Гўӣим ки офариниш чунонаст ки зоҳири чизҳо бар ботин ӯ далеласт , чунонк бештар аз дарахтон чунонаст ки баргаши бабораш монандааст чунонк барги дарахти себ ҳамчун себ гирдасту барги дарахти анбрўди ҳам шакл анбрўдаст ,у барги синҷид монандаи снҷдист ва чун ҳоли андари набот ки оғоз бзоиш ӯст мръолмро чунин ёфтем , гуфтеми андари мардум ки онҷоам зойиш ӯст ҳол монанди ин бошад пас ёфтем бори дарахти мардум ки мардум бидон аз дигар ҷонварон ҷудост сухан гуфтанаст ,у худовандони сухани гӯйони мари паёмбарони алайҳим ассалом ёфтем ки фиристодагони нафас куллӣ буданд басӯии халқи бомрхдои субҳона , ва эшон алайҳими ассаломи мояи сӯратҳои рӯҳониро ки нафас мардум бидон боқӣ гардад андрктобҳоӣ худованд ниҳоданд бзбони хеш то мардумони маъонии онрои ҳамеи беруни оранд ва як бадӣгар ҳаме диҳанд то охири алдҳр ,у нодон бе ҳеҷ сӯрат бидон мояи сӯратҳо ки паёмбарони алайҳими ассаломи андари китоби худои таъолӣ ва шариъат ниҳоданд сӯрати охиратии нафсонӣ ҳаме пазиранду ҳаме берун шаванд сӯии олами рӯҳонӣ ,у асли он паёмбарони алайҳими ассалом ниҳодаанд андари китоб ва ин ҳол далел кард бар онки сӯратҳои ҷисмониро нафаси куллӣ ҳамчунин мояи андарин табоиъ ниҳодаст то брўзгорҳои табоиъи мари онро ҳамеи орад ки ин олами коркарди нафас куласту паёмбарони алайҳими ассаломи гуфторҳои нафас куллӣанд ва ин далел ки гуфтем аз оғози нафаси куллӣ гирифтем бар кирдор ӯ ва ин далелӣ зоҳираст .

گوئیم که آفرینش چنانست که ظاهر چیزها بر باطن او دلیل است، چنانک بیشتر از درختان چنانست که برگش ببارش ماننده است چنانک برگ درخت سیب همچون سیب گرد است و برگ درخت انبرود هم شکل انبرود است، و برگ سنجد ماننده سنجدیست و چون حال اندر نبات که آغاز بزایش اوست مرعالم را چنین یافتیم، گفتیم اندر مردم که آنجام زایش اوست حال مانند این باشد پس یافتیم بار درخت مردم که مردم بدان از دیگر جانوران جداست سخن گفتن است، و خداوندان سخن گویان مر پیامبران علیهم السلام یافتیم که فرستادگان نفس کلی بودند بسوی خلق بامرخدای سبحانه، و ایشان علیهم السلام مایه صورتهای روحانی را که نفس مردم بدان باقی گردد اندرکتابهای خداوند نهادند بزبان خویش تا مردمان معانی آنرا همی بیرون آرند و یک بدیگر همی دهند تا آخر الدهر، و نادان بی هیچ صورت بدان مایه صورتها که پیامبران علیهم السلام اندر کتاب خدای تعالی و شریعت نهادند صورت آخرتی نفسانی همی پذیرند و همی بیرون شوند سوی عالم روحانی، و اصل آن پیامبران علیهم السلام نهاده اند اندر کتاب و این حال دلیل کرد بر آنک صورتهای جسمانی را نفس کلی همچنین مایه اندرین طبایع نهادست تا بروزگارها طبایع مر آن را همی آرد که این عالم کارکرد نفس کل است و پیامبران علیهم السلام گفتارهای نفس کلی اند و این دلیل که گفتیم از آغاز نفس کلی گرفتیم بر کردار او و این دلیلی ظاهر است.