Ва ҷузи он раво нест аз баҳри онкии он далеласт бар даъвати нотиқ ки мрўрои ду қӯт буд яке қӯти зоҳиру дигари ботини яке қӯти танзилу дигари қӯти тоўилу онкас ки қомат ягона кунад далел буд бар мартабати асос ки ӯро қӯти тоўил беш набӯду онкас ки қомат низ ду то мекунад ҳамеи намояд ки асос бо донистани кори тоўили ҳам пазирндаи зоҳир буд ва ҳам ботину муаззин далеласт бар нотиқу ҷои муаззин бар минора далеласт бар баландии мартабаи нотиқу масҷид далеласт бар сарои байти алислом ки ҳарами хдоист ва ҳар ки мусулмонии бипазиради андринҷҳон эмин шавад ( ва ) чун ҳақиқати он бидонади андари онҷҳон эмин шавад чунонкӣ хдоитъолӣ гуфт қавлаи таъолӣ : аввалам намакун ?лаами ҳрмои омнои ҳмигўиди мо мроишонрои ҳарами эмини додем яъне ки мусулмониро ҷой эмин кардем то ҳар ки мусулмон шавад аз куштану фурӯхтани баррааду бонги намози шаш бори аллоҳ Акбараст чаҳор бори оғоз ӯ ва ду бори пеш аз басарӣ шудан ӯ ба лои илоҳи алои аллоҳ ва он дувоздаҳ климаҳаст ки шаш климаҳ аллоҳаст ва шаш климаҳ Акбараст ва шаш гуфтор дигараст ки ҳар якеро дубор дубор гӯйанд чун ашҳади ани лои илоҳи алои аллоҳи ашҳади ани лои илоҳи алои аллоҳи ашҳади ани мҳмдои расӯли аллоҳи ашҳади ани мҳмдои расӯли аллоҳи ашҳади ани улё вале аллоҳи ашҳади ани улё вале аллоҳи ҳии алии алслўаҳи ҳии алии алслўаҳи ҳии алии алФлоҳи ҳии алии алФлоҳи ҳии алии хайри алъамали ҳии алии хайри алъамали Муҳамаду алии хайри албшри Муҳамаду алии хайри албшри аллоҳи Акбари аллоҳи Акбари лои илоҳи алои аллоҳи ду мартаба бигӯянд тамоми пас ин шаш гуфтори бдўоздаҳ дафъа гӯйанд далеласт бар шаш эмоми ҳақ ки мар ҳар якеро икбобст ки пас ( аз ) ӯ биҷой ӯ боистад андари дайн ва ҳар яке андари замони хеши муфрад буд буқат гузордан фармони худоӣу онкии биҷой ӯ барост истоду мтобъ ӯ буд ҳамчун сипас рафтану мтобъ бӯдан он шаш гуфтори пасини он шаш гуфтори пешинро ва он шаш бори аллоҳи акбркаҳи мрўрои тоқи нгўинду ҷуфт ҷуфт бигӯяндаш далеласт бар дувоздаҳ соҳиби ҷазира ки аишонро бе эмоми замон қарор нест бетони хеши бпои доштани эшон мари зоҳиру ботинро бикҷоӣу қибла далеласт бар худованди қиёмати алайҳи афзали алтҳиаҳу ассалом ва чун муаззини бонг намоз бигӯед боғоз рӯй бқблаҳ дорад ( яъне ) бинмуд нотиқ ки даъвати ман мари халқи хдоирои сӯии худованд қиёматаст ва чун бҳии алӣ алслўаҳ бирасад рӯи басӯии дасти рости бикунад ва чун бҳии алӣ алФлоҳ бирасад рӯи басӯии даст чап кунад ( дасти рост ) далеласт бар нотиқу дасти чап далеласт бар асос ва ( низ ) дасти рост далеласт бар эмому дасти чап далеласт бар ҳуҷҷат ва чун гуяд ҳии алии алслўаҳу рӯи сӯии даст рост кунад ҳамеи намояд ки мари нотиқроу эмомро ки худовандон зоҳиранд иҷобат кунед бнмози зоҳир кардан ва чун гуяд ҳии алии алФлоҳ ( ва ) русуии даст чап кунад ҳамеи намояд ки мари асосроу ҳуҷҷатро ки худовандон ботинанд иҷобат кунед бшнўдни илми ҳақиқат торстаҳ шавед аз дӯзахи нодонии бдинҷҳон ва аз азоби оташи ҷовидонии бдонҷҳон врўо набошад ки муаззини андари миёни бонги намоз сухан гуяд ё бе обдсти бонг намоз гуяд врўо набошад ки миёни қомат сухан гуяд ё беобдст қомат кунад мъниш онаст ки раво нест муъминро андари миёни аҳли зоҳири хештани баробари эшон намояд ё бар зоҳирӣ каср кунад биФрмони соҳиби ҷазира врўо набошад муъминро ки каср кунад бар муъмини дигар ба баровардани мари аишонро аз дараҷаи бдрҷаҳи дайгарӣ беонкӣ ӯро аз он соҳиби ҷазира дастурӣ бошаду бонги намоз ва қомат накунанд макри андари панҷ намоз ки онрои хдоитъолии муваққат ва мактуб гуфтааст яъне ки вақт пайдо карда ба навишта яъне ки итоат нест магари нотқонроу асосонро ва даъват нест ҷузи мари аишонро ки икирои бонги намоз далеласт ва якеро қомату андар ҳар замонии эмоми биҷой нотиқаст вҳҷти биҷой асосаст то ҳамеша ки нотиқаст бонг намозасту қомат (у бонги намозу қомат ) раво набошад ( ҷуз ) марин панҷ намозу намози идинро бонги намоз ва қомат нест ва ин ду ид далеласт бар асосу худованди қиёмат ва мъниш онаст ки асос барраанд мари халқро аз банди тақлид то мардумон боз наварзанд ба баён ӯ аз дайнҳои пайғамбарони гузаштаи ҳамчинонкии худованди қиёмат боз дорад умматро аз даъвати зоҳир (у ботин аз баҳри онкӣ ) буқати падед омадан ӯ даъват накунад чун бонг намоз бигӯянд мардумони андари масҷиди ягон ягон оянду пеш аз қомат ҳар касе ҷудои ҷудои намоз ҳаме кунанд мъниш онаст ки халқ аз дайнҳои парогандаи сӯии даъват нотиқ оянд ва ҳар ки нотиқро иҷобат кунад то асосро иҷобат накунад бҳўои хеш раванда бошад чунонкии ҳаркасии пеш аз қомати намоз ҳаме кунад гӯногӯн ва он тоъати ҳаводорон мухолиф бошаду қомат далеласт брдъўти васии басӯии тоўили шариъату андари қомат ҳамон гӯйанд ки андари бонг намоз гӯйанд яъне даъвати васӣ ҳам бидон бошад ки даъват нотиқ бидон бошаду бонги намоз бар баландӣ кунанду қомат бар пастӣ кунанд яъне мартаба васӣ бидон баландӣ нест ки мартаба нотиқ бошаду қади қомати алслўаҳи андари қомат зиёда гӯйанд яъне ки дайни худоӣу тоъат ӯ рости боистод ки ҳар ду дъўтро иҷобат карданду амалро бълм пайваста карданду ихтилоф аз миён муъминон бархесту андари тоъати худои ҳамаи иксхн гаштанд набинӣ ки пас ( аз ) қомати намоз фариза кунанду ҳамаи андари саф рост боистанду хилоф аз миёни эшон давр шавад ва ҳар чаҳ эмом кунад эшон ҳамчунон кунанд то зоҳиру ботин баробар бошад чунонкӣ хдоитъолӣ гуфт қавлаи таъолӣ : алиўми акмалати лаками динкму атммти алайкуми неъматӣу разӣати лаками алислом дино гуфт имрӯзи бкмоли расонидами шумороу дайни шуморо ва тамом кардам бшмои неъмати хешро ва писандидам мусулмонии шуморо бар дайн ва ин оят он вақт фурӯд омад ки нотиқи мари васии хешро бпоӣ карду мусулмонони аҳд бадв бигирифтанд ва змон карданд ки бар он бираванд .

و جز آن روا نیست از بهر آنکه آن دلیل است بر دعوت ناطق که مرورا دو قوت بود یکی قوت ظاهر و دیگر باطن یکی قوت تنزیل و دیگر قوت تاویل و آنکس که قامت یگانه کند دلیل بود بر مرتبت اساس که او را قوت تاویل بیش نبود و آنکس که قامت نیز دو تا میکند همی نماید که اساس با دانستن کار تاویل هم پذیرنده ظاهر بود و هم باطن و موذن دلیل است بر ناطق و جای موذن بر مناره دلیل است بر بلندی مرتبه ناطق و مسجد دلیل است بر سرای بیت الاسلام که حرم خدایست و هر که مسلمانی بپذیرد اندرینجهان ایمن شود (و) چون حقیقت آن بداند اندر آنجهان ایمن شود چنانکه خدایتعالی گفت قوله تعالی:اولم نمکن لهم حرما آمنا همیگوید ما مرایشانرا حرم ایمن دادیم یعنی که مسلمانی را جای ایمن کردیم تا هر که مسلمان شود از کشتن و فروختن برهد و بانگ نماز شش بار الله اکبر است چهار بار آغاز او و دو بار پیش از بسری شدن او به لا اله الا الله و آن دوازده کلیمه است که شش کلیمه الله است و شش کلیمه اکبر است و شش گفتار دیگر است که هر یکی را دوبار دوبار گویند چون اشهد ان لا اله الا الله اشهد ان لا اله الا الله اشهد ان محمدا رسول الله اشهد ان محمدا رسول الله اشهد ان علیا ولی الله اشهد ان علیا ولی الله حی علی الصلوه حی علی الصلوه حی علی الفلاح حی علی الفلاح حی علی خیر العمل حی علی خیر العمل محمد و علی خیر البشر محمد و علی خیر البشر الله اکبر الله اکبر لا اله الا الله دو مرتبه بگویند تمام پس این شش گفتار بدوازده دفعه گویند دلیل است بر شش امام حق که مر هر یکی را یکبابست که پس (از ) او بجای او بایستد اندر دین و هر یکی اندر زمان خویش مفرد بود بوقت گزاردن فرمان خدای و آنکه بجای او براست ایستاد و متابع او بود همچون سپس رفتن و متابع بودن آن شش گفتار پسین آن شش گفتار پیشین را و آن شش بار الله اکبرکه مرورا طاق نگویند و جفت جفت بگویندش دلیل است بر دوازده صاحب جزیره که ایشانرا بی امام زمان قرار نیست بتن خویش بپای داشتن ایشان مر ظاهر و باطن را بیکجای و قبله دلیل است بر خداوند قیامت علیه افضل التحیه و السلام و چون موذن بانگ نماز بگوید بآغاز روی بقبله دارد (یعنی) بنمود ناطق که دعوت من مر خلق خدایرا سوی خداوند قیامت است و چون بحی علی الصلوه برسد رو بسوی دست راست بکند و چون بحی علی الفلاح برسد رو بسوی دست چپ کند (دست راست) دلیل است بر ناطق و دست چپ دلیل است بر اساس و (نیز ) دست راست دلیل است بر امام و دست چپ دلیل است بر حجت و چون گوید حی علی الصلوه و رو سوی دست راست کند همی نماید که مر ناطق را و امام را که خداوندان ظاهرند اجابت کنید بنماز ظاهر کردن و چون گوید حی علی الفلاح (و) روسوی دست چپ کند همی نماید که مر اساس را و حجت را که خداوندان باطن اند اجابت کنید بشنودن علم حقیقت تارسته شوید از دوزخ نادانی بدینجهان و از عذاب آتش جاویدانی بدانجهان وروا نباشد که موذن اندر میان بانگ نماز سخن گوید یا بی آبدست بانگ نماز گوید وروا نباشد که میان قامت سخن گوید یا بی آبدست قامت کند معنیش آنست که روا نیست مومن را اندر میان اهل ظاهر خویشتن برابر ایشان نماید یا بر ظاهری کسر کند بیفرمان صاحب جزیره وروا نباشد مومن را که کسر کند بر مومن دیگر به برآوردن مر ایشانرا از درجه بدرجه دیگری بی آنکه او را از آن صاحب جزیره دستوری باشد و بانگ نماز و قامت نکنند مکر اندر پنج نماز که آنرا خدایتعالی موقت و مکتوب گفته است یعنی که وقت پیدا کرده به نوشته یعنی که اطاعت نیست مگر ناطقانرا و اساسانرا و دعوت نیست جز مر ایشانرا که یکیرا بانگ نماز دلیل است و یکی را قامت و اندر هر زمانی امام بجای ناطق است وحجت بجای اساس است تا همیشه که ناطق است بانگ نماز است و قامت ( و بانگ نماز و قامت) روا نباشد (جز) مرین پنج نماز و نماز عیدین را بانگ نماز و قامت نیست و این دو عید دلیل است بر اساس و خداوند قیامت و معنیش آنست که اساس برهاند مر خلق را از بند تقلید تا مردمان باز نورزند به بیان او از دین های پیغمبران گذشته همچنانکه خداوند قیامت باز دارد امت را از دعوت ظاهر (و باطن از بهر آنکه ) بوقت پدید آمدن او دعوت نکند چون بانگ نماز بگویند مردمان اندر مسجد یگان یگان آیند و پیش از قامت هر کسی جدا جدا نماز همی کنند معنیش آنست که خلق از دینهای پراگنده سوی دعوت ناطق آیند و هر که ناطق را اجابت کند تا اساس را اجابت نکند بهوای خویش رونده باشد چنانکه هرکسی پیش از قامت نماز همی کند گوناگون و آن طاعت هواداران مخالف باشد و قامت دلیل است بردعوت وصی بسوی تاویل شریعت و اندر قامت همان گویند که اندر بانگ نماز گویند یعنی دعوت وصی هم بدان باشد که دعوت ناطق بدان باشد و بانگ نماز بر بلندی کنند و قامت بر پستی کنند یعنی مرتبه وصی بدان بلندی نیست که مرتبه ناطق باشد و قد قامت الصلوه اندر قامت زیاده گویند یعنی که دین خدای و طاعت او راست بایستاد که هر دو دعوترا اجابت کردند و عمل را بعلم پیوسته کردند و اختلاف از میان مومنان برخاست و اندر طاعت خدای همه یکسخن گشتند نبینی که پس (از ) قامت نماز فریضه کنند و همه اندر صف راست بایستند و خلاف از میان ایشان دور شود و هر چه امام کند ایشان همچنان کنند تا ظاهر و باطن برابر باشد چنانکه خدایتعالی گفت قوله تعالی :الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا گفت امروز بکمال رسانیدم شما را و دین شما را و تمام کردم بشما نعمت خویش را و پسندیدم مسلمانی شما را بر دین و این آیت آنوقت فرود آمد که ناطق مر وصی خویش را بپای کرد و مسلمانان عهد بدو بگرفتند و ضمان کردند که بر آن بروند.