Сифат хон султон . Одати эшон чунин буд ки султон дар солӣ ба ду ид хон наад ва бор диҳад хосу омро . Ононкаҳ хос бошанд дар ҳазрат ӯ бошанду ончӣ ом бошанд дрдигри сароҳоу мавозиъ . Ва ман агар чаҳ бисёр шунида будам ҳавас буд ки ба рои алъайни бубинам . Бо яке аз дабирони султон ки маро бо ӯ суҳбатии иттифоқи афтода буду дӯстии падед омада гуфтам ман боргоҳи мулӯку салотини аҷам дидаам чун султони Маҳмӯди ғазнавӣу писараши масъӯд . Эшон подшоҳон буданд бо неъмату таҷаммул бисёр . Акнӯн мехоҳам ки маҷлиси Амиралмӯъмининро ҳам бубинам . ӯ бо пардаи дор ки соҳиб алстр мегӯйанд бигуфт , слхи рамазони санаи арбаъӣну арбъмоиаҳ ки маҷлис ороста буданд то дигари рӯз ки ид буду султон аз намоз ба он ҷо ояд ва ба хон биншинад марои он ҷои барад . Чун аз дар сарой ба дар шудам иморатҳоу сафаҳо ва айвон дидам ки агар васф он кунам китоб ба ттўили анҷомад . Дувоздаҳ қасри дарҳами сохтаи ҳамаи мураббаъот ки дар ҳар як ки мерафтам аз якдигари некӯтар буд ва ҳар як ба миқдори сад араш дарсад араш ва яке аз ин ҷумлаи чизе буд шаст андари шаст арашу Тахтии бтмомти арзи хонаи ниҳода ба улувва чаҳор газ . Аз се ҷиҳати он тахти ҳама аз зар буд шикоргоҳу майдону ғайра бар он тасвир карда вктобтӣ ба хати покиза бар он ҷои навиштаи ваҳмаи фаршу тарҳ ки дар ин ҳарам буд ҳамаи он бўдкаҳи дебои рӯмии вбўқлмўн ба андоза ҳар мавзӯӣ бофта буданду дороФзинии мушаббак аз зар бар канорае ниҳода ки сифат он натавон кард , вапас аз тахт ки бо ҷониб девораст дараҷоти нуқраи гини сохтаи вони тахти худ чунон буд ки агар ин китоби сар ба сари сифат он бошад сухани муставфӣ вкоФӣ набошад . Гуфтанд панҷоҳ ҳазор ман шукри ротбаҳи он рӯз бошад ки султон хон наад , ороиш хонро дарахтӣ дидам чун дарахти туранҷу ҳамаи шохи вбргу бори он аз шукри сохтау андар ӯ ҳазор сӯрату тимсоли сохтаи ҳама аз шукр . Вмтбхи султони берун аз қасраст ва панҷоҳ ғулом ҳамеша дар он ҷо мулозим бошанд вози кӯшки роҳ ба матбахаст дар зери замини втртиби эшон чунон муҳайё буд ки ҳар рӯзи чаҳордаҳи шутури вори барф ба шароби хонаи султони бурдандӣ ва аз он ҷои бишри умароу хавосро ротбаҳҳо будӣ вогари мардуми шаҳри ҷиҳати ранҷурони тлбидндии ҳам бдодндии вҳмчнин ҳар машрӯбу адвия ки касеро дар шаҳр боистӣ аз ҳарами бхўостндии бдодндӣ . Ва ҳамчунин равғанҳои дигар чун равғани блсону ғайраи чандон ки ин ашёӣ мазкӯр хостандӣ бдодндӣ . Ва ҳамчунин ҳар машрӯбу адвия ки касеро дар шаҳр боистӣ аз ҳарами бхўостндии манъӣ ва узрӣ набӯдӣ .

صفت خوان سلطان. عادت ایشان چنین بود که سلطان در سالی به دو عید خوان نهد و بار دهد خاص و عام را. آنانکه خاص باشند در حضرت او باشند و آنچه عام باشند دردیگر سراها و مواضع. و من اگر چه بسیار شنیده بودم هوس بود که به رای العین ببینم. با یکی از دبیران سلطان که مرا با او صحبتی اتفاق افتاده بود و دوستی پدید آمده گفتم من بارگاه ملوک و سلاطین عجم دیده ام چون سلطان محمود غزنوی و پسرش مسعود. ایشان پادشاهان بودند با نعمت و تجمل بسیار. اکنون می‌خواهم که مجلس امیرالمومنین را هم ببینم. او با پرده دار که صاحب السّتر می‌گویند بگفت، سلخ رمضان سنه اربعین و اربعمایه که مجلس آراسته بودند تا دیگر روز که عید بود و سلطان از نماز به آن جا آید و به خوان بنشیند مرا آن جا برد. چون از در سرای به در شدم عمارت‌ها و صفه‌ها و ایوان دیدم که اگر وصف آن کنم کتاب به تطویل انجامد. دوازده قصر درهم ساخته همه مربعات که در هر یک که می‌رفتم از یکدیگر نیکوتر بود و هر یک به مقدار صد ارش درصد ارش و یکی از این جمله چیزی بود شصت اندر شصت ارش و تختی بتمامت عرض خانه نهاده به علوّ چهار گز. از سه جهت آن تخت همه از زر بود شکارگاه و میدان و غیره بر آن تصویر کرده وکتابتی به خط پاکیزه بر آن جا نوشته وهمه فرش و طرح که در این حرم بود همه آن بودکه دیبای رومی وبوقلمون به اندازه هر موضوعی بافته بودند و دارافزینی مشبک از زر بر کناره ای نهاده که صفت آن نتوان کرد،وپس از تخت که با جانب دیوار است درجات نقره گین ساخته وآن تخت خود چنان بود که اگر این کتاب سر به سر صفت آن باشد سخن مستوفی وکافی نباشد. گفتند پنجاه هزار من شکر راتبهٔ آن روز باشد که سلطان خوان نهد، آرایش خوان را درختی دیدم چون درخت ترنج و همه شاخ وبرگ و بار آن از شکر ساخته و اندر او هزار صورت و تمثال ساخته همه از شکر. ومطبخ سلطان بیرون از قصر است و پنجاه غلام همیشه در آن جا ملازم باشند واز کوشک راه به مطبخ است در زیر زمین وترتیب ایشان چنان مهیا بود که هر روز چهارده شتر وار برف به شراب خانه سلطان بردندی و از آن جا بیشر امرا و خواص را راتبه‌ها بودی واگر مردم شهر جهت رنجوران طلبیدندی هم بدادندی وهمچنین هر مشروب و ادویه که کسی را در شهر بایستی از حرم بخواستندی بدادندی. و همچنین روغن های دیگر چون روغن بلسان و غیره چندان که این اشیای مذکور خواستندی بدادندی. و همچنین هر مشروب و ادویه که کسی را در شهر بایستی از حرم بخواستندی منعی و عذری نبودی.