Гуфтанд шутури наҷиби ҳеҷ ҷой чунон набошад ки дар он биёбон , ва аз он ҷо ба Миср ва ҳиҷоз баранд . Ва дар ин шаҳри ъизоби мардии маро ҳикоят кард ки бар қавл ӯ эътимоди доштам , гуфт вақте киштӣ аз ин шаҳри сӯй ҳиҷоз мерафту шутур май бурданд . Ба сӯии амтри Макка ва ман дар он киштӣ будам шутурӣ аз он бамурд . Мардуми онро ба дарё андохтанд , моҳӣ дар ҳоли онро қўи баради чунон ки як пои шутур қадре берун аз даҳонаш буд моҳӣ дигар омад ва он моҳиро ки шутури фурӯи барда буд фурӯи барад ки ҳеҷ асар аз он бирав падед набӯд ва гуфт он моҳиро қрш мегуфтанд . Ҳам бад-ӣни шаҳри пӯст моҳӣ дидам ки ба хуросони онро сФн мегӯйанд ва гумон мебарадем ба хуросон ки он навъе аз сусмораст то онҷо бидидам ки моҳӣ буду ҳамапурҳо ки моҳиро бошад дошт .

گفتند شتر نجیب هیچ جای چنان نباشد که در آن بیابان‌، و از آن جا به مصر و حجاز برند‌. و در این شهر عیذاب مردی مرا حکایت کرد که بر قول او اعتماد داشتم، گفت وقتی کشتی از این شهر سوی حجاز می‌رفت و شتر می‌بردند. به سوی امطر مکه و من در آن کشتی بودم شتری از آن بمرد. مردم آن را به دریا انداختند، ماهی در حال آن را قو برد چنان که یک پای شتر قدری بیرون از دهانش بود ماهی دیگر آمد و آن ماهی را که شتر فرو برده بود فرو برد که هیچ اثر از آن برو پدید نبود و گفت آن ماهی را قرش می‌گفتند. هم بدین شهر پوست ماهی دیدم که به خراسان آن را سفن می‌گویند و گمان می‌بردیم به خراسان که آن نوعی از سوسمار است تا آنجا بدیدم که ماهی بود و همه پرها که ماهی را باشد داشت.

Дар вақте ки ман ба шаҳр асўон будам дӯстии доштам ки ном ӯ зикр кардаам дар муқаддама , ӯро Абуабдуллои мҳмдбн Флиҷ мегуфтанд , чун аз он ҷо ба ъизоби ҳамеи омадами номаи навишта буд ба дӯстӣ ё вакилӣ ки ӯро ба шаҳри ъизоб буд ки ончӣ Носир хоҳад ба вай диҳад ва хаттӣ бастанд то вайро маҳсӯб бошад . Ман чун се моҳ дар ин шаҳр ъизоб бимонадаму ончии доштам харҷ карда шуд аз зарурат , он коғазро бидон шахс додам . ӯ мардумӣ кард ва гуфт валлоҳ ӯро пеши ман чиз бисёраст чаҳ май хоҳӣ то ба ту даҳуми ту ба ман хати даҳ .

در وقتی که من به شهر اسوان بودم دوستی داشتم که نام او ذکر کرده‌ام در مقدمه‌، او را ابوعبدالله محمدبن فلیج می‌گفتند، چون از آن جا به عیذاب همی‌آمدم نامه نوشته بود به دوستی یا وکیلی که او را به شهر عیذاب بود که آنچه ناصر خواهد به وی دهد و خطی بستاند تا وی را محسوب باشد. من چون سه ماه در این شهر عیذاب بماندم و آنچه داشتم خرج کرده شد از ضرورت‌، آن کاغذ را بدان شخص دادم. او مردمی کرد و گفت والله او را پیش من چیز بسیار است چه می‌خواهی تا به تو دهم تو به من خط ده.

Ман таъаҷҷуб кардам аз неки мардии он Муҳамади Флиҷ ки бесобиқа бо ман он ҳама некуӣ кард ва агар мардӣ бебок будамӣу равои доштамии маблағии мол аз он шахс ба воситаи он коғази бстидмӣ . Ғарази ман азони марди сад ман оради бстдм ва он миқдорро он ҷои иззатӣ тамомаст ва хаттӣ бидон миқдор ба вай додам ва ӯ он коғаз ки ман навишта будам ба асўон фиристоду пеш аз он ки ман аз шаҳр ъизоб биравам ҷавоби он Муҳамади Флиҷ боз расед ки он чаҳ миқдор бошад ҳар чанд ки ӯ хоҳад ва аз он ман мавҷӯд бошад бадви даҳ ва агар аз он хеши бидиҳии иваз бо ту даҳум ки Амиралмӯъминини алии бен абии толиби салавоти аллоҳи алайҳ фармӯдааст алмўмни лоикўни мҳтшмоу лои мғтнмо .

من تعجب کردم از نیک مردی آن محمد فلیج که بی‌سابقه با من آن همه نیکویی کرد و اگر مردی بی‌باک بودمی و روا داشتمی مبلغی مال از آن شخص به‌واسطه آن کاغذ بستیدمی. غرض من ازآن مرد صد من آرد بستدم و آن مقدار را آن جا عزتی تمام است و خطی بدان مقدار به وی دادم و او آن کاغذ که من نوشته بودم به اسوان فرستاد و پیش از آن که من از شهر عیذاب بروم جواب آن محمد فلیج باز رسید که آن چه مقدار باشد هر چند که او خواهد و از آن من موجود باشد بدو ده و اگر از آن خویش بدهی عوض با تو دهم که امیرالمومنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه فرموده است المومن لایکون محتشما و لا مغتنما.

Ва ин фасл бидон навиштам то хонандагон бидонанд ки мардумро бар мардум эътимодасту карам ҳар ҷой бошаду ҷавонмардон ҳамеша бӯдаанд ва бошанд .

و این فصل بدان نوشتم تا خوانندگان بدانند که مردم را بر مردم اعتماد است و کرم هر جای باشد و جوانمردان همیشه بوده‌اند و باشند.

Ҷаддаи шаҳрӣ бузургасту борае ҳсин дорад бар лаби дарё ва дар ӯ панҷ ҳазор мард бошад , бар шимоли дарё ниҳодаасту бозорҳо нек дораду қиблаи масҷиди одинаи сӯй машриқасту берун аз шаҳри ҳеҷ иморат нест алои масҷидӣ ки маърӯфаст ба масҷиди расӯли аллоҳи алайҳи алслўаҳу ассалом ва ду дарвозааст шаҳрро яке сӯии машриқ ки рӯ бо Макка дораду дигари сӯии мағриб ки рӯ бо дарё дорад ва агар аз ҷадда бар лаби дарёи сӯй ҷануб бираванд ба Яман расанд ба шаҳри саъда ва то он ҷои панҷоҳ фарсангаст ва агар сӯии шимоли раванд ба шаҳр ҷор расанд ки аз ҳиҷозасту бад-ӣни шаҳри ҷадда на дарахтасту заръ , ҳарчӣ ба кор ояд аз рстои оранд ва аз он ҷо то Маккаи дувоздаҳ фарсангаст . Ва амири ҷаддаи бандаи амири Макка буд ва ӯро тоҷи алмъолии бен абӣ алфутуҳ мегуфтанду Мадинаро ҳам амири вай буд . Ва ман ба наздики амир ҷадда шудам ва бо ман каромат кард ва он қадари боҷай ки ба ман мерасед аз ман муъоф дошт ва нахост , чунон ки аз дарвозаи мусаллам гузар кардам чизе ба Макка навишт ки ин мардӣ донишмандаст аз вай чизе нишоед бстдн .

جده شهری بزرگ است و باره‌ای حصین دارد بر لب دریا و در او پنج هزار مرد باشد، بر شمال دریا نهاده است و بازار‌ها نیک دارد و قبله مسجد آدینه سوی مشرق است و بیرون از شهر هیچ عمارت نیست الا مسجدی که معروف است به مسجد رسول الله علیه الصلوة و السلام و دو دروازه است شهر را یکی سوی مشرق که رو با مکه دارد و دیگر سوی مغرب که رو با دریا دارد و اگر از جده بر لب دریا سوی جنوب بروند به یمن رسند به شهر صعده و تا آن جا پنجاه فرسنگ است و اگر سوی شمال روند به شهر جار رسند که از حجاز است و بدین شهر جده نه درخت است و زرع، هرچه به کار آید از رستا آرند و از آن جا تا مکه دوازده فرسنگ است. و امیر جده بنده امیر مکه بود و او را تاج‌المعالی بن ابی‌الفتوح می‌گفتند و مدینه را هم امیر وی بود. و من به نزدیک امیر جدّه شدم و با من کرامت کرد و آن قدر باجی که به من می‌رسید از من معاف داشت و نخواست، چنان که از دروازه مسلم گذر کردم چیزی به مکه نوشت که این مردی دانشمند است از وی چیزی نشاید بستدن.

Рӯзи одинаи намози дигар аз ҷадда бирафтам якшанбеи слхи ҷамодии алохр ба дар шаҳр Макка раседем ва аз навоҳии ҳиҷозу Ямани халқ бисёр умраро дар Макка ҳозир бошад аввали раҷаб ва он мавсимӣ азим бошаду иди рамазон ҳамчунин ва ба вақти ҳаҷи биёянд ва чун роҳи эшон наздик ва саҳласт ҳар соли се бори биёянд .

روز آدینه نماز دیگر از جده برفتم یکشنبه سلخ جمادی الاخر به در شهر مکه رسیدیم و از نواحی حجاز و یمن خلق بسیار عمره را در مکه حاضر باشد اول رجب و آن موسمی عظیم باشد و عید رمضان همچنین و به وقت حج بیایند و چون راه ایشان نزدیک و سهل است هر سال سه بار بیایند.