Хазонҳои шарафу ҳикмат каз калимаи бории субҳона бар ақлу кушода шудааст беандозааст ,у локини ончи ақли аввал аз он шараф ки ёфт бар нафас куллӣ баборед бениҳоят нест , бали ақл бар нафас аФозтӣ кард аз ҷӯад борӣ бидон қдркаҳ нафас бидон тавонои гашту рост ниҳодани олами табиӣ то бидон берун оварад марин шахсҳои кўндаҳу табоҳи шавандаро ,у боздошт аз нафаси мари он ҳмтро ки бидон пайваста шавад олами табиӣ ба олами рӯҳонӣ , ва он ҳикматаст ки мари онрои нафаси худованди қиёмати алайҳи афзали ассаломи бирезад , чунонк худоӣ таъолӣ мегуяд , қавла :у ани ман шийъи алои ънднои хзоӣнаҳ ва мо ннзлаҳи ало бақадр маълум . Ҳаме гуяд : нест ҳеҷ чизи ҷузи онки наздики мости хзинҳои иону фурӯи нФрстимши магар ба андозаи дониста . Ва фурӯ фиристодан мисласт бар Фоӣдаҳ додани ҳаддии бартари ҳаддии фурӯтарро . Яъне ки ончи наздик ақласт беканораасту онч ӯ ба нафас додааст ба андозааст . Ва нафаси куллӣ орзӯмандаст бдончи азу боз доштааст аз насиби ҳикмату шарафи вбдони андар ҳар ду олам бақо ёфтааст ,у нафаси мари он шарафро ки ақли аввали бадв пайвастааст ва бирав тобандааст ва бар маълули хеш ки он табиатаст , то аз табиат ки он феъл куласт он шарафи андари нафасҳои ҷузеи мардуми асар ҳаме кунад бар андозаи равшанӣу тирагии нафасҳо ва ҳар нафасӣ ки он равшан тарасту мизоҷи табоиъи андари ҷасад ӯ баростии наздик тараст аз он шарафу ҳикмати насиб бештар ёбад , ва ҳар нафасӣ ки он тира тарасту мизоҷи табоиъи андари ҷасад ӯ норост ва мухолифаст аз он шараф боз монад , ва чун нафасӣ қарор гирад андари ҷасадии рости мизоҷи давр аз тирагӣу ихтилофи табиат пазиро шавад мари осори нафаси куллиро ки бар табиат бирав боридааст пазируфтани аслии ҷавҳарӣ , ва ӯ расӯл аз нафас куллӣ шавад аз миёни дигари нафасҳо сӯии он нафасҳо каз пазируфтан он осори пас монданд ,у рисолати номи он пазируфтанаст ки нафаси паёмбари пазируфт аз осори нафаси куллӣу расӯли гашт аз пазируфтани сӯии дигари мардумони бадви сабаб : яке аз он онаст ки он касон каз пазируфтани осори нафаси куллӣ боз монад бсбби тирагӣ , нафасҳои эшон , ҳам аз ҷинс ӯ расӯланду ҳмбозисти миёни расӯлу миёни эшон бад-ӣни сӯрати мардумӣ ва ҷудоӣаст майонишон бсбб пазируфтани осору анбозӣу ҷудоӣ ки миёни тавонгар ва дарвешаст , ки дарвеш анбозаст бо Фўоӣди нафаси куллӣу мисоли тавонгари андари ҳосили тавонгарӣ бо тавонгар бидон рӯй ки тавонгарӣ тавонгар ба дарвешии дарвеши ҳаме падед ояд , ва қимат кард ҳам дарвеш ва ҳам тавонгари ҳамеи падеди оранд , шарафи тавонгарӣ эшон ҳар ду аз тавонгарӣ анбоз бошад ,у хости тавонгар аз дарвеш , бдончи тавонгарро чизеаст ки дарвешро он нест . Пас расӯл ба ҳикмату шараф каз нафаси куллӣ пазируфтааст тавонгараст ва халқ бидон ҳикмату шарафи дрўишоннд , чунонк худоӣ таъолӣ мегуяд , қавлаи таъолӣ : ё аиҳо анноси антми алФқроءи илои аллоҳу аллоҳи ҳўи алғнии алҳмид . Ҳаме гуяд : эй мардумони шумо дрўишониди сӯии худоӣу худои тавонгар ва сутӯдааст . Пас воҷиби гашт бар расӯл аз он тавонгарӣ ки ёфт ҳақи ҳмбозону ҳмшкорони хеши берун кардан ,у худои таъолии бстўди марони гуруҳро ки эшон андари моли хеш насиб карданд хоҳандагонроу бозмондагонро , чунонк гуфт қавла :у аллазӣнаи фии амўолҳми ҳақи маълуми ллсоӣлу алмҳрўму бад-ӣни касони мари паёмбаронро хўостондри замони хешу асосонро хости андари асри хешу имомонро хости андари замон ӯ ки ин илми хеши марони касонро казон шарафу фазл ки зиндагии абадӣу неъмат ҳамеша андрўст бозмонданад насиб карданд .
خزانهای شرف و حکمت کز کلمه باری سبحانه بر عقل و گشاده شده است بی اندازه است ، و لکن آنچ عقل اول از آن شرف که یافت بر نفس کلی ببارید بی نهایت نیست ، بل عقل بر نفس افاضتی کرد از جود باری بدان قدرکه نفس بدان توانا گشت و راست نهادن عالم طبیعی تا بدان بیرون آورد مرین شخصهای کونده و تباه شونده را ، و بازداشت از نفس مر آن حمت را که بدان پیوسته شود عالم طبیعی به عالم روحانی ، و آن حکمت است که مر آنرا نفس خداوند قیامت علیه افضل السلام بریزد ، چنانک خدای تعالی می گوید ، قوله : و ان من شیء الا عندنا خزائنه و ما ننزله الا بقدر معلوم . همی گوید : نیست هیچ چیز جز آنک نزدیک ماست خزینهای یآن و فرو نفرستیمش مگر به اندازه دانسته . و فرو فرستادن مثل است بر فائده دادن حدی برتر حدی فروتر را . یعنی که آنچ نزدیک عقل است بی کناره است و آنچ او به نفس داده است به اندازه است . و نفس کلی آرزومند است بدانچ ازو باز داشته است از نصیب حکمت و شرف وبدان اندر هر دو عالم بقا یافته است ، و نفس مر آن شرف را که عقل اول بدو پیوسته است و برو تابنده است و بر معلول خویش که آن طبیعت است ، تا از طبیعت که آن فعل کل است آن شرف اندر نفسهای جزیی مردم اثر همی کند بر اندازه روشنی و تیرگی نفس ها و هر نفسی که آن روشن تر است و مزاج طبایع اندر جسد او براستی نزدیک تر است از آن شرف و حکمت نصیب بیشتر یابد ، و هر نفسی که آن تیره تر است و مزاج طبایع اندر جسد او ناراست و مخالف است از آن شرف باز ماند ، و چون نفسی قرار گیرد اندر جسدی راست مزاج دور از تیرگی و اختلاف طبیعت پذیرا شود مر آثار نفس کلی را که بر طبیعت برو باریده است پذیرفتن اصلی جوهری ، و او رسول از نفس کلی شود از میان دیگر نفسها سوی آن نفس ها کز پذیرفتن آن آثار پس ماندند ، و رسالت نام آن پذیرفتن است که نفس پیامبر پذیرفت از آثار نفس کلی و رسول گشت از پذیرفتن سوی دیگر مردمان بدو سبب : یکی از آن آنست که آن کسان کز پذیرفتن آثار نفس کلی باز ماند بسبب تیرگی ، نفسهای ایشان ، هم از جنس او رسول اند و همبازیست میان رسول و میان ایشان بدین صورت مردمی و جدایی است میانشان بسبب پذیرفتن آثار و انبازی و جدایی که میان توانگر و درویش است ، که درویش انباز است با فوائد نفس کلی و مثال توانگر اندر حاصل توانگری با توانگر بدان روی که توانگری توانگر به درویشی درویش همی پدید آید ، و قیمت کرد هم درویش و هم توانگر همی پدید آرند ، شرف توانگری ایشان هر دو از توانگری انباز باشد ، و خواست توانگر از درویش ، بدانچ توانگر را چیزیست که درویش را آن نیست . پس رسول به حکمت و شرف کز نفس کلی پذیرفته است توانگر است و خلق بدان حکمت و شرف درویشانند ، چنانک خدای تعالی می گوید ، قوله تعالی : یا ایها الناس انتم الفقراء الی الله و الله هو الغنی الحمید . همی گوید : ای مردمان شما درویشانید سوی خدای و خدای توانگر و ستوده است . پس واجب گشت بر رسول از آن توانگری که یافت حق همبازان و همشکاران خویش بیرون کردن ، و خدای تعالی بستود مران گروه را که ایشان اندر مال خویش نصیب کردند خواهندگان را و بازماندگان را ، چنانک گفت قوله : و الذین فی اموالهم حق معلوم للسائل و المحروم و بدین کسان مر پیامبران را خواستاندر زمان خویش و اساسان را خواست اندر عصر خویش و امامان را خواست اندر زمان او که این علم خویش مران کسان را کزان شرف و فضل که زندگی ابدی و نعمت همیشه اندروست بازماندند نصیب کردند .
Ва дигари сабаби паёмбару паёмбарони он буд ки он нафасҳо каз пазируфтани Фўоӣди нафаси куллӣ ба нафаси хеш бозмонданад бе миёнҷии оҷизи набуданд аз пазируфтан он Фўоӣд ба вақти шунидан аз расӯл . Пас бад-ӣни сабаб ӯ расӯли гашт аз нафаси куллӣ бомари борӣ то бишинаванд мари халқро аз ончи эшонро бадали тоқат пазируфтан он набӯд , то адли худои таъолӣ ба халқ бирасад , ва он қӯт ки халқроаст андари шунидан зойеъ нашавад , ва чун сонеъ ҳаким донист ки эшон тоқат надоштанд ки марони аФозти рӯҳониро бадалҳои хеши пзирФтндӣ бар эшон хашм гирифт бибоз доштани пайғоми ҷасадоне аз эшон ки он таклиф буд ва гуфт : лои иклФи аллоҳи алои мо атиҳо . Гуфт : нафармоед худои нафасиро магари онч ӯро тоқат он додааст .
و دیگر سبب پیامبر و پیامبران آن بود که آن نفسها کز پذیرفتن فوائد نفس کلی به نفس خویش بازماندند بی میانجی عاجز نبودند از پذیرفتن آن فوائد به وقت شنودن از رسول . پس بدین سبب او رسول گشت از نفس کلی بامر باری تا بشنواند مر خلق را از آنچ ایشان را بدل طاقت پذیرفتن آن نبود ، تا عدل خدای تعالی به خلق برسد ، و آن قوت که خلق را است اندر شنودن ضایع نشود ، و چون صانع حکیم دانست که ایشان طاقت نداشتند که مران افاضت روحانی را بدلهای خویش پذیرفتندی بر ایشان خشم گرفت بباز داشتن پیغام جسدانی از ایشان که آن تکلیف بود و گفت : لا یکلف الله الا ما اتیها . گفت : نفرماید خدای نفسی را مگر آنچ او را طاقت آن داده است .
Ва низ гўӣим ки худоӣ таъолӣ багазед аз миёни бандагони хеши рўсўлиро вмрўро басӯи дигарон фиристод ба пайғом , аз баҳри онк аз нахусти мари ақли ғарӣзиро бадишони фиристода буд ки бидон ақли пайғоми ҷисмонии бтўонстнд пазируфтан . Ва низ аз баҳри он буд фиристодани расӯл ба халқ ки он андари гумон мардумон ояд сӯии баъзе аз мардумон дуруст нашавад магар онгаҳ ки он гумонеро маҳсуси бибинанд ва биёбанд . Вчўни андари даврӣ расӯлӣ бияёду мардумонро битарсанд ба чизе ки андари гумонҳои эшон оянда бошад он трсонидни гумони эшон ба яқин шавад . Ва мисоли ин чунон бошад ки андари гумонҳои мо собитаст ки чун оташ ба ҳизуми фарои дориҳизмро бисӯзад . Вагар касе бияёд ва моро гуяд дидам ки оташ ба ҳизум дар аўФтод ва насӯхт ҳизумро мари гумонро бидон гуфтор устуворӣ афзоед . Ва далел бар воҷиби гаштан фиристодани расӯл аз худоӣ ба халқи ин олами табиӣ собит кунему гўӣим ки пайдо шудан зойишҳои олам аз маодину наботу ҳайвон аз ҷиҳати ҳаракатҳои кавокиб ва афлокаст ббўдш ҳар навъе аз анвоъи зойишҳо сабаб онаст ҳар будаш он навъро ки ба фазл пеш ӯст то бирасад зойиш олам бамурдам ки будаш ӯ аз баҳр хешаст на аз баҳри чизеи дигар , чунонк гўӣим ки будаш наботи сабаб будаш сутур буд ки агар набот набӯдӣ сутур набӯдӣ . Ва далел бар дурустии ин қавл онаст ки агар набот аз сутури бозгирии сутури бимираду бўдси сутури сабаб будаш ддгони гўштхўор буд чаҳ агар сутури гиёҳ хор набӯдӣ дадаи гӯшт хор набӯдӣ . Ва далел бар дурустии ин қавл онаст ки агар гӯшти хорро аз гиёҳи хори бози дории бимирад , ва будаш ҷонвари сабаб буд мар будаш мардумро ва агар ҷонвар набӯдӣ мардум набӯдӣ . Ва далел бар дурустии ин қавл онаст ки агар ҷонвар аз олам баргирӣ мардум бар гирифта шавад вмрдм сабаб набӯд мар бӯдани чизеи дигарро , блак будаш мардуми худ аз баҳри зоти мардум буд ,у мардум аз ҳамаи чиз ки будаш эшон пеши азу буд шарифтар буд . Пас мрўро нигоҳ дошт воҷиб омад бики тани ҳам аз мардум . Пас шарафи он нигоҳбони мардум бартар омад аз шарафи ҳамаи мардум . Ва низ мардумро ду ҳаракатаст : яке ҳаракат ақласт ки бидон мари зоти хешро нигоҳ дорад аз офатҳоу тадбири ҷисму рӯҳ хеш бидон ҳаракат кунад ,у дигар ҳаракат онаст ки андари афъоли мари онрои кори бандад бар неку бад . Ва он ҳаракат ки мардумро ақлӣаст мари онрои гоҳи гоҳи кори бандад . Вҳмишаҳ аз мардуми ҳаракат ақлӣ наёяд магар буқат кашӣдан манфиатӣ ё бдФъ кардани мзртӣ , ва ин ҳаракатҳои фурӯмоя аз хӯрдан ва рафтану гуфтани суханҳои нои бакору ҷузъи он ҳар вақте бошад . Ва ҳамеша пас азин ҳукми ҳаме воҷиб ояд ки ҳаракоти ситорагони воФлоку онч аз баҳри падед овардан ин шахсҳои тира фурӯмоя бошад ҳамеша мавҷӯд бошад , ва он ҳаракат каз баҳри падед омадан шахс бошад ки андрў нигоҳ дошт дигар шахсҳо бошад ки гоҳ гоҳ бошад . Ва чун ҳаракоти ситорагону афлок ва он ҳаракат ки бадви сиёсати халқу салоҳи олам ба ҳосил ояд муттафиқ шаванд шахсеи муътадил падед ояд , ки он шахси ҳам ҳаракат будаш пазирад ва ҳам ҳаракати сиёсати халқ , ва ӯ расӯл шавад сӯии дигари мардумон ки шахсҳои эшон ҷузи ҳаракат будаш напазируфтаанд . – инаст сабаб гузидани сонеъи мари як мардумро ба рисолати сӯии дигари мардумон .
و نیز گوئیم که خدای تعالی بگزید از میان بندگان خویش روسولی را ومرو را بسوی دیگران فرستاد به پیغام ، از بهر آنک از نخست مر عقل غریزی را بدیشان فرستاده بود که بدان عقل پیغام جسمانی بتوانستند پذیرفتن . و نیز از بهر آن بود فرستادن رسول به خلق که آن اندر گمان مردمان آید سوی بعضی از مردمان درست نشود مگر آنگه که آن گمانی را محسوس ببینند و بیابند . وچون اندر دوری رسولی بیاید و مردمان را بترساند به چیزی که اندر گمانهای ایشان آینده باشد آن ترسانیدن گمان ایشان به یقین شود . و مثال این چنان باشد که اندر گمانهای ما ثابت است که چون آتش به هیزم فرا داریهیزم را بسوزد . و گر کسی بیاید و ما را گوید دیدم که آتش به هیزم در اوفتاد و نسوخت هیزم را مر گمان را بدان گفتار استواری افزاید . و دلیل بر واجب گشتن فرستادن رسول از خدای به خلق این عالم طبیعی ثابت کنیم و گوئیم که پیدا شدن زایشهای عالم از معادن و نبات و حیوان از جهت حرکتهای کواکب و افلاک است ببودش هر نوعی از انواع زایشها سبب آنست هر بودش آن نوع را که به فضل پیش اوست تا برسد زایش عالم بمردم که بودش او از بهر خویش است نه از بهر چیزی دیگر ، چنانک گوئیم که بودش نبات سبب بودش ستور بود که اگر نبات نبودی ستور نبودی . و دلیل بر درستی این قول آنست که اگر نبات از ستور بازگیری ستور بمیرد و بودس ستور سبب بودش ددگان گوشتخوار بود چه اگر ستور گیاه خوار نبودی دده گوشت خوار نبودی . و دلیل بر درستی این قول آنست که اگر گوشت خوار را از گیاه خوار باز داری بمیرد ، و بودش جانور سبب بود مر بودش مردم را و اگر جانور نبودی مردم نبودی . و دلیل بر درستی این قول آنست که اگر جانور از عالم بر گیری مردم بر گرفته شود ومردم سبب نبود مر بودن چیزی دیگر را ، بلک بودش مردم خود از بهر ذات مردم بود ، و مردم از همه چیز که بودش ایشان پیش ازو بود شریفتر بود . پس مرورا نگاه داشت واجب آمد بیک تن هم از مردم . پس شرف آن نگاهبان مردم برتر آمد از شرف همه مردم . و نیز مردم را دو حرکت است : یکی حرکت عقل است که بدان مر ذات خویش را نگاه دارد از آفتها و تدبیر جسم و روح خویش بدان حرکت کند ، و دیگر حرکت آنست که اندر افعال مر آنرا کار بندد بر نیک و بد . و آن حرکت که مردم را عقلیست مر آنرا گاه گاه کار بندد . وهمیشه از مردم حرکت عقلی نیاید مگر بوقت کشیدن منفعتی یا بدفع کردن مضرتی ، و این حرکتهای فرومایه از خوردن و رفتن و گفتن سخنهای نا بکار و جزء آن هر وقتی باشد . و همیشه پس ازین حکم همی واجب آید که حرکات ستارگان وافلاک و آنچ از بهر پدید آوردن این شخصهای تیره فرومایه باشد همیشه موجود باشد ، و آن حرکت کز بهر پدید آمدن شخص باشد که اندرو نگاه داشت دیگر شخصها باشد که گاه گاه باشد . و چون حرکات ستارگان و افلاک و آن حرکت که بدو سیاست خلق و صلاح عالم به حاصل آید متفق شوند شخصی معتدل پدید آید ، که آن شخص هم حرکت بودش پذیرد و هم حرکت سیاست خلق ، و او رسول شود سوی دیگر مردمان که شخصهای ایشان جز حرکت بودش نپذیرفته اند . – اینست سبب گزیدن صانع مر یک مردم را به رسالت سوی دیگر مردمان .
Ва низ гўӣим ки мо фурӯ мондаем аз андар ёфтан чизе ки аз офариниши мо ғарази офаридагор мо онаст , пас воҷиб ояд бар сонеъи ҳаким фиристодан касе аз мо ба сӯии мо фурӯмондагон то огоҳӣ диҳад аз ончи ризоӣ ӯ аз мо дар онаст ва онч пайдост чун офтоби Фоӣдҳои шриъии андари халқи покизаи доштани мари нафаси хешро аз феъли сутурон ва аз доштани мари офаридагори хешро ба намор ва аз мувосот кардан бо даравишон ба закоту ҷузи он . Вагар сонеъи ҳакими моро ба муроди мо дасти боздоштӣ ҳар касе роҳӣ дигар гирифтӣ ва ҳамеша касе андар гумон афтодӣ аз тариқат гумон афтодӣ аз тариқати хеш ки магари ҳақи ҷуз онаст ки ӯ дорад . Ва чун расӯл худоӣ бияёд андари даврӣу халқро аз сӯй ҳақ хонду халқи зери як фармон ҷумла шаванду шак аз миён халқ бархезаду салоҳу ороми миёни халқ пайдо ояд . – бад-ӣни сабаб буд ки эзади таъолии як танро аз халқ ба паёмбарӣ ихтиёр кард .
و نیز گوئیم که ما فرو مانده ایم از اندر یافتن چیزی که از آفرینش ما غرض آفریدگار ما آنست ، پس واجب آید بر صانع حکیم فرستادن کسی از ما به سوی ما فروماندگان تا آگاهی دهد از آنچ رضای او از ما در آنست و آنچ پیداست چون آفتاب فائدهای شریعی اندر خلق پاکیزه داشتن مر نفس خویش را از فعل ستوران و از داشتن مر آفریدگار خویش را به نمار و از مواسات کردن با درویشان به زکات و جز آن . و گر صانع حکیم ما را به مراد ما دست بازداشتی هر کسی راهی دیگر گرفتی و همیشه کسی اندر گمان افتادی از طریقت گمان افتادی از طریقت خویش که مگر حق جز آن است که او دارد . و چون رسول خدای بیاید اندر دوری و خلق را از سوی حق خواند و خلق زیر یک فرمان جمله شوند و شک از میان خلق برخیزد و صلاح و آرام میان خلق پیدا آید . – بدین سبب بود که ایزد تعالی یک تن را از خلق به پیامبری اختیار کرد .
Пас гўӣим ки ростӣу равшанӣу покизагии андари шахси расӯли худоӣ ба ниҳоят ва ғоят бошаду андари шахсҳои рости гӯии дорандагони мрўроу пазирндагони мари фармони худоиро забон ӯ ба миқдор бошад , ва ба мисли шахси расӯли камоли ростӣҳоу салоҳу зуҳд ва порсое бошад . Ва ҳамаи шахсҳои муъминон аз халқ ҷузъ бошанд мари он кулро . Ва далел ба ростии офариниши расӯлу покизагӣу порсоеу шарафу салоҳ нафас ӯст ки доноу нодон бар сухан ва фармон орамидаанд ,у нишони ростӣ ва салоҳ онаст ки мардум бигӯеду бадв фароз ояд . Пас аз омадан нафасҳои халқ бар сухани паёмбари гувоҳӣ ҳаме диҳад бар эътидол ӯ ва бар салоҳи нафас ӯ алайҳи ассалом , ва нест ҳеҷ каси андари олам ва набӯдааст касе ки халқ бар сухани онкаси қарор гирифтааст чунин ки бар сухани паёмбарони қарор гирифтаанд . Ва бибояд донистани хирадмандро ки қарори халқ бар сухани паёмбарони алайҳим ассалом бидон аўФтод ки будаш олами амри худоӣ буд ки мари онро калима гуфтанд . Ва калима суханӣ бошад ва чун иллати олам аз ёрии субҳонаи сухан буд олами андари ончи бзод бар мардум қарор гирифт ки ӯ зиндаи исти сухани гӯй ,у ғояту ниҳояти олам ӯ буд ,у ғояту ниҳояти кори маълул он бошад ки ба иллати хеш монанда шавад бираве аз рӯйҳо , ва чун олам ба зоти хеш чун иллат хеш натавонист шудан ба сухани гуфтани зойишҳо падед оварад , пас якдигаранд то бирасонанд мари зойиши хеш ба мардуми сухани гӯй монанди ақл ки калимаи бадви пайваста буд . Пас ҳар ки аз мардум бидон аввали падеди омада пайваста шавад ки калимаи борӣ бо ӯст расӯл бошад гузида аз сонеъи ҳаким бо битарсанд мардумро бдонҷи рӯҳи аломини андари дил ӯ афканда бошад ба забони фуми хеш , ва бимонад он сухан ба миёни мардумони рӯзгори дароз , ва он сухан сабаб бошад мари ростии корҳои эшонроу салоҳи эшонро , ҳамчунонк он сухани нахустин аз бории субҳонаи сабаб буд мари рост шудан ин оламро , ва агар гузидан аз халқ бар расӯлии магари якеро азишон сӯй халқ нест блаки сӯй худоӣаст , чунонк ҳаме гуяд , қавлаи таъолӣ :у рбки ихлқи мо ишоءу ихтор , мо кони ?лаами алхираҳ , субҳони аллоҳу таъолии ъмо ишркўн гуфт :у парвардгор ту биёфрианад ончӣ хоҳаду бгзинд , яъне аз бандагони мари рисолату васояту имоматро , ва нест гузидани мари эшонро , яъне ки эшон воқиф нестанд бар рӯҳонӣону пайвастани эшон ба халқ , покаст худоӣ ва баландаст аз онки бгзинди мари онро ки эшон Марвро анбоз гиранд андари имомат , эзади таъолии моро дузи дороад аз пас рафтану анбоз гирифтан бо касе ки худои таъолӣ ӯро бгзидаҳаст .
پس گوئیم که راستی و روشنی و پاکیزگی اندر شخص رسول خدای به نهایت و غایت باشد و اندر شخصهای راست گوی دارندگان مرورا و پذیرندگان مر فرمان خدای را زبان او به مقدار باشد ، و به مثل شخص رسول کمال راستیها و صلاح و زهد و پارسایی باشد . و همه شخصهای مومنان از خلق جزء باشند مر آن کل را . و دلیل به راستی آفرینش رسول و پاکیزگی و پارسایی و شرف و صلاح نفس اوست که دانا و نادان بر سخن و فرمان آرمیده اند ، و نشان راستی و صلاح آنست که مردم بگوید و بدو فراز آید . پس از آمدن نفسهای خلق بر سخن پیامبر گواهی همی دهد بر اعتدال او و بر صلاح نفس او علیه السلام ، و نیست هیچ کس اندر عالم و نبوده است کسی که خلق بر سخن آنکس قرار گرفته است چنین که بر سخن پیامبران قرار گرفته اند . و بباید دانستن خردمند را که قرار خلق بر سخن پیامبران علیهم السلام بدان اوفتاد که بودش عالم امر خدای بود که مر آنرا کلمه گفتند . و کلمه سخنی باشد و چون علت عالم از یاری سبحانه سخن بود عالم اندر آنچ بزاد بر مردم قرار گرفت که او زنده ایست سخن گوی ، و غایت و نهایت عالم او بود ، و غایت و نهایت کار معلول آن باشد که به علت خویش ماننده شود برویی از رویها ، و چون عالم به ذات خویش چون علت خویش نتوانست شدن به سخن گفتن زایشها پدید آورد ، پس یکدیگرند تا برسانند مر زایش خویش به مردم سخن گوی مانند عقل که کلمه بدو پیوسته بود . پس هر که از مردم بدان اول پدید آمده پیوسته شود که کلمه باری با اوست رسول باشد گزیده از صانع حکیم با بترساند مردم را بدانج روح الامین اندر دل او افکنده باشد به زبان فوم خویش ، و بماند آن سخن به میان مردمان روزگار دراز ، و آن سخن سبب باشد مر راستی کار های ایشان را و صلاح ایشان را ، همچنانک آن سخن نخستین از باری سبحانه سبب بود مر راست شدن این عالم را ، و اگر گزیدن از خلق بر رسولی مگر یکی را ازیشان سوی خلق نیست بلک سوی خدای است ، چنانک همی گوید ، قوله تعالی : و ربک یخلق ما یشاء و یختار ، ما کان لهم الخیره ، سبحان الله و تعالی عما یشرکون گفت : و پروردگار تو بیافریند آنچه خواهد و بگزیند ، یعنی از بندگان مر رسالت و وصایت و امامت را ، و نیست گزیدن مر ایشان را ، یعنی که ایشان واقف نیستند بر روحانیان و پیوستن ایشان به خلق ، پاک است خدای و بلند است از آنک بگزیند مر آنرا که ایشان مرو را انباز گیرند اندر امامت ، ایزد تعالی ما را دور داراد از پس رفتن و انباز گرفتن با کسی که خدای تعالی او را بگزیده است .