Чаҳор қӯтаст ки чун ҳар чаҳор андари мардумӣ гирд ояд он мардуми таъйиди пазирад то биорӣ муаййидӣ , аънӣ ки чун доноӣ ки ӯ илмҳои пӯшидаро ба далолати зоҳирҳо ҳаме бабанд мрўро чизе бинмоед ӯ ҳамчунон пӯшида пеш шавад бидон анбозӣ ки нафас ӯро бо нафаси донои аўФтд . Ва дигар онаст ки ба анбозии таъйидпазир гашти мар онро баварзад то ӯ зоти хеш ҳамчунон ишоратӣ ки доно бадв карда бошад беруни орад , то таъӣд пазир бошад ба танҳоӣ , вагар бими дароз шудан китоб набӯдӣ мисолии азин ишорати бнмўдмӣ , ва сдигр онаст ки чун нафас ӯро андари чизҳои латифи дидори аўФтоди мари нутқ ӯро қӯт он бошад ки маронро битавонад гуфтани пӯшида . Чаҳоруми он бояд ки чун бигӯед марони пӯшидаро бар чизҳои ошкоро гуяду маънии онро ба зери он зоҳири андар пӯшида кунад то оммаро зоҳири он сухани қайд ва банд бошаду хоссаро маънии он қавли панд ва растгорӣ бошад . Пас ҳар мардумӣ ки бирав бад-ӣни чаҳор хислати миннат наад ӯ шоиста шавад мари расӯлиро аз холиқи сӯии халқу солор ва раис гардад бар дигар ҳамчунон хеш . Ва далел бар дурустӣ , ин даъвӣ онаст ки мардум ҷонварӣаст аз ҷумлаи ҷонварон ҳамчунонк расӯл мардумӣ бошад аз ҷумлаи мардумон ,у локин чун мардуми чаҳор қӯтро бардорад солор шавад бар ҷумлаи дигари ҷонварон , ва он чаҳор қӯт ки ӯ рости яке аз он нимуваст ва он бар боландӣаст чу наботу сутурон ки ҳамаи боланд ,у дигар ҳисаст ва он шинохтани ҷинси хешу маърифати душман хешаст чунонк ҳама ҷонварон шиносанд ,у сдигр нутқаст ва он сухан гуфтанасту иборат кардани ончи бидонади мари ҳамҷинси хешро , чаҳорум ақласт ки бипазирад ва доно шавад ба латофатҳо , ва ба гирд овардан ин чаҳор қӯт мардум гардаду зибр хеш оварад мари ҷонварони дигарро ки бо ӯ ба нимуву ҳису овоз баробар буданд , ва чун ин қӯтҳо ки сутуронро буд бпзирФт ва низ барони ақлу нутқи зиёдати пазируфти сазовори гашти мари солории ҷонваронро . Онкас ки ҳамаи қӯтҳои мардумӣ пазируфта бошад ва чаҳор қӯти дигар чунонк ёд кардем бипазирад . Худованди ҳашт қӯт шавад ки ба чаҳор қӯт аз он мардум аз дараҷаи сутурӣ бартар омад , аз ҳукми ақлӣ воҷиб ояд ки онкас ки он ҳашт қӯтро ҷумла кунад ӯ бар солори ҷонварон солор шавад солори ҷонварон мардумасту солори мардуми пиғмброннд . Салавоти аллоҳи алайҳими аҷмъин .

چهار قوت است که چون هر چهار اندر مردمی گرد آید آن مردم تایید پذیرد تا بیاری مؤیدی ، اعنی که چون دانایی که او علمهای پوشیده را به دلالت ظاهرها همی ببند مرورا چیزی بنماید او همچنان پوشیده پیش شود بدان انبازی که نفس او را با نفس دانا اوفتد. و دیگر آنست که به انبازی تایید پذیر گشت مر آنرا بورزد تا او ذات خویش همچنان اشارتی که دانا بدو کرده باشد بیرون آرد، تا تأیید پذیر باشد به تنهایی، و گر بیم دراز شدن کتاب نبودی مثالی ازین اشارت بنمودمی، و سدیگر آنست که چون نفس او را اندر چیزهای لطیف دیدار اوفتاد مر نطق او را قوت آن باشد که مران را بتواند گفتن پوشیده. چهارم آن باید که چون بگوید مران پوشیده را بر چیزهای آشکارا گوید و معنی آنرا به زیر آن ظاهر اندر پوشیده کند تا عامه را ظاهر آن سخن قید و بند باشد و خاصه را معنی آن قول پند و رستگاری باشد. پس هر مردمی که برو بدین چهار خصلت منت نهد او شایسته شود مر رسولی را از خالق سوی خلق و سالار و رئیس گردد بر دیگر همچنان خویش. و دلیل بر درستی، این دعوی آنست که مردم جانوریست از جمله جانوران همچنانک رسول مردمی باشد از جمله مردمان، و لکن چون مردم چهار قوت را بردارد سالار شود بر جمله دیگر جانوران، و آن چهار قوت که او راست یکی از آن نمو است و آن بر بالندی است چو نبات و ستوران که همه بالند، و دیگر حس است و آن شناختن جنس خویش و معرفت دشمن خویش است چنانک همه جانوران شناسند، و سدیگر نطق است و آن سخن گفتن است و عبارت کردن آنچ بداند مر همجنس خویش را، چهارم عقل است که بپذیرد و دانا شود به لطافتها، و به گرد آوردن این چهار قوت مردم گردد و زبر خویش آورد مر جانوران دیگر را که با او به نمو و حس و آواز برابر بودند، و چون این قوتها که ستوران را بود بپذیرفت و نیز برآن عقل و نطق زیادت پذیرفت سزاوار گشت مر سالاری جانوران را. آنکس که همه قوتهای مردمی پذیرفته باشد و چهار قوت دیگر چنانک یاد کردیم بپذیرد. خداوند هشت قوت شود که به چهار قوت از آن مردم از درجه ستوری برتر آمد، از حکم عقلی واجب آید که آنکس که آن هشت قوت را جمله کند او بر سالار جانوران سالار شود سالار جانوران مردم است و سالار مردم پیغمبرانند. صلوات الله علیهم اجمعین .

Ин бурҳонӣ равшанаст мари худованди басиратро , валлоҳи таъолии أълму أҳкм .

این برهانی روشن است مر خداوند بصیرت را، والله تعالی أعلم و أحکم.