Пас аз байти алмуқаддас азм кардам ки дар дарё нишинам ва ба Мисри рӯму боз аз он ҷо ба Маккаи рӯм . Боди маъкӯс буд ба дарёи мутааззир буд рафтан . Ба роҳ хушк бирафтам ва ба рамла бигузаштам . Ба шаҳрӣ раседем ки онро ъсқлон мегуфтанду бозору ҷомеъи некӯ , ва тоқӣ дидам ки он ҷо буд куҳна , гуфтанд масҷидӣ бӯдааст , тоқии сангини азими бузурги чунон ки агар касе хостӣ хароб кунад фаровони молии харҷ бояд кард то он хароб шавад . Ва аз он ҷо бирафтам дар роҳ бисёр бодияҳо ва шаҳрҳо дидам ки шарҳи он мтўл мешавад тахфиф кардам . Ба ҷое расидам ки онро тинаҳ мегуфтанд ва он бандар буд киштиҳоро . Ва аз он ҷо ба тенис май рафтанд .
پس از بیت المقدس عزم کردم که در دریا نشینم و به مصر روم و باز از آن جا به مکه روم. باد معکوس بود به دریا متعذر بود رفتن. به راه خشک برفتم و به رمله بگذشتم. به شهری رسیدیم که آن را عسقلان میگفتند و بازار و جامع نیکو، و طاقی دیدم که آن جا بود کهنه، گفتند مسجدی بوده است، طاقی سنگین عظیم بزرگ چنان که اگر کسی خواستی خراب کند فراوان مالی خرج باید کرد تا آن خراب شود. و از آن جا برفتم در راه بسیار بادیهها و شهرها دیدم که شرح آن مطول میشود تخفیف کردم. به جایی رسیدم که آن را طینه میگفتند و آن بندر بود کشتیها را. و از آن جا به تنیس میرفتند.
Дар киштӣ нишастам то тенис ва он тениси ҷазира Эйасту шаҳрии некӯ ва аз хушкӣ давраст чунон ки аз бомҳои шаҳр соҳил натавон дид , шаҳрии анбӯҳ ва бозорҳои некӯ ва ду ҷомеъ дар он ҷост . Ба қиёси даҳ ҳазор дукон дар он ҷо бошад ва сад дукон атторӣ бошад . Ва ани ҷо дар тобистон дар бозрҳо кшгоб фурушанд ки шаҳрӣ гармсерасту ранҷурӣ бсё бошад . Ва он ҷои қсб рангин бофанд аз ъамомаҳоу вқоиаҳҳоу ончӣ занон пӯшанд . Аз ин қсбҳои рангини ҳеҷ ҷо мисли он нбоФнд ки дар тенис , ва он чаҳ сипед бошад ба дмёт бофтанд , ва он чаҳ дар корхона султонӣ бофанд ба касе нафурӯшанд ва ндиҳанд .
در کشتی نشستم تا تنیس و آن تنیس جزیره ای است و شهری نیکو و از خشکی دور است چنان که از بام های شهر ساحل نتوان دید، شهری انبوه و بازارهای نیکو و دو جامع در آن جاست. به قیاس ده هزار دکان در آن جا باشد و صد دکان عطاری باشد. و ان جا در تابستان در بازرها کشگاب فروشند که شهری گرمسیر است و رنجوری بسیا باشد. و آن جا قصب رنگین بافند از عمامهها و وقایهها و آنچه زنان پوشند. از این قصب های رنگین هیچ جا مثل آن نبافند که در تنیس، و آن چه سپید باشد به دمیاط بافتند، و آن چه در کارخانه سلطانی بافند به کسی نفروشند و ندهند.
Шунидам ки малики Форси бист ҳазор динор ба тениси фиристода буд то ба ҷиҳат ӯ як дасти ҷома хос бихаранд ва чанд соли он ҷо буданд ва натавонистанд харидан . Ва он ҷо бофандагон маърӯфанд ки ҷома хос бофанд , шунидам ки касе он ҷои дастори султони Мисри бофта буд онро панҷсад динори зар мағрибӣ фармуд ва ман он дастор дидам . Гуфтанд чаҳор ҳазор динори мағрибии арзад ,у бад-ӣни шаҳри тенис буқаламун бофанд ки дар ҳамаи олами ҷой дигар набошад . Он ҷомае зарринаст ки ба ҳрўқтӣ аз рӯз ба лавнии дигари намояд ва ба мағрибу машриқи он ҷома аз тенис баранд ва шунидам ки султони рӯм касе фиристода буд ва аз султони Мисри дархоста буд ки сад шаҳр аз малик вай бастанду тенисро ба вай диҳад . Султон қабул накард ва ӯро аз он шаҳри мақсӯди қсбу буқаламун буд . Чун оби нил зиёдат шавад , оби талхи дарёро аз ҳаволии тенис давр кунад чунонкӣ то даҳ фарсанги ҳаволии шаҳри оби дарё хуш бошад он вақти бад-ӣни ҷазирау шаҳри ҳавзҳои азим сохтаанд ба зери замин фурӯд равад ва онро устувор карда ва эшон онро мсонъ хонанд , ва чун роҳ об бигушоӣанд оби дарё дар ҳавзҳоу мсонъ ва раваду оби ин шаҳр аз ин мснъҳост ки ба вақти зиёда шудан нил пуркарда бошанду тосоли дигар аз он об барме доранд ва истеъмол мекунанду ҳаркиро беш бошад ба дигарон мефурушанд . Ва мсонъи вақф низ бисёр бошад ки ба ғрбо диҳанд . Ва дар ин шаҳри тениси панҷоҳ ҳазор мард бошаду мудоми ҳазор киштӣ дар ҳаволии шаҳр баста бошад аз он бозаргонон ва низ аз он султон бисёр бошад чаҳ ҳарчӣ ба кор ояд ҳамаи бад-ӣни шаҳр бояд оварад ки он ҷои ҳеҷ чиз набошад ва чун ҷазира Эйаст тамомати муомилот ба киштӣ бошад . Ва он лашкарии тамом бо силаҳ муқӣм бошад эҳтиётро то аз фарангу рӯми каси қасд он натавон кард .
شنیدم که ملک فارس بیست هزار دینار به تنیس فرستاده بود تا به جهت او یک دست جامه خاص بخرند و چند سال آن جا بودند و نتوانستند خریدن. و آن جا بافندگان معروفند که جامه خاص بافند، شنیدم که کسی آن جا دستار سلطان مصر بافته بود آن را پانصد دینار زر مغربی فرمود و من آن دستار دیدم. گفتند چهار هزار دینار مغربی ارزد، و بدین شهر تنیس بوقلمون بافند که در همه عالم جای دیگر نباشد. آن جامه ای زرین است که به هروقتی از روز به لونی دیگر نماید و به مغرب و مشرق آن جامه از تنیس برند و شنیدم که سلطان روم کسی فرستاده بود و از سلطان مصر درخواسته بود که صد شهر از ملک وی بستاند و تنیس را به وی دهد. سلطان قبول نکرد و او را از آن شهر مقصود قصب و بوقلمون بود. چون آب نیل زیادت شود، آب تلخ دریا را از حوالی تنیس دور کند چنانکه تا ده فرسنگ حوالی شهر آب دریا خوش باشد آن وقت بدین جزیره و شهر حوض های عظیم ساختهاند به زیر زمین فرود رود و آن را استوار کرده و ایشان آن را مصانع خوانند، و چون راه آب بگشایند آب دریا در حوضها و مصانع و رود و آب این شهر از این مصنع هاست که به وقت زیاده شدن نیل پرکرده باشند و تاسال دیگر از آن آب برمی دارند و استعمال میکنند و هرکه را بیش باشد به دیگران میفروشند. و مصانع وقف نیز بسیار باشد که به غربا دهند. و در این شهر تنیس پنجاه هزار مرد باشد و مدام هزار کشتی در حوالی شهر بسته باشد از آن بازرگانان و نیز از آن سلطان بسیار باشد چه هرچه به کار آید همه بدین شهر باید آورد که آن جا هیچ چیز نباشد و چون جزیره ای است تمامت معاملات به کشتی باشد. و آن لشکری تمام با سلاح مقیم باشد احتیاط را تا از فرنگ و روم کس قصد آن نتوان کرد.
Ва аз сқоти шунӯдам ки ҳар рӯзи ҳазор динори мағрибӣ аз он ҷо ба хазинаи султон Миср бирасад чунон ки он миқдор ба рӯзӣ муайян бошад . Ва муҳассили он моли як тан бошад ки аҳли шаҳри ду таслим кунанд дар як рӯзи муайяну вай ба хазонаи расонад ки ҳеҷ аз он мнкср нашавад ва аз ҳеҷ кас ба унфи чизеи нстонд . Ва қсбу буқаламун ки ҷиҳат султон бофанд ҳамаро баҳои тамом диҳанд чунон ки мардум ба рағбати кор султон кунанд на чунон ки дар дигари вилоятҳо ки аз ҷониби девону султон бар сноъ сахт пардозанд . Ва ҷомаи имории шутурону нмдзини аспон буқаламун бофанд ба ҷиҳати хоси султон . Ва мивау хорбори шаҳр аз рстоқ Миср баранд . Ва он ҷои олоти оҳани созндчўни миқрозу корду ғайра ва миқрозӣ дидам ки аз он ҷо ба Миср оварда буданд панҷ динор мағрибӣ мехостанд чунон бад ки чун мсморш барме кашиданд гушӯда мешуд ва чун мсмор фурӯ мекаранд дар кор буд .
و از ثقات شنودم که هر روز هزار دینار مغربی از آن جا به خزینه سلطان مصر برسد چنان که آن مقدار به روزی معین باشد. و محصل آن مال یک تن باشد که اهل شهر دو تسلیم کنند در یک روز معین و وی به خزانه رساند که هیچ از آن منکسر نشود و از هیچ کس به عنف چیزی نستاند. و قصب و بوقلمون که جهت سلطان بافند همه را بهای تمام دهند چنان که مردم به رغبت کار سلطان کنند نه چنان که در دیگر ولایتها که از جانب دیوان و سلطان بر صناع سخت پردازند. و جامه عماری شتران و نمدزین اسپان بوقلمون بافند به جهت خاص سلطان. و میوه و خواربار شهر از رستاق مصر برند. و آن جا آلات آهن سازندچون مقراض و کارد و غیره و مقراضی دیدم که از آن جا به مصر آورده بودند پنج دینار مغربی میخواستند چنان بد که چون مسمارش برمی کشیدند گشوده میشد و چون مسمار فرو میکرند در کار بود.
Ва он ҷои занонро иллатӣ меуфтад ба авқот ки чун мсрўъии ду се бор бонг кунанд вбоз ба ҳуши оиндў дар хуросон шунида будам ки ҷазира Эйаст ки занони он ҷо чун гурбагон ба фарёд меоянд ва он бар ин гӯнааст ки зикр рафт .
و آن جا زنان را علتی میافتد به اوقات که چون مصروعی دو سه بار بانگ کنند وباز به هوش آیندو در خراسان شنیده بودم که جزیره ای است که زنان آن جا چون گربگان به فریاد میآیند و آن بر این گونه است که ذکر رفت.