Пас аз байти алмуқаддаси зиёрати иброҳӣми халили арраҳмони алайҳи алслўаҳу ассалом азм кардам . Чаҳоршанбеи ғарраи зии алқъдаҳи санаи смон ва сулсину арбъмоӣаҳ . Ва аз байти алмуқаддас то он ҷо ки он Машҳадаст шаш фарсангасту роҳи сӯй ҷануб меравад . Ва бар роҳи дияҳои бисёрасту заръу қоғ бисёрасту дарахтон беоб аз ангуру анҷӣру зайтӯну смоқи худрӯй ниҳоят надорад . Ба ду фарсангии шаҳри чаҳор дияаст ва он ҷои чашма Эйасту боғу бсотин бисёр ва онро Фродис гӯйанд хушӣу мавзеро . Ва ба як фарсангии шаҳри байти алмуқаддаси тарсоёнро ҷоеаст ки онро азим бузург медоранд ва ҳамеша қавмии он ҷо муҷовир бошанду зоирон бисёр расанд ва онро байт аллҳм гӯйанд . Ва трсоёи Ни он ҷо қурбон кунанд ва аз рӯми он ҷо бисёр оянд , ва ман онрўз ки аз шаҳр биёмадам шаби он ҷо будам .
پس از بیت المقدس زیارت ابراهیم خلیل الرحمن علیه الصلوة و السلام عزم کردم. چهارشنبه غره ذی القعده سنه ثمان و ثلثین و اربعمائه. و از بیت المقدس تا آن جا که آن مشهد است شش فرسنگ است و راه سوی جنوب میرود. و بر راه دیه های بسیار است و زرع و قاغ بسیار است و درختان بی آب از انگور و انجیر و زیتون و سماق خودروی نهایت ندارد. به دو فرسنگی شهر چهار دیه است و آن جا چشمه ای است و باغ و بساتین بسیار و آن را فرادیس گویند خوشی و موضع را. و به یک فرسنگی شهر بیت المقدس ترسایان را جایی است که آن را عظیم بزرگ میدارند و همیشه قومی آن جا مجاور باشند و زایران بسیار رسند و آن را بیت اللحم گویند. و ترسایا ن آن جا قربان کنند و از روم آن جا بسیار آیند، و من آنروز که از شهر بیامدم شب آن جا بودم.
Сифати халили салавоти аллоҳи алайҳ . Аҳли шому байти алмуқаддаси ин Машҳадро халил гӯйанду номи дияи нгўинд , номи он дия мтлўнаст ва бар ин Машҳад вақфаст бо бисёр дияҳои дигар . Ва дбини дияи чашма Эйаст ки аз санг берун меояд обкии андак ,у роҳии даври ҷӯии бурӣда ва онро наздики дия берун оварда , ва аз беруни дияи ҳавзӣ сохтаанд сарпӯшида . Он обро дар он ҳавз ҳаме гиранд то талаф нашавад то мардуми дияу зоиронро кафоф бошад . Машҳад бар канор дияаст аз сӯии ҷануб ва он ҷои ҷануб машриқӣ бошад . Машҳади чаҳор деворӣаст аз санги тарошидаи сохтау болои он ҳаштод араш дар паҳнои чиҳил араш , иртифоъи девори бист араш , сари девори ду араш схонт дораду миҳроб ва мқсўраҳ кардааст аз паҳнои ин иморат ва дар мқсўраҳи миҳробҳои некӯ сохтаанд , ва ду гӯр дар мқсўраҳ ниҳодааст чунон ки сарҳои эшон аз сӯй қиблааст ва ҳар ду гӯр ба сангҳои тарошида ба болои мардӣ баровардаанд он ки даст ростаст қабри асҳқи бен иброҳӣмасту дигар аз он зан ӯст алайҳи ассалом , миён ҳар ду гӯри миқдори даҳ араш бошад , ва дар ин Машҳади замину деворро ба фаршҳои қӣматӣ ва ҳасирҳои мағрибии оростаи чунон ки аз дебои некӯтар буду мусаллои намозӣ ҳасир дидам он ҷо ки гуфтанд амири алҷиўш ки бандаи султон Мисраст фиристодааст , гФнди он мусалло дар Миср ба сӣ динори зар мағрибӣ харидаанд ки агар он миқдори дебои рӯмӣ будӣ бидон баҳои нирзидӣ ва мисли он ҳеҷ ҷое надидам .
صفت خلیل صلوات الله علیه. اهل شام و بیت المقدس این مشهد را خلیل گویند و نام دیه نگویند، نام آن دیه مطلون است و بر این مشهد وقف است با بسیار دیه های دیگر. و دبین دیه چشمه ای است که از سنگ بیرون میآید آبکی اندک، و راهی دور جوی بریده و آن را نزدیک دیه بیرون آورده، و از بیرون دیه حوضی ساختهاند سرپوشیده. آن آب را در آن حوض همی گیرند تا تلف نشود تا مردم دیه و زایران را کفاف باشد. مشهد بر کنار دیه است از سوی جنوب و آن جا جنوب مشرقی باشد. مشهد چهار دیواری است از سنگ تراشیده ساخته و بالای آن هشتاد ارش در پهنای چهل ارش، ارتفاع دیوار بیست ارش، سر دیوار دو ارش ثخانت دارد و محراب و مقصوره کرده است از پهنای این عمارت و در مقصوره محراب های نیکو ساخته اند، و دو گور در مقصوره نهاده است چنان که سرهای ایشان از سوی قبله است و هر دو گور به سنگ های تراشیده به بالای مردی برآوردهاند آن که دست راست است قبر اسحق بن ابراهیم است و دیگر از آن زن اوست علیه السلام، میان هر دو گور مقدار ده ارش باشد، و در این مشهد زمین و دیوار را به فرش های قیمتی و حصیرهای مغربی آراسته چنان که از دیبا نیکوتر بود و مصلی نمازی حصیر دیدم آن جا که گفتند امیر الجیوش که بنده سلطان مصر است فرستاده است، گفند آن مصلی در مصر به سی دینار زر مغربی خریدهاند که اگر آن مقدار دیبای رومی بودی بدان بها نیرزیدی و مثل آن هیچ جایی ندیدم.
Чун аз мқсўраҳи беруни раванд ба миёни соҳати мзди ду хонааст ҳар ду муқобили қибла , ончӣ бар даст ростаст андари он қабри иброҳӣми халили салавоти аллоҳ алайҳаст ва он хонае бузургаст , ва дар андаруни он хонае дигараст ки гирд ӯ брнтўонди гашт , ва чаҳор дарича дорад ки зоирони гирд хона менигаранд ва аз ҳар даричаи қабрро май бенанд . Ва хонаро замину девор дар фаршҳои дебо гирифтаасту гӯрӣ аз санги бароварда ба миқдори се газу қандилҳоу чроғдонҳо нуқраи гин бисёр овехта , ва он хонаи дигар ки бар дасти чап қиблааст андари он гӯр сорааст ки зани иброҳӣми алайҳи ассалом буду миён ҳар ду хонаи раҳгузарӣ ки дар ҳар ду хона дар он раҳгузараст чун даҳлезӣ ва он ҷо низ қнодилу мсрҷаҳҳои бисёр овехта ва чун аз ин ҳар ду хона бигузаранд ду гўрхонаҳ дигараст наздики ҳам , бар дасти рости қабри ёқӯби пайғамбари алайҳ ассаломаст ва аз дасти чапи гўрхонаҳи зан ёқӯбаст . Ва баъд аз он хонаҳост ки зиёфати хонаҳои иброҳӣми салавоти аллоҳ алайҳ бӯдааст ,у дарини Машҳади шаш гӯраст . Ва аз ин чори девори берун нишебӣаст ва аз он ҷои гӯри Юсуфи бен ёқӯби алайҳ ассаломаст , гунбадии некӯ сохтаанду гӯрӣ сангин карда ва бар он ҷониб ки саҳрост миёни гунбади Юсуфи алайҳи ассалом ва ин Машҳади мақбарае азим кардаанд ва аз бисёре ҷоҳо мурдаро бидон ҷо овардаанд ва дафн кардаанд .
چون از مقصوره بیرون روند به میان ساحت مضد دو خانه است هر دو مقابل قبله، آنچه بر دست راست است اندر آن قبر ابراهیم خلیل صلوات الله علیه است و آن خانه ای بزرگ است، و در اندرون آن خانه ای دیگر است که گرد او برنتواند گشت، و چهار دریچه دارد که زایران گرد خانه مینگرند و از هر دریچه قبر را میبینند. و خانه را زمین و دیوار در فرش های دیبا گرفته است و گوری از سنگ برآورده به مقدار سه گز و قندیلها و چراغدانها نقره گین بسیار آویخته، و آن خانه دیگر که بر دست چپ قبله است اندر آن گور ساره است که زن ابراهیم علیه السلام بود و میان هر دو خانه رهگذری که در هر دو خانه در آن رهگذر است چون دهلیزی و آن جا نیز قنادیل و مسرجه های بسیار آویخته و چون از این هر دو خانه بگذرند دو گورخانه دیگر است نزدیک هم، بر دست راست قبر یعقوب پیغمبر علیه السلام است و از دست چپ گورخانه زن یعقوب است. و بعد از آن خانه هاست که ضیافت خانه های ابراهیم صلوات الله علیه بوده است، و دراین مشهد شش گور است. و از این چار دیوار بیرون نشیبی است و از آن جا گور یوسف بن یعقوب علیه السلام است، گنبدی نیکو ساختهاند و گوری سنگین کرده و بر آن جانب که صحراست میان گنبد یوسف علیه السلام و این مشهد مقبره ای عظیم کردهاند و از بسیاری جاها مرده را بدان جا آوردهاند و دفن کرده اند.
Ва брбоми мқсўраҳ ки дар Машҳадаст ҳуҷраҳо сохтаанд меҳмононро ки он ҷо расанд ва онро авқоф бисёр бошад аз дияҳоу мустағаллот дар байти алмуқаддас ва он ҷои ағлаб ҷӯ бошаду гандум андак бошаду зайтӯн бисёр бошад , меҳмонону мусофирону зоиронро нон ва зайтӯн диҳанд , он ҷои мадорҳо бисёраст ки ба астару гови ҳамаи рӯз орад кунанд , ва канизакон бошанд ки ҳамаи рӯз нон пазанду нонҳои эшон ҳар яке як ман бошад , ҳар ки он ҷо расад ӯро ҳар рӯзи як гардаи нону косае адас ба зят пухта диҳанду мавиз низ диҳанд ва ин одат аз рӯзгори халили арраҳмони алайҳи ассалом то ин соъати брқоъдаҳи мондау рӯзии бошдкаҳи панҷсад каси он ҷо барисанду ҳамаро он зиёфат муҳайё бошад .
و بربام مقصوره که در مشهد است حجرهها ساختهاند مهمانان را که آن جا رسند و آن را اوقاف بسیار باشد از دیهها و مستغلات در بیت المقدس و آن جا اغلب جو باشد و گندم اندک باشد و زیتون بسیار باشد، مهمانان و مسافران و زایران را نان و زیتون دهند، آن جا مدارها بسیار است که به استر و گاو همه روز آرد کنند، و کنیزکان باشند که همه روز نان پزند و نان های ایشان هر یکی یک من باشد، هر که آن جا رسد او را هر روز یک گرده نان و کاسه ای عدس به زیت پخته دهند و مویز نیز دهند و این عادت از روزگار خلیل الرحمن علیه السلام تا این ساعت برقاعده مانده و روزی باشدکه پانصد کس آن جا برسند و همه را آن ضیافت مهیا باشد.
Гӯйанд аввали ин Машҳадро дар насохта буданд ва ҳеҷ кас дар натавонистӣ рафтӣ ало аз айвон аз берун зиёрат кардандӣ . Чун Меҳдӣ ба малик Миср бинишаст фармуд то онро дар бикшоданду олатҳои бисёр биниҳоданду фаршу тарҳу иморат бисёр карданд , ва дар Машҳад бар миёни девор шимолӣаст чунон ки аз замин ба чаҳор газ болост ва аз ҳар ду ҷониби дараҷоти сангин сохтаанд ки ба як ҷониб бар раванд ва ба дигари ҷониби фурӯи раванду дарии оҳанӣни кучак бар он ҷо нишондааст .
گویند اول این مشهد را در نساخته بودند و هیچ کس در نتوانستی رفتی الا از ایوان از بیرون زیارت کردندی. چون مهدی به ملک مصر بنشست فرمود تا آن را در بگشادند و آلت های بسیار بنهادند و فرش و طرح و عمارت بسیار کردند، و در مشهد بر میان دیوار شمالی است چنان که از زمین به چهار گز بالاست و از هر دو جانب درجات سنگین ساختهاند که به یک جانب بر روند و به دیگر جانب فرو روند و دری آهنین کوچک بر آن جا نشانده است.