Акнӯн шарҳ бозгаштани хеш ба ҷониби хона ба роҳи Маккаи ҳрсҳои аллоҳи таъолии ман алоФот аз Миср бозгуем .

اکنون شرح بازگشتن خویش به جانب خانه به راه مکه حرسها الله تعالی من الافات از مصر بازگویم.

Дар Қоҳираи намози иди бкрдм ва се шанбеи чаҳордаҳуми зии алҳҷаҳи санаи аҳадӣу арбаъӣну арбъмоиаҳ аз Миср дар киштӣ нишастам ва ба роҳи съиди алоълӣ равона шудам ва он рӯй ба ҷониб ҷануб дорад . Вилоятӣаст ки оби нил аз он ҷо ба Миср меояд ва ҳам аз вилоят Мисрасту фарохии Мисри ағлаб аз он ҷост , ва он ҷо бар ду канораи нили басии шаҳрҳо ва рӯстоҳо буд ки сифати он кардан ба ттўили анҷомад , то ба шаҳрӣ раседем ки онро асиўт мегуфтанд воФиўни изоин шаҳри хезад ва он хашхошаст ки тухм ӯ сиёҳ бошад . Чун баланд шаваду пелаи бандад ӯро башикананд аз он мисли шира берун ояд . Онро ҷамъ кунанд ва нигоҳ доранд афюн бошаду тухми ин хашхоши хирад ва чун зерааст . Ва бад-ӣни асиўт аз суфи гӯсфанд дасторҳо бофанд ки мисли ӯ дар олам набошаду суфҳои борӣк ки ба вилоят аҷам оваранд ва гӯйанд мисрӣаст ҳама аз ин съидолоълӣ бошад чаҳ ба Мисри худ суфи нбоФнд ва ман бад-ӣни асиўти Фўтаҳ Эй дидам аз суф гӯсфанд карда ки мисли он на ба лҳоўр дидам ва на ба миллатон ва ба шакли пиндоштӣ ҳарираст . Ва аз он ҷоба шаҳрӣ раседем ки онро қўс мегуфтанд ва он ҷои банноҳои азим дидам аз сангҳои ки ҳар ки он бибинад таъаҷҷуб кунад ; шористонии куҳна ва аз санг борӯй сохтау аксари иморатҳои он аз сангҳои бузург карда ки яке аз он миқдори бист ҳазор ман ва сӣ ҳазор ман бошаду аҷаби он ки ба даҳ понздаҳи фарсангии он мавзе на кӯҳӣаст ва на санг то онҳоро аз куҷо ва чигуна нақл карда бошанд .

در قاهره نماز عید بکردم و سه شنبه چهاردهم ذی الحجه سنه احدی و اربعین و اربعمایه از مصر در کشتی نشستم و به راه صعید الاعلی روانه شدم و آن روی به جانب جنوب دارد. ولایتی است که آب نیل از آن جا به مصر می‌آید و هم از ولایت مصر است و فراخی مصر اغلب از آن جاست، و آن جا بر دو کناره نیل بسی شهر‌ها و روستاها بود که صفت آن کردن به تطویل انجامد، تا به شهری رسیدیم که آن را اسیوط می‌گفتند وافیون ازاین شهر خیزد و آن خشخاش است که تخم او سیاه باشد. چون بلند شود و پیله بندد او را بشکنند از آن مثل شیره بیرون آید. آن را جمع کنند و نگاه دارند افیون باشد و تخم این خشخاش خرد و چون زیره است. و بدین اسیوط از صوف گوسفند دستارها بافند که مثل او در عالم نباشد و صوف های باریک که به ولایت عجم آورند و گویند مصری است همه از این صعیدالاعلی باشد چه به مصر خود صوف نبافند و من بدین اسیوط فوطه ای دیدم از صوف گوسفند کرده که مثل آن نه به لهاور دیدم و نه به ملتان و به شکل پنداشتی حریر است. و از آن جابه شهری رسیدیم که آن را قوص می‌گفتند و آن جا بناهای عظیم دیدم از سنگ های که هر که آن ببیند تعجب کند؛ شارستانی کهنه و از سنگ باروی ساخته و اکثر عمارت های آن از سنگ های بزرگ کرده که یکی از آن مقدار بیست هزار من و سی هزار من باشد و عجب آن که به ده پانزده فرسنگی آن موضع نه کوهی است و نه سنگ تا آن‌ها را از کجا و چگونه نقل کرده باشند.