Сифати замини арабу Яман : чун аз Макка ба ҷониби ҷануби раванд ба як назул ба вилоят Яман расанду толби дарёи ҳамаи вилоят Яманасту замини Яману ҳиҷоз ба ҳам пайвастааст .

صفت زمین عرب و یمن : چون از مکه به جانب جنوب روند به یک نزل به ولایت یمن رسند و تالب دریا همه ولایت یمن است و زمین یمن و حجاز به هم پیوسته است.

Ҳар ду вилоят тозӣ забонанд ва дар истилоҳи замини Яманро ҳмир гӯйанду замини ҳиҷозро араб , всаҳи ҷониби ин ҳар ду замин дарёст , ва ин замин чун ҷазира Эйаст аввали ҷониби шарқии он дарёӣ Басраасту ғарбии дарёии қулзум ки зикри он дар муқаддама рафт ки халиҷӣасту ҷониби ҷанӯбии дарёӣ муҳӣтаст ,у тӯли ин ҷазира ки Яман ва ҳиҷозаст аз Кӯфа бошад то адани миқдори панҷсад фарсанг аз шимол ба ҷанубу арзи он ки аз машриқ ба мағрибаст аз Аммонаст то ба ҷори миқдори чаҳор сад фарсанг бошаду замини араб аз Кӯфа то Маккаасту замини ҳмир аз Макка то адан , ва дар замини араби ободонӣ андакаст ва мардумонаш биёбоне ва саҳро нишинанду худованди сутури чаҳорпоу хайма . Ва замини ҳмири се қисмаст як қисмро аз он тҳомаҳ гӯйанд ва ин соҳили дарёӣ қулзумаст бар ҷониби мағриб ва шаҳрҳоу ободонӣ бисёраст чун саъдау зебаду Санъоу ғайра . Ва ин шаҳрҳо бар саҳросту подшоҳи он бандаи ҳабашӣ буд аз он писари шоддл ,у дигари қисм аз ҳмир кӯҳӣаст ки онро наҷад гӯйанду андар ӯ диўлохҳоу сардсер ҳо бошад ва ҷоҳои танг ва ҳисорҳои муҳкам . Всиўми қисм аз сӯй машриқасту андари он шаҳрҳои бисёраст чун Наҷрону ъсру бешау ғайри ону андари ин қисми навоҳӣ бисёраст ва ҳар ноҳитии мулкӣ ва раисӣ дорад ва он ҷои султонӣу ҳокимӣ мутлақ нест . Қавмӣ мардум бошанд ба худ сар ва бештар дузду хӯнӣу ҳаромӣ , ва ин қисми миқдори дивист фарсанг дар сад ва панҷоҳ барояду халқӣ бисёр бошаду ҳамаи навъ ,у қасри ғмдон ба Яманаст ба шаҳрӣ ки онро Санъо гӯйанд ва аз он қаср акнӯн бар мисоли телӣ мондааст дар миёни шаҳр ва он ҷо гӯйанд ки худованди ин қасри подшоҳи ҳама ҷаҳон бӯдааст . Ва гӯйанд ки дар он тели ганҷҳоу дафинаҳо бисёраст ва ҳеҷ каси даст бар он наёрад бурдан на султон ва на раият . Ва ақиқи бад-ӣни шаҳр Санъо кунанд ва он сангӣаст ки аз кӯҳи бибаранд ва дар миёни рег бар тоба ба оташ бирён кунанд ва дар миёни рег ба офтобаш парваранд ва ба чархи бпироинд , ва ман ба Миср дидам ки шамшерӣ ба сӯй султон оварда буданд аз Яман ки дастау брчк ӯ аз як пораи ақиқи сурх буд монанди ёқӯт .

هر دو ولایت تازی زبانند و در اصطلاح زمین یمن را حمیر گویند و زمین حجاز را عرب، وسه جانب این هر دو زمین دریاست، و این زمین چون جزیره ای است اول جانب شرقی آن دریای بصره است و غربی دریای قلزم که ذکر آن در مقدمه رفت که خلیجی است و جانب جنوبی دریای محیط است، و طول این جزیره که یمن و حجاز است از کوفه باشد تا عدن مقدار پانصد فرسنگ از شمال به جنوب و عرض آن که از مشرق به مغرب است از عمان است تا به جار مقدار چهار صد فرسنگ باشد و زمین عرب از کوفه تا مکه است و زمین حمیر از مکه تا عدن، و در زمین عرب آبادانی اندک است و مردمانش بیابانی و صحرا نشینند و خداوند ستور چهارپا و خیمه. و زمین حمیر سه قسم است یک قسم را از آن تهامه گویند و این ساحل دریای قلزم است بر جانب مغرب و شهرها و آبادانی بسیار است چون صعده و زیبد و صنعا و غیره. و این شهرها بر صحراست و پادشاه آن بنده حبشی بود از آن پسر شاددل، و دیگر قسم از حمیر کوهی است که آن را نجد گویند و اندر او دیولاخ‌ها و سردسیر‌ها باشد و جاهای تنگ و حصارهای محکم. وسیوم قسم از سوی مشرق است و اندر آن شهر های بسیار است چون نجران و عثر و بیشه و غیر آن و اندر این قسم نواحی بسیار است و هر ناحیتی ملکی و رییسی دارد و آن جا سلطانی و حاکمی مطلق نیست. قومی مردم باشند به خود سر و بیش تر دزد و خونی و حرامی، و این قسم مقدار دویست فرسنگ در صد و پنجاه برآید و خلقی بسیار باشد و همه نوع، و قصر غمدان به یمن است به شهری که آن را صنعا گویند و از آن قصر اکنون بر مثال تلی مانده است در میان شهر و آن جا گویند که خداوند این قصر پادشاه همه جهان بوده است. و گویند که در آن تل گنج‌ها و دفینه‌ها بسیار است و هیچ کس دست بر آن نیارد بردن نه سلطان و نه رعیت. و عقیق بدین شهر صنعا کنند و آن سنگی است که از کوه ببرند و در میان ریگ بر تابه به آتش بریان کنند و در میان ریگ به آفتابش پرورند و به چرخ بپیرایند، و من به مصر دیدم که شمشیری به سوی سلطان آورده بودند از یمن که دسته و برچک او از یک پاره عقیق سرخ بود مانند یاقوت.