Бибояд шинохтан ки ҳар чизе ки ӯ бзоти хеш тамом бошад шарифтар аз он чиз бошад ки истодан ӯ ба чизе дигар бошад . Пас агар касе гумони барад ки исботи ақли бад-ӣни шхсҳост , аънии колбудҳои мардум ки феъли ақли азуи ҳаме пайдо шавад , пас онкаси гумон барда бошад ки шахси мардуми фозилтар аз ақл беҷасад истодааст бзоти хеш . Ва агар на чунин будӣу ақл бо ҷасади анбоз будӣ андари муҳӣт шудан бар чизҳо боистӣ ки ҷасад бар зоти хеш муҳӣт шудӣ , чунонк ақл бирав муҳӣт шудааст . Вагар ақлро омезиш будӣ бо ҷасад боистӣ ки ҷасадро бо ақли ҳамҷинсӣ будӣ . Ва чун ҷасад фосидаст ва ақл боқӣасту ҷасад муҳотасту ақл муҳӣтаст раво набошад ки бо ин мухолифат ки миён эшонаст бо якдигар биомезанд . Ва чун пайдо шуд ки ақлро бо ҷасади омезиш воҷиб нест пайдо шуд ки ақли муҷаррад собитаст , ва чигунаомезад ақл бо ҷасаду андрў ҳар ҷузе аз ҷузъҳои ҷасади ақлро подшоҳӣаст ки Марвро сӯрат кунаду шакл ӯро аз бар хеш дораду андрўи мисолу ишорати ту ҳам кунаду мари шахсро ақл аз он ҳол ки бошад баҳолии дигари тасвири натавонад кардан . Ва низ он чиз ки бо чизе дигар биомезад миёни қӯт ва феъл бошад . Ва феъл ӯ бар он гӯнааст ки тавонад ки дигар бор биомезад . Ва аз ақли чизҳо ба феъл бошад на ба қӯт , чаҳ ӯ гавҳар нахустаст ки азу падед омад авоили ақлӣ , вагар дар ақли қӯтӣ будӣ ҷуз аз феъл ба феъли бози нёФтндии он чизҳоро ки андар қӯтаст ва ботил шудӣ бурҳонҳоу қиёсҳо , аз баҳри онки ончи андари ҳад қӯт бошад гарданда бошад аз ҳол ба ҳол ,у онч аз ҳол ба ҳол гарданда бошад Марвро ба чизе ёбанд каз ҳол ба ҳол нагардад , ва онч кардандро бадв ёбанд ақласт ки ӯ аз ҳол ба ҳол карданда нест . Ва чизе ки аз ҳол баҳол нагардад ӯ ба феъл бошад на ба қӯт . Пас дуруст шуд ки ақл бо ҷасад омезиш надорад , аз баҳри онк ӯ ба феъласт на ба қӯт , ва чигуна омезиш кунад ақл ба ҷасади мураккаб аз чаҳор табъ ? вагар ақл бо ҷасади бёмихтӣ , мумкин будӣ ки бо яке азин табоиъ низ бамӣ омехтӣ , ва воҷиб омадӣ ки асари ақли андари табоиъ пайдо шудӣ , ва албата асари ақли андари табоиъи пайдо ва ёфта нест . Пас донистем ки ақлро омезиш нест бо чизе ки он мураккабаст ,у ҷасад аз мураккаботаст . Пас ақлро омезиш нест бо ҷасад ва давраст аз омехтан бо мураккабот , ва муҷаррадаст ба зоти хеш .

بباید شناختن که هر چیزی که او بذات خویش تمام باشد شریفتر از آن چیز باشد که ایستادن او به چیزی دیگر باشد . پس اگر کسی گمان برد که اثبات عقل بدین شخصهاست ، اعنی کالبدهای مردم که فعل عقل ازو همی پیدا شود ، پس آنکس گمان برده باشد که شخص مردم فاضلتر از عقل بی جسد ایستاده است بذات خویش . و اگر نه چنین بودی و عقل با جسد انباز بودی اندر محیط شدن بر چیزها بایستی که جسد بر ذات خویش محیط شدی ، چنانک عقل برو محیط شده است . و گر عقل را آمیزش بودی با جسد بایستی که جسد را با عقل همجنسی بودی . و چون جسد فاسد است و عقل باقیست و جسد محاط است و عقل محیط است روا نباشد که با این مخالفت که میان ایشانست با یکدیگر بیامیزند . و چون پیدا شد که عقل را با جسد آمیزش واجب نیست پیدا شد که عقل مجرد ثابت است ، و چگونه آمیزد عقل با جسد و اندرو هر جزیی از جزء های جسد عقل را پادشاهی است که مرو را صورت کند و شکل او را از بر خویش دارد و اندرو مثال و اشارت تو هم کند و مر شخص را عقل از آن حال که باشد بحالی دیگر تصویر نتواند کردن . و نیز آن چیز که با چیزی دیگر بیامیزد میان قوت و فعل باشد. و فعل او بر آن گونه است که تواند که دیگر بار بیامیزد. و از عقل چیزها به فعل باشد نه به قوت ، چه او گوهر نخست است که ازو پدید آمد اوائل عقلی ، و گر در عقل قوتی بودی جز از فعل به فعل باز نیافتندی آن چیزها را که اندر قوت است و باطل شدی برهان ها و قیاس ها ، از بهر آنک آنچ اندر حد قوت باشد گردنده باشد از حال به حال ، و آنچ از حال به حال گردنده باشد مرو را به چیزی یابند کز حال به حال نگردد ، و آنچ کردند را بدو یابند عقل است که او از حال به حال کردنده نیست . و چیزی که از حال بحال نگردد او به فعل باشد نه به قوت . پس درست شد که عقل با جسد آمیزش ندارد ، از بهر آنک او به فعل است نه به قوت ، و چگونه آمیزش کند عقل به جسد مرکب از چهار طبع؟ و گر عقل با جسد بیامیختی، ممکن بودی که با یکی ازین طبایع نیز بمی آمیختی، و واجب آمدی که اثر عقل اندر طبایع پیدا شدی ، و البته اثر عقل اندر طبایع پیدا و یافته نیست . پس دانستیم که عقل را آمیزش نیست با چیزی که آن مرکب است ، و جسد از مرکبات است . پس عقل را آمیزش نیست با جسد و دور است از آمیختن با مرکبات ، و مجرد است به ذات خویش .