Зиндагонии нафаси нотиқаи андари шинохт тавҳидаст беташбеҳу таътилу сӯрат ӯ бар гӯнаи сӯрат олам алавӣаст ,у нафаси нотиқа чун ба сӯрат ҳамчун олам алавӣ шавад ва ҳам гавҳари он олам гардад ва он шинохтани ҳуруфи алавӣу ҳудӯд ҷисмонӣ бошаду мтобъ шудани мари эшонроу вилояти доштани мар ҳар якеро бар андозаи ҳқўқмндӣ ӯ на бештар ва на камтар . Ва далел бар дурустии ин даъвӣ аз айёр олам онаст ки афлок гардонаст бар нутфаҳои халқ ки ҳар яке аз он мардумӣаст андари ҳади қӯт то бидон гаштани қӯтҳои хешро бидон нтФҳо расонанду сӯрати азуи падеди ораду бҷнбондш то беруни орадаш бар сӯрати хеш . Ҳамчунин таъйид аз ҳудӯди алавӣу таълим аз ҳудӯд суфло бугзарад бар нафасҳои нотиқа ки он Фришнгоннди андари ҳади қӯт , то бидон таъйиду таълими марони нафасҳоро бҷнбоннд , ҷнбонднии илмӣ , то беруни оранди ҳис бар сӯрати хеш , ва чун нафаси нотиқа ба сӯрати рӯҳониюни гашт ба Наим охиратӣ расед , ҳамчунонк нутфа ба сӯрати ин олами гашт ба Наим дунёе расед . Ва одати афлоки андари нтФҳои ҷисмонӣ онаст ки ӯро ба сӯрати хеши беруни орад ва ҷанбнда гирданду боз чандон бигард ӯ бигардад , то пас аз он ҷунбиши бмргии бёромд . Пас ҳамчунинаст одати ҳудӯди худои андари нафасҳои нотиқа ки он нтФҳоӣ рӯҳонӣаст ки бигард ӯ бигардад то зинда кунадаш ба маърифати тавҳиду мурдаи грдондш аз шаҳавот .

زندگانی نفس ناطقه اندر شناخت توحید است بی تشبیه و تعطیل و صورت او بر گونه صورت عالم علویست ، و نفس ناطقه چون به صورت همچون عالم علوی شود و هم گوهر آن عالم گردد و آن شناختن حروف علوی و حدود جسمانی باشد و متابع شدن مر ایشان را و ولایت داشتن مر هر یکی را بر اندازه حقوقمندی او نه بیشتر و نه کمتر . و دلیل بر درستی این دعوی از عیار عالم آنست که افلاک گردان است بر نطفه های خلق که هر یکی از آن مردمی است اندر حد قوت تا بدان گشتن قوتهای خویش را بدان نطفها رسانند و صورت ازو پدید آرد و بجنباندش تا بیرون آردش بر صورت خویش . همچنین تایید از حدود علوی و تعلیم از حدود سفلی بگذرد بر نفسهای ناطقه که آن فریشنگانند اندر حد قوت ، تا بدان تایید و تعلیم مران نفسها را بجنبانند ، جنباندنی علمی ، تا بیرون آرند حس بر صورت خویش ، و چون نفس ناطقه به صورت روحانیون گشت به نعیم آخرتی رسید ، همچنانک نطفه به صورت این عالم گشت به نعیم دنیایی رسید . و عادت افلاک اندر نطفهای جسمانی آن است که او را به صورت خویش بیرون آرد و جنبنده گرداند و باز چندان بگرد او بگردد ، تا پس از آن جنبش بمرگی بیارامد . پس همچنین است عادت حدود خدای اندر نفسهای ناطقه که آن نطفهای روحانیست که بگرد او بگردد تا زنده کندش به معرفت توحید و مرده گرداندش از شهوات .