Якшанбеи шашуми зии алҳҷаҳ ба Макка раседем . Ба боби алсФои фурӯи омадеми ин сол ба Маккаи қаҳтӣ буд . Чаҳор ман нон ба як динори Найшобӯрӣ буду муҷовирон аз Макка май рафтанд ва аз ҳеҷ тарафи ҳоҷ на омада буд . Рӯзи чаҳоршанбе ба ёрии ҳақи субҳонау таъолӣ ба Арафот ҳаҷ бигузорадем ва ду рӯз ба Макка будему халқ бисёр аз гуруснагӣ ва бечорагӣ аз ҳиҷоз рӯй берун ниҳоданд ҳар тараф , ва дар ин навбати шарҳи ҳаҷу васф Макка намегӯям то дигари навбат ки бад-ӣни ҷои расм ки навбати дигари шаш моҳи муҷовир буд м ва ончӣ дидам ба шарҳ бигӯям .

یکشنبه ششم ذی الحجه به مکه رسیدیم. به باب الصفا فرو آمدیم این سال به مکه قحطی بود. چهار من نان به یک دینار نیشابوری بود و مجاوران از مکه می‌رفتند و از هیچ طرف حاج نه آمده بود. روز چهارشنبه به یاری حق سبحانه و تعالی به عرفات حج بگذاردیم و دو روز به مکه بودیم و خلق بسیار از گرسنگی و بی چارگی از حجاز روی بیرون نهادند هر طرف، و در این نوبت شرح حج و وصف مکه نمی گویم تا دیگر نوبت که بدین جا رسم که نوبت دیگر شش ماه مجاور بود م و آنچه دیدم به شرح بگویم.

Ва ман рӯй ба Мисри ниҳодами чунон ки ҳафтоду панҷуми рӯз ба Мисри расидам . Ва дар ин соли сӣ ва панҷ ҳазор одамӣ аз ҳиҷоз ба Миср омадманд вслтони ҳамаро ҷома пӯшонед ва аҷрӣ дод тосоли тамом ки ҳамаи гурусна вбрҳнаҳ буданд то бози борон ҳо омад ва дар замини ҳиҷози таъм фарох шуду бози ин ҳамаи халқро дархуради ҳаряк ҷома пӯшонед ва салоат доду сӯии ҳиҷоз равона кард . Ва дар раҷаби санаи арбаъӣну арбъмоиаҳи дигари бори мисоли султон бар халқи хонданд ки ба ҳиҷоз қаҳтӣаст ва рафтани ҳуҷҷоҷ маслиҳат нест . Бар хештани ббхшоинду ончии худои таъолӣ фармӯдааст бикунанд , андари ин сол низ ҳоҷ нарафтанду вазифаи султонро ки ҳар сол ба ҳиҷоз фиристодӣ албата қусӯр ва эҳтибос набӯдӣ ва он ҷомаи каъба ва аз он худоаму ҳошияу умарои Маккау Мадинау салаи амири Маккау мшоҳраҳ ӯ ҳар моҳи се ҳазор динору асбу халъат буд ба ду вақт фиристодӣ дар ин соли шахсе буд ки ӯро қозӣ Абдуллоҳ мегуфтанд вабаи шом қозӣ бӯда . Ин вазифа ба дасту суҳбат ӯ равона карданд ва ман бо вай бирафтам ба роҳи қулзум ва ин навбати киштӣ ба ҷор расед панҷуми зии алқъдаҳу ҳаҷи наздики танги даромадаи уштурӣ ба панҷ динор буд ба таъҷил бирафтем .

و من روی به مصر نهادم چنان که هفتاد و پنجم روز به مصر رسیدم. و در این سال سی و پنج هزار آدمی از حجاز به مصر آمدمند وسلطان همه را جامه پوشانید و اجری داد تاسال تمام که همه گرسنه وبرهنه بودند تا باز باران‌ها آمد و در زمین حجاز طعم فراخ شد و باز این همه خلق را درخورد هریک جامه پوشانید و صلات‌ داد و سوی حجاز روانه کرد. و در رجب سنه اربعین و اربعمایه دیگر بار مثال سلطان بر خلق خواندند که به حجاز قحطی است و رفتن حجاج مصلحت نیست. بر خویشتن ببخشایند و آنچه خدای تعالی فرموده است بکنند، اندر این سال نیز حاج نرفتند و وظیفه سلطان را که هر سال به حجاز فرستادی البته قصور و احتباس نبودی و آن جامه کعبه و از آن خدّام و حاشیه و امرای مکه و مدینه و صله امیر مکه و مشاهره او هر ماه سه هزار دینار و اسب و خلعت بود به دو وقت فرستادی در این سال شخصی بود که او را قاضی عبدالله می‌گفتند وبه شام قاضی بوده. این وظیفه به دست و صحبت او روانه کردند و من با وی برفتم به راه قلزم و این نوبت کشتی به جار رسید پنجم ذی القعده و حج نزدیک تنگ درآمده اشتری به پنج دینار بود به تعجیل برفتیم.

Ҳаштуми зии алҳҷаҳ ба Маккаи расидам ва ба ёрии субҳонау таъолии ҳаҷи бигузорадам , аз мағриби қофилае азими омада буд . Ва он сол ба дар Мадинаи шарифаи араб аз эшон хФорти хост ба гоҳ бозгаштан аз ҳаҷу миёни эшон ҷанг бархест ва аз мағрибёни зиёдат аз ду ҳазор одамӣ кушта шуду басӣ ба мағриб нашуданд . Ва ба ҳамин ҳаҷ аз мардуми хуросони қавмӣ ба роҳи шому Миср рафта буданд ва ба киштӣ ба Мадинаи расиданд . Шашуми зии алҳҷаҳи эшонро сад ва чаҳор фарсанги монда буд то ба Арафот расанд . Гуфта буванд ҳаркии моро дар ин се рӯз ки мондааст ба Маккаи расонади чунон ки ҳаҷ дарёбем ҳар як аз мо чиҳил динори бидиҳем . Аъроб биёмаданд ва чунон карданд ки ба ду рӯз ва ним эшонро ба Арафоти расониданду зари бстонднд ва эшонро як як бар шутурони ҷмозаҳи бастанд ва аз Мадина баромаданд ва ба Арафот овараданд ду тани мурда ки бар он шутурон баста буданд ва чаҳор тан зинда буданд аммо ним мурда .

هشتم ذی الحجه به مکه رسیدم و به یاری سبحانه و تعالی حج بگذاردم، از مغرب قافله ای عظیم آمده بود. و آن سال به در مدینه شریفه عرب از ایشان خفارت خواست به گاه بازگشتن از حج و میان ایشان جنگ برخاست و از مغربیان زیادت از دو هزار آدمی کشته شد و بسی به مغرب نشدند. و به همین حج از مردم خراسان قومی به راه شام و مصر رفته بودند و به کشتی به مدینه رسیدند. ششم ذی الحجه ایشان را صد و چهار فرسنگ مانده بود تا به عرفات رسند. گفته بوند هرکه مارا در این سه روز که مانده است به مکه رساند چنان که حج دریابیم هر یک از ما چهل دینار بدهیم. اعراب بیامدند و چنان کردند که به دو روز و نیم ایشان را به عرفات رسانیدند و زر بستاندند و ایشان را یک یک بر شتران جمازه بستند و از مدینه برآمدند و به عرفات آوردند دو تن مرده که بر آن شتران بسته بودند و چهار تن زنده بودند اما نیم مرده.

Намози дигар ки мо он ҷо будем брсиднд . Чунон шуда буданд ки бар пой наме тавонистанди истодани всхн низ наме тавонистанди гуфтан . Ҳикоят карданд ки дар роҳи басии хоҳиши бад-ӣн аъроб кардем ки зар ки додаем шуморо бошад моро бигзоред ки бе тоқати шудем . Аз мо ншндинд ва ҳамчунон бронднд . Фии алҷмлаҳи он чаҳор тан ҳаҷ карданд ва ба роҳ шом бозгаштанд .

نماز دیگر که ما آن جا بودیم برسیدند. چنان شده بودند که بر پای نمی توانستند ایستادن وسخن نیز نمی توانستند گفتن. حکایت کردند که در راه بسی خواهش بدین اعراب کردیم که زر که داده ایم شما را باشد ما را بگذارید که بی طاقت شدیم. از ما نشندیند و همچنان براندند. فی الجمله آن چهار تن حج کردند و به راه شام بازگشتند.