار است از راه پیغمبر اندر چیزهای طبیعی ، که چون قئت الهی بر نفس پیامبر گذرد و بر او بر چیزهای طبیعی عیشی کند بر مراد پیامبران آن وقت اندران چیز طبیعی اثر کند ، چنانک معروف است که رسول مصطفی صلی الله علیه و اله مر درخت خرما را سوی خویش خواند ، آن درخت همچنانک اندر زمین برفت تا پیش او علیه السلام . و باز بفرمان او بازگشت از پیش او . و خردمند را ازین شگفتی نباید داشتن ، از بهر آنک تا جمله قوت آفرینش اندر یک جسم جمع نشود آن کس پیغمبر نشودو مثال این حال اندر مطبوعات پیداست ، چنانک اگر صد سال مهر بر چوبی همی تابد آن چوب سوخته نشود بقوت آفتاب ولکن چون آفتاب اندر بلور گذرد تا از آبینه ژوف رویی باز افتد در وقت آن چوب که برابر آن باشد آتش گیرد ، و چون در اجسام مولف چیزی یافتیم که فروغ مهر بمیانجی او چنین فعل که هرگز از ذات او بی آن میانجی آن فعل نیامده بود پدید آورد ، روا باشد که آفریدگار عالم بمیانجی آن نفس شریف که او را مر صلاح این صنعت عظیم خویش پدید آورده بود چیزی کرد که بی آن میانجی نکرده بود همچنین نیز اندر طلسمات یافته است مثال این که مردم بمیانجی صورتی که بکند بر مثال گزنده یی یا خزنده یی از پشه و مور و کژدم و جز آن بوقتی معلوم همی ضرر و رنج آن گزنده از اهل آن زمین باز تواند داشتن ، که آنکس بی آن میانجی هرگز رنج آن جانور از نفس خویش باز نتواند داشتن ، بدانچ ایزد سبحانه مر رسول را علیه السلام پدید آوردتا بمیانجی او صانع اندر عالم خلق عالم پدید آورد ازو جلت قدرته رحمتی عظیم بود بر خلق . و نگوئیم که قدرت صانع حکیم عاجز بود از نگاه داشت خلق از فساد ، و لکن گوئیم که چون صلاح اندر خلق بر رسول خویش پدید آورد دانیم که حکمت اندرین بود ، پس چه شگفت باید دانستن اگر بمیانجی نفس شریف پیمبر آفریدگار عالم از بهر صلاح خلق چیزی پدید آورد که پیش از آن بی میانجی او آن چیز پدید نیاورده بود .

Ва аммо фарқи миёни мӯъҷизу саҳар ва соҳир онаст ки онч паёмбар кунад ҳеҷ каси он натавонад кардан , аз баҳри онки ҳеҷ нафасии он хосият нест аз рӯҳи алқудс ки андари нафас паёмбар бошад , ва ҳеҷ кас биҷаҳаду омухтани мари он мӯъҷизро натавонад пазируфтан , ва на пайғомбари мӯъҷизи мар касеро туанд омухтан бар мисоли санъатӣ ки мардум кунад андари оҳангарӣ ва даргарӣу ҷузи он , ки мумкин нест ки ҳеҷ ҷонвар ки андрўи нафас нотиқа нест он санъат аз мардуми биомузад ёмрдм битавонад ки мари хирсро ё бузинаро даргарӣ биомузад , бсбби даври мондани хирс аз нафаси нотиқа . Пас ҳам чунин ҳар касе ки андрў аз рӯҳи алқудс баҳра набошад мӯъҷиз аз паёмбари натавонади омухтан , ҳамчунонк офтоби андари санги тобад аз акси санги оташи падеди натавонад овардан . Ва саҳар соҳир онаст ки чун он саҳар касе дигари бидонад кардан ва касе ки ранҷи баради андари соҳирии азуи натавонади омухтан ва соҳир битавонад ки он сабки дастӣу сохтани хосияти чизҳо мар касе дигарро биомузад , аз баҳри онки миёни нафаси соҳири вмёни нафасҳои дигар мҷонстаст ,у андари саҳари соҳир чизе нест дигар ки андари мардумон дигар нест , ва низ ки соҳири он соҳирӣ биёмухтааст аз дайгарӣ , ва ҳар чизе ки мардумии он биомузади ночораи мардумӣ азу битавонад омухтан . Ва паёмбарӣ ки мардумӣ натавон гирифтан касе аз паёмбари паёмбарии натавонади омухтан ки он эзадӣаст , ва низ мӯъҷизи паёмбарон бар ҳар чаҳ ӯ хоҳад раванда бошад , аз баҳри онки қӯти офаридагори ҳамаи чизҳо азуи ҳамеи бъкс боз ояд , пас ҳар чаҳ хоҳад битавонад кардани андар ҳар чаҳ хоҳаду феъли мшъбзи ҷузи андари чизҳои ки табъи он сохта бошад наравад , бар ихтиёр касе дигари мшъбзии натавонад кардан , блак чизҳои кунад ки онро сохтаст ва бар он густох гашта .

و اما فرق میان معجز و سحر و ساحر آنست که آنچ پیامبر کند هیچ کس آن نتواند کردن ، از بهر آنک هیچ نفسی آن خاصیت نیست از روح القدس که اندر نفس پیامبر باشد ، و هیچ کس بجهد و آموختن مر آن معجز را نتواند پذیرفتن ، و نه پیغامبر معجز مر کسی را توند آموختن بر مثال صنعتی که مردم کند اندر آهنگری و درگری و جز آن ، که ممکن نیست که هیچ جانور که اندرو نفس ناطقه نیست آن صنعت از مردم بیاموزد یامردم بتواند که مر خرس را یا بوزینه را در گری بیاموزد ، بسبب دور ماندن خرس از نفس ناطقه . پس هم چنین هر کسی که اندرو از روح القدس بهره نباشد معجز از پیامبر نتواند آموختن ، همچنانک آفتاب اندر سنگ تابد از عکس سنگ آتش پدید نتواند آوردن . و سحر ساحر آنست که چون آن سحر کسی دیگر بداند کردن و کسی که رنج برد اندر ساحری ازو نتواند آموختن و ساحر بتواند که آن سبک دستی و ساختن خاصیت چیزها مر کسی دیگر را بیاموزد ، از بهر آنک میان نفس ساحر ومیان نفسهای دیگر مجانست است ، و اندر سحر ساحر چیزی نیست دیگر که اندر مردمان دیگر نیست ، و نیز که ساحر آن ساحری بیاموخته است از دیگری ، و هر چیزی که مردمی آن بیاموزد ناچاره مردمی ازو بتواند آموختن . و پیامبری که مردمی نتوان گرفتن کسی از پیامبر پیامبری نتواند آموختن که آن ایزدی است ، و نیز معجز پیامبران بر هر چه او خواهد رونده باشد ، از بهر آنک قوت آفریدگار همه چیزها ازو همی بعکس باز آید ، پس هر چه خواهد بتواند کردن اندر هر چه خواهد و فعل مشعبذ جز اندر چیزهای که طبع آن ساخته باشد نرود ، بر اختیار کسی دیگر مشعبذی نتواند کردن ، بلک چیزهای کند که آنرا ساخت است و بر آن گستاخ گشته .

Пас феъли мшъбзи маҳдӯд ва мутаноҳӣаст вмъҷзи пайғамбарони номаҳдӯд ва номутаноҳӣаст . Ва фарқи азими андарин ду миён ,у ассалом .

پس فعل مشعبذ محدود و متناهی است ومعجز پیغمبران نامحدود و نامتناهی است . و فرق عظیم اندرین دو میان ، و السلام .