Эзади таъолии мари олами мураккабро бшши ҷиҳат ӯ тамом кард . Чун зеру зибру чапу рост ва пасу пеш ,у ҳафтуми он худ олам буд , то нишоне бошад мари бинндгонро ба чашми басират ки дайни худои ҳам бшши ҷиҳат ӯ тамом шавад , ки ҳафтум бар андозаи он шаш бошад , ва аз баҳри он дайни худоӣ монандаи олам боист ки ҳосил аз олам буд ки бози пасини зойиши олам буд , ва бишнохт офаридагори олами ҷузи мардум чизе нарасед ,у дайни дори мардум буд ,у мардум аз баҳр дайн боист ҳамчунонк олам аз баҳр мардум боист . Пас дуруст шуд ки олам аз баҳр дайн боисту мардум аз баҳри сабаб дайн бимонанд олам омад ки дайни иллатӣ буд аз иллатҳои оламу олами маълули дайн буд ,у иллати бмълўл монанда бошад бираве аз рӯйҳо . Ва олами бшши ҷиҳат аз баҳри он махсӯси гашт ки адади худ 9 омад аз ниҳоди эзадӣ ва даҳ бикии бози гашти бъқд ҳамчунонк бист бадви бозгашт , ва сӣам басаи бозгашт , ва 9 ърсаст ки як ҷавҳар бар оранда онаст , ки шарҳи он андари китоб мифтоҳ гуфтаем . Пас як ҷавҳари ҷисмӣ брдорндаҳаст мари шаш ҷонибро , ва як ҷавҳар низ брдорндаҳаст мар на арзро . Ва миёни яке ки иллат шуморасту миёни 9 ки тамомӣ , асл шумораст аз оҳоди шаш ададӣ тамомаст , аз баҳри онки ҷузъҳои ӯ бирав зиёдат нагирад ва кам аз ӯ наёяд , чунонк нимаи шаш сеаст , ва се як ӯ дуаст ва шаш як ӯ якаст . Ва чун мари ин ҷузъҳоро ҷумла кунӣ шаш ояд , на кам ва на беш , ва ӯро роҳнамоӣаст бар шаш соҳиби шариъат аз одам то Муҳамади Мустафои алайҳими ассалом , ки эшон ҳар яке андари замона ,у тамомии даъвати эшону ростии мақсӯдашони бҳФтм эшон бошад ки худованд қиёматаст , саломи аллоҳи алии зикра , ки брдорндаҳи ҳамаи қӯтҳои паёмбарон ӯст . Ва маънии онки ҷузъҳо , шаш зиёдат накард бар шаш онаст ки адади имомон ҳар даврӣ ки эшон ҷузъҳои соҳиби шриътоннд зиёдат нагирад бар адади соҳиби шариъатон ва кам аз эшон набошад , бал ки андар ҳар даврӣ ки шаш эмом бугзарад ҳафтумро манзалатӣ бошад ки он шаш гузаштаро он набошад . Ва ҳамчунин бошад то даврҳои шариъати он басар ояд . Ва эзади таъолии марин шашро алайҳими ассалом ёд кард бар сиблати рамз ва мисли бар шаш рӯз ва гуфт : оламро андари шаш рӯз офаридем , қавла : аллоҳи алзии халқи алсмўоту аларз ва мо бинҳмои фии сетаи айёми сами астўии алии алърш , гуфт ки : худоӣ онаст ки бёФриди осмонҳоу заминроу ончи андарин ду миёнаст андари шаш рӯзи пас рост шуд бар арш . Ва тоўили ин шаш рӯзи соҳиб шариъатонанд ки эшон ҳар яке рӯзӣ буданд мари халқро то халқ бадишон бидиданд бичишам дили мари олами рӯҳониро , ҳамчунонк бибинанд бичишам сари брўшноиии рӯзи мари олами ҷисмониро ,у босмонҳои мари манзилҳои паёмбаронро хост ва базмин мартабату соитро ,у бади ончи мари осмонҳоро бисёр ёд кардан он хост ки зоҳирҳои шариъат бисёр буду мухолиф буд , ва бар ончи мари заминро як ёд кард он хост ки тоўили ҳамаи шариъатҳо яке буд , ва бдонч гуфт пас рости боистод бар арши он хост ки дайни бохрт рост боистад бар қоим ки ӯ арш худоӣаст , бдончи арш қароргоҳ бошаду қарори бомари бории андари офариниши олам бо қоим бошад . Ва ин оят далел кунад ки ин ҳамаи хилофҳо бпдид омадани қоим рост шавад , ва акнӯн на ростаст . Ва бадӣгар рӯй ҳар худованди замона ӣӣ аршаст бдонч ҳар ки бълм ӯ барисед қарор ёбад ,у дайн ӯ рост шавад ,у ихтилофу шабаҳат аз он кас бархезад . Ва далели дигар бар тамомӣ , чизҳо ба шаш ҳол онаст ки холӣ наёбӣ аз шаш чиз чун ҳиўлӣу сӯрату ҳаракату сукӯну замони вмкон . Ва бадӣгар рӯй тоўили ин шаш чиз ки ёд карда шуд он шаш рӯзаст ки олами андрўи офарӣда шудааст , аз баҳри онки рӯзи марони миқдорро гӯйанд ки меҳр аз уфуқ машриқ бугзарад то бофқи мағриб ва ин миқдор аз олами бад-ӣни гаштани офтоб равшан шавад ,у оламро миқдор ӯ онаст ки табиати андарон асар кунад аз қӯтҳои хеш ,у табиатро шаш қӯтаст чун ҳаракату сукӯну ҳиўлӣу сӯрату замону макон , ва ҳар чаҳ андарин шаш қӯтаст ӯ зер табиатаст . Пас гўӣим ки зоҳири маънии рӯзи равшан кардан офтобаст мари оламро аз машриқ то бмғрб . Ва ботин рӯз онаст ки табиати мари оламро равшан кард бҳркт . Ва ин нахустин рӯзаст аз он шаш рӯз ки худои таъолии оламро андрўи офариду бози табиати мари оламро равшан кард бскўн ва он рӯз дувумаст . Ва бози табиати мари оламро равшан кард бҳиўлӣ ва он рӯз сеюмаст . Ва бози табиати мари оламро равшан кард басӯрат ва он рӯз чаҳорумаст ,у бози табиат равшан кард мари оламро бузмон ва он рӯз панҷумаст ,у бози табиат равшан кард мари оламро бимикон ва он рӯз шашумаст . Ва бимонад осори ин қӯтҳои табиати андари олам , ва ҳар чизе ки ҳаст андари олами ҷисмонии азин шаш қӯти андрў асараст . Ҳамчунин бигард ҳар ҷисмонии шаш ҷиҳатро гаштанаст чун зеру зибр ва пасу пешу чапу рост ки ҳар шаш бозбстаҳаст бики шахс ки брдорндаҳи он шаш ҷиҳатаст бҳмкмти азим аз сонеъи ҳаким . Пас ҳамчунин ин шаш соҳиби шариъати доъёни худованд қиёмат буданд , ва ин шаш тан ки халқро бидон ҳафтуми хеши хонданд монанд буданд мари шаш ҷиҳатро ки ҳар яке далел ҳаме кунанд бар ҳафтум ки он ҷисмаст ,у олам ки мрўрои шаш ҷиҳат буд сабаб буд мари берун овардани сӯрати ҷисмии мардумро ,у қоими қиёмати саломи аллоҳи алии зикра ки мрўрои ин шаш ҷиҳати бузургвор буд ки ҳар яке халқи оламро бадв даъват карданд сабаб буд мари берун овардани сӯрати латиф аз мардум . Ва ҷузъҳои шашро чун ҷумла кунӣ бист ва як ояд , чун як ва ду ва се ва чаҳор ва панҷ ва шаш . Далеласт ин ҷузъҳо бар онк ҳар соҳиби шариатии ракаи доъӣ буд мари халқро чун аслҳои рӯҳонии васӣ ӣӣ буд ва ҳафт эмом ва дувоздаҳ ҳуҷҷат ва ин низ бист ва як бошад . Ва адади шаш баса қисмат шавад чун нимау сику шшик далеласт бар онк ҳар соҳиби шариатиро се манзалатаст ки яке манзалати рисолату дигари васояту сдигри имомат . Нима далеласт бар ҳади соҳиби шариъат ки ӯ нимаи ҷисмонӣ аз рӯҳонӣ биоварад бълм . Ва се як далеласт . . . Пбдўми манзалат бар расӯл расед ,у бсўми манзалат бадв расед ки васӣаст . Шаш як далеласт бар эмом ки ӯ яке бошад аз шаш ҳамаи гӯяндагони хеши андар ҳар даврӣ аз даврҳо – ва ин сӯрати доири бад-ӣн сифатаст ки намӯдаем .

ایزد تعالی مر عالم مرکب را بشش جهت او تمام کرد . چون زیر و زبر و چپ و راست و پس و پیش ، و هفتم آن خود عالم بود ، تا نشانی باشد مر بینندگانرا به چشم بصیرت که دین خدای هم بشش جهت او تمام شود ، که هفتم بر اندازه آن شش باشد ، و از بهر آن دین خدای ماننده عالم بایست که حاصل از عالم بود که باز پسین زایش عالم بود ، و بشناخت آفریدگار عالم جز مردم چیزی نرسید ، و دین دار مردم بود ، و مردم از بهر دین بایست همچنانک عالم از بهر مردم بایست . پس درست شد که عالم از بهر دین بایست و مردم از بهر سبب دین بمانند عالم آمد که دین علتی بود از علتهای عالم و عالم معلول دین بود ، و علت بمعلول ماننده باشد برویی از رویها . و عالم بشش جهت از بهر آن مخصوص گشت که عدد خود 9 آمد از نهاد ایزدی و ده بیکی باز گشت بعقد همچنانک بیست بدو بازگشت ، و سی ام بسه بازگشت ، و 9 عرص است که یک جوهر بر آرنده آنست ، که شرح آن اندر کتاب مفتاح گفته ایم . پس یک جوهر جسمی بردارنده است مر شش جانب را ، و یک جوهر نیز بردارنده است مر نه عرض را . و میان یکی که علت شمار است و میان 9 که تمامی ، اصل شمارست از آحاد شش عددی تمام است ، از بهر آنک جزءهای او برو زیادت نگیرد و کم از او نیاید ، چنانک نیمه شش سه است ، و سه یک او دو است و شش یک او یک است . و چون مر این جزء ها را جمله کنی شش آید ، نه کم و نه بیش ، و او را راهنمای است بر شش صاحب شریعت از آدم تا محمد مصطفی علیهم السلام ، که ایشان هر یکی اندر زمانه ، و تمامی دعوت ایشان و راستی مقصودشان بهفتم ایشان باشد که خداوند قیامت است ، سلام الله علی ذکره ، که بردارنده همه قوتهای پیامبران اوست . و معنی آنک جزء ها ، شش زیادت نکرد بر شش آنست که عدد امامان هر دوری که ایشان جزءهای صاحب شریعتانند زیادت نگیرد بر عدد صاحب شریعتان و کم از ایشان نباشد ، بل که اندر هر دوری که شش امام بگذرد هفتم را منزلتی باشد که آن شش گذشته را آن نباشد . و همچنین باشد تا دورهای شریعت آن بسر آید . و ایزد تعالی مرین شش را علیهم السلام یاد کرد بر سبیل رمز و مثل بر شش روز و گفت : عالم را اندر شش روز آفریدیم ، قوله : الله الذی خلق السموات و الارض و ما بینهما فی سته ایام ثم استوی علی العرش ، گفت که : خدای آنست که بیافرید آسمانها و زمین را و آنچ اندرین دو میانست اندر شش روز پس راست شد بر عرش . و تاویل این شش روز صاحب شریعتان اند که ایشان هر یکی روزی بودند مر خلق را تا خلق بدیشان بدیدند بچشم دل مر عالم روحانی را ، همچنانک ببینند بچشم سر بروشنایی روز مر عالم جسمانی را ، و بآسمانها مر منزلهای پیامبران را خواست و بزمین مرتبت و صایت را ، و بد آنچ مر آسمانها را بسیار یاد کردن آن خواست که ظاهرهای شریعت بسیار بود و مخالف بود ، و بر آنچ مر زمین را یک یاد کرد آن خواست که تاویل همه شریعتها یکی بود ، و بدانچ گفت پس راست بایستاد بر عرش آن خواست که دین بآخرت راست بایستد بر قائم که او عرش خدای است ، بدآنچ عرش قرارگاه باشد و قرار بامر باری اندر آفرینش عالم با قائم باشد . و این آیت دلیل کند که این همه خلاف ها بپدید آمدن قائم راست شود ، و اکنون نه راست است . و بدیگر روی هر خداوند زمانه یی عرش است بدانچ هر که بعلم او برسید قرار یابد ، و دین او راست شود ، و اختلاف و شبهت از آن کس برخیزد . و دلیل دیگر بر تمامی ، چیزها به شش حال آنست که خالی نیابی از شش چیز چون هیولی و صورت و حرکت و سکون و زمان ومکان . و بدیگر روی تاویل این شش چیز که یاد کرده شد آن شش روز است که عالم اندرو آفریده شده است ، از بهر آنک روز مران مقدار را گویند که مهر از افق مشرق بگذرد تا بافق مغرب و این مقدار از عالم بدین گشتن آفتاب روشن شود ، و عالم را مقدار او آنست که طبیعت اندران اثر کند از قوتهای خویش ، و طبیعت را شش قوت است چون حرکت و سکون و هیولی و صورت و زمان و مکان ، و هر چه اندرین شش قوتست او زیر طبیعت است . پس گوئیم که ظاهر معنی روز روشن کردن آفتاب است مر عالم را از مشرق تا بمغرب . و باطن روز آنست که طبیعت مر عالم را روشن کرد بحرکت . و این نخستین روز است از آن شش روز که خدای تعالی عالم را اندرو آفرید و باز طبیعت مر عالم را روشن کرد بسکون و آن روز دوم است . و باز طبیعت مر عالم را روشن کرد بهیولی و آن روز سوم است. و باز طبیعت مر عالم را روشن کرد بصورت و آن روز چهارم است ، و باز طبیعت روشن کرد مر عالم را بزمان و آن روز پنجم است ، و باز طبیعت روشن کرد مر عالم را بمکان و آن روز ششم است . و بماند آثار این قوتهای طبیعت اندر عالم ، و هر چیزی که هست اندر عالم جسمانی ازین شش قوت اندرو اثر است . همچنین بگرد هر جسمانی شش جهت را گشتن است چون زیر و زبر و پس و پیش و چپ و راست که هر شش بازبسته است بیک شخص که بردارنده آن شش جهت است بحمکمت عظیم از صانع حکیم . پس همچنین این شش صاحب شریعت داعیان خداوند قیامت بودند ، و این شش تن که خلق را بدان هفتم خویش خواندند مانند بودند مر شش جهت را که هر یکی دلیل همی کنند بر هفتم که آن جسم است ، و عالم که مرورا شش جهت بود سبب بود مر بیرون آوردن صورت جسمی مردم را ، و قائم قیامت سلام الله علی ذکره که مرورا این شش جهت بزرگوار بود که هر یکی خلق عالم را بدو دعوت کردند سبب بود مر بیرون آوردن صورت لطیف از مردم . و جزءهای شش را چون جمله کنی بیست و یک آید ، چون یک و دو و سه و چهار و پنج و شش. دلیل است این جزءها بر آنک هر صاحب شریعتی راکه داعی بود مر خلق را چون اصلهای روحانی وصی یی بود و هفت امام و دوازده حجت و این نیز بیست و یک باشد . و عدد شش بسه قسمت شود چون نیمه و سه یک و شش یک دلیل است بر آنک هر صاحب شریعتی را سه منزلت است ک یکی منزلت رسالت و دیگر وصایت و سه دیگر امامت . نیمه دلیل است بر حد صاحب شریعت که او نیمه جسمانی از روحانی بیاورد بعلم . و سه یک دلیل است... پبدوم منزلت بر رسول رسید ، و بسوم منزلت بدو رسید که وصی است . شش یک دلیل است بر امام که او یکی باشد از شش همه گویندگان خویش اندر هر دوری از دورها – و این صورت دایر بدین صفت است که نموده ایم .