Гӯйем ба тавфиқи худои таъолӣ ки ҳайзи занон хӯнӣаст ки аз гӯшт ҳосил ояд агар нутфаи мард бо зан ҷамъ шавад мари он хӯнро пас бипазирад агар он ду нутфа набошад он хӯн палидӣ бошад ҳеҷ покӣ набошад ва ҷасадҳои мардумони модау дигари ҳайвонотро азтарӣ насиб бештараст аз онкӣ ҷасадҳои нарон рост аз баҳри онкии ҷасадҳои модаи ҷой сириштану фароз овардан ҷасадасту мар сириштан ( ва ) сӯрат карданро азтарӣ чора нест ва чун нутфаи мард ба нутфаи зани андаромезад ҳар ду яке шавад ( ва ) бидон зиндагӣ ки бадишон андараст ба ғизо ҳоҷатманд шавад пас онтариҳо ки андари ҷасад занаст ҳамеша ҷумла мешавад ва ба нутфаҳо ҳаме равад ва бидон ду нутфа расад то бугзарад ва агар нутфаҳо ҳоҷатманд шуда бошад ба ғизои мари онтариро биёбад ( ва ) ба ғизоӣ хеш гирад ва аз ӯ хӯрдан гирад ва чун ғизо ёбад ҳаме афзоед ватариҳо аз ҷасади он зани бози гирифта ( шуда ) рӯй бидон хӯранда наад ва он хӯрандаи мари онро ҳаме хӯрд ва ҳаме афзоед то сӯрати он ду ҷуфт ки андари нутфаи эшон ба ҳади қӯт буд ба хӯрдан он хӯн ба ҳади феъл берун ояд ба тақдири азизи алӣам ва ҳар гоҳ ки он хӯни ҳайз ҷумла нашавад ва фурӯд ояду мрўро харидорӣ набошад ки бихарад ва боз дорад ба муҷрии бабрӣ берун ояд ва он ба ғояти палидӣ буду занонро бидон айём намоз нишоед кардан ва қуръон нишоед хондану андар масҷид нишоед шудан то онкии хӯни бози истад онгаҳ си рӯ тан бишӯяд ва намоз кунад аз он ҳангом ки пок шуда бошаду намоз ки аз ӯ бишуда бошад боз нигараданд валикини рӯза ( ки ) бишуда бошад мари онро қазо кунаду таъвили онтарӣ ки дар офариниш занонаст ва рафтан ӯ ба авқот инаст ки бадоне ки мстҷиби андари дайн ба маҳал занасту доъиро маҳал мардасту нафаси мстҷиби ороста шудааст мар пазируфтани илмро ки бадв диҳанд ҳақ ё ботил ва он ороста шудан ӯ аз бесӯратӣаст ва бесӯратӣ нодонӣаст ва чун худ надонад ва касе наёбад ки биомузадаш хоҳад каз зоти хеш сӯратӣ кунаду нафаси ҷӯянда бар гуморду андешаҳо ( ӣ ) шӯридаи андрў ва ҷумла шавад ва чун илм аслӣ шунаванда бошад бидон беоне ки кунад он андешаҳо дуруст нашавад ва сӯрат набандад балки пароганда шавад он андешаҳои фосид бемоя аз мардуми пдирндаҳ мисоласт мари хӯни ҳайзро ки гирд ояд ва сӯрат набандад чун нутфаи мардро зан биёбад ва аз бепазир рафторӣ зойеъ шавад ҳам чунонкии хӯни ҳайз ба зоҳир палидаст он андешаҳо каз зоти он мстҷиби хезад палидасту ҳамчинонкӣ то он хӯни ҳайз аз зан бурӣда нашавад мари он занро нишоед сар шустан ва намоз нишоед гузорӣдан ҳамчунон то мстҷиб аз он андешаҳои фосид нараҳад ва он ҳавасҳо азу бурӣда нашавад раво набошад ки қасд даъват кунад балки худ натавонад ба касе дигари ёрӣ хостан то аз хештан навмед нашавад ва он навмед шудан ӯ аз хештани пок шудан ӯ бошад аз ҳайзи нафсонӣу таъвили онкӣ чун оби пушти мард бо оби дигари троӣби зани андари раҳм ҷумла шавад ҳар ду мари он хӯни ҳайзро бипазиранд ва низ он хӯн фурӯд наёяд онаст ки чун мстҷиби сухан аз доъии пазиради зоҳири он мисли нутфа мард бошаду маънии он мисли нутфа зан бошад ва чун ин ҳар ду нутфаи андари нафаси мстҷиби ҷой гир шаванд андешаҳои мстҷиби андари зоҳиру ботин моя гардад ки кор бадв кунад ва сӯрат бидон мояи бандаду гӯнаи гӯнаи андари он ҳаме гардад ва он андаки мояи таъвил ки ба зоҳир ёфта бошад аз он андешаҳои ӯ ҳамеи пазирад то рӯзӣ ки сӯрати нафсонӣ ӯ рост шавад андари он андешаҳо ҳамчунон ки сӯрат ҷисмонӣ бидон хӯни ҳайз тамомаст ва низ он андешаҳо зойеъ нашавад (у зойеъ шудан он ) пас аз пазируфтани сухан доъӣ бошад ҳамчинонкӣ аз зан низ хӯн ҳайз наравад пас аз пазируфтани нутфаи марду тоўили онкии мари зани ҳоизро дар масҷид нишоед шудан онаст ки мстҷибро каз хештани ҳаме роҳ ҷӯяд сӯй доъӣ нишоед шудан ки масҷиди далел доъӣасту тоўили онкии зани ҳоизро қуръон нишоед хондан онаст ки мстҷибро каз хештани ҳаме роҳ ҷӯяд сӯй эмом нишоед шудан ки қуръон далеласт бар эмом ва ҳар ҳаддиро андрдини он ҳад казу бар тараст эмом ӯсту тоўили онкии зани ҳоизро нишоед намоз гузордан далеласт бар онкии мар ҳар кас ки андари шаку шабаҳату нои покизагиҳои андешаҳои хеш бошад ба маҷлис даъват нишоед омадан ки намози далел бар маҷлис даъватасту тоўили онкӣ чун ҳоиз пок шавад намоз шударо набояд гардонӣдан онаст ки чун мстҷиб аҳд гирифт бидон маҷлис ки андари даъват аз ӯ гузашта бошад бози натавонади гаштани валикини пас аз он ба маҷлис ҳозир ояд ва сухан башнавад ва он намоз кардан ӯ бошад нафсонии ҳамчинонкӣ чун ҳоиз пок шавад намоз гузашта нигараданд валикини намози пас аз он воҷиб шаваду тоўили онкӣ агар рӯзаи дорон ҳоиз шаванд раво набошад рӯзаи доштан дар он вақт ки пок набӯд чун пок шавад бибоядаш дошт онаст ки рӯза далеласт бар пӯшидаи доштани ҳудӯду хомӯш бӯдан ( ва ) бдонўқт ки он мстҷиб аҳд надошт пок набӯд балки аз ҳайзи нафсонии палид буд ҳудӯдро нашнохт ва натавонист мартабати эшон нигоҳи доштан ва раво набӯд мрўрои хомӯш бӯдан балки мрўрои талаб бояд кардани мари ҳақро ҳамчинонкии мари ҳоизро раво набошад рӯзаи доштан ва чун мари ҳудӯдро бишнохт аз он палидиҳо пок шуда бирав воҷиб шавад мари он ҳудӯдро ки ҳаме мастур надошт бидон вақт акнӯн мастури доштан ва он суханро ки он вақт ҳмигФт акнӯн ногуфтан ва он тоўили бози гардонӣдани рӯза ҳоизасту тоўили онкӣ дар он айёми мардонро нишоед наздикӣ кардан онаст ки то он андешаҳоу шаку шабаҳат аз дили мстҷиб пок нашавад доъӣу муаллимро нишоед бидон мстҷиби сухани гуфтану тоўили срўтн шустани ҳоиз ба вақти бурӣда шудани хӯни ҳайз ба фариза онаст ки чун он мусулмонон ки андари шаку шабаҳат монда бошанд навмед шаванд аз хештан яъне ( гӯйанд ) ки чунон нест ки мо ҳаме донем он пок шудан эшон бошад аз ҳайзи нафсонӣ ( ва ) бар эшон воҷиб шавад ва фариза гардад сӯии доно омадану аҳд ӯ пазируфтан

گوییم به‌توفیق خدای‌تعالی که حیض زنان خونی است که از گوشت حاصل آید اگر نطفه مرد با زن جمع شود مر آن خون را پس بپذیرد اگر آن دو نطفه نباشد آن خون پلیدی باشد هیچ پاکی نباشد و جسدهای مردمان ماده و دیگر حیوانات را از تری نصیب بیشتر است از آنکه جسدهای نران راست از بهر آنکه جسدهای ماده جای سرشتن و فراز آوردن جسد است و مر سرشتن (و) صورت کردن را از تری چاره نیست و چون نطفه مرد به نطفه زن اندر آمیزد هر دو یکی شود (و) بدان زندگی که بدیشان اندرست به غذا حاجتمند شود پس آن تری‌ها که اندر جسد زن است همیشه جمله می‌شود و به نطفه‌ها همی‌رود و بدان دو نطفه رسد تا بگذرد و اگر نطفه‌ها حاجتمند شده باشد به غذا مر آن تری‌را بیابد (و) به غذای خویش گیرد و از او خوردن گیرد و چون غذا یابد همی‌افزاید و تری‌ها از جسد آن زن باز گرفته (شده) روی بدان خورنده نهد و آن خورنده مر آنرا همی‌خورد و همی‌افزاید تا صورت آن دو جفت که اندر نطفه ایشان به حدّ قوّت بود به خوردن آن خون به حد فعل بیرون آید به تقدیر عزیز علیم و هر گاه که آن خون حیض جمله نشود و فرود آید و مرورا خریداری نباشد که بخرد و باز دارد به مجری ببری بیرون آید و آن به غایت پلیدی بود و زنان‌را بدان ایام نماز نشاید کردن و قرآن نشاید خواندن و اندر مسجد نشاید شدن تا آنکه خون باز ایستد آنگه س رو تن بشوید و نماز کند از آن هنگام که پاک شده باشد و نماز که از او بشده باشد باز نگرداند ولیکن روزه (که) بشده باشد مر آن را قضا کند و تأویل آن تری که در آفرینش زنان است و رفتن او به اوقات این است که بدانی که مستجیب اندر دین به محل زن است و داعی را محل مرد است و نفس مستجیب آراسته شده است مر پذیرفتن علم را که بدو دهند حق یا باطل و آن آراسته شدن او از بی صورتی است و بی صورتی نادانی است و چون خود نداند و کسی نیابد که بیاموزدش خواهد کز ذات خویش صورتی کند و نفس جوینده بر گمارد و اندیشه‌ها (ی) شوریده اندرو و جمله شود و چون علم اصلی شنونده باشد بدان بیانی که کند آن اندیشه‌ها درست نشود و صورت نبندد بلکه پراگنده شود آن اندیشه‌های فاسد بی‌مایه از مردم پدیرنده مثال است مر خون حیض را که گرد آید و صورت نبندد چون نطفه مرد را زن بیابد و از بی پذیر رفتاری ضایع شود هم چنانکه خون حیض به ظاهر پلید است آن اندیشه‌ها کز ذات آن مستجیب خیزد پلید است و همچنانکه تا آن خون حیض از زن بریده نشود مر آن زن را نشاید سر شستن و نماز نشاید گزاریدن همچنان تا مستجیب از آن اندیشه‌های فاسد نرهد و آن هوس‌ها ازو بریده نشود روا نباشد که قصد دعوت کند بلکه خود نتواند به کسی دیگر یاری خواستن تا از خویشتن نومید نشود و آن نومید شدن او از خویشتن پاک شدن او باشد از حیض نفسانی و تأویل آنکه چون آب پشت مرد با آب دیگر ترائب زن اندر رحم جمله شود هر دو مر آن خون حیض را بپذیرند و نیز آن خون فرود نیاید آنست که چون مستجیب سخن از داعی پذیرد ظاهر آن مثل نطفه مرد باشد و معنی آن مثل نطفه زن باشد و چون این هر دو نطفه اندر نفس مستجیب جای‌گیر شوند اندیشه‌های مستجیب اندر ظاهر و باطن مایه گردد که کار بدو کند و صورت بدان مایه بندد و گونه‌گونه اندر آن همی‌گردد و آن اندک مایه تأویل که به‌ظاهر یافته باشد از آن اندیشه‌های او همی‌پذیرد تا روزی که صورت نفسانی او راست شود اندر آن اندیشه‌ها همچنان‌که صورت جسمانی بدان خون حیض تمام است و نیز آن اندیشه‌ها ضایع نشود (و ضایع شدن آن ) پس از پذیرفتن سخن داعی باشد همچنانکه از زن نیز خون حیض نرود پس از پذیرفتن نطفه مرد و تاویل آنکه مر زن حایض را در مسجد نشاید شدن آنست که مستجیب را کز خویشتن همی راه جوید سوی داعی نشاید شدن که مسجد دلیل داعی است و تاویل آنکه زن حایض را قرآن نشاید خواندن آنست که مستجیب را کز خویشتن همی راه جوید سوی امام نشاید شدن که قرآن دلیل است بر امام و هر حدی را اندردین آن حد کزو بر تر است امام اوست و تاویل آنکه زن حایض را نشاید نماز گزاردن دلیل است بر آنکه مر هر کس که اندر شک و شبهت و نا پاکیزگی‌های اندیشه‌های خویش باشد به مجلس دعوت نشاید آمدن که نماز دلیل بر مجلس دعوت است و تاویل آنکه چون حایض پاک شود نماز شده را نباید گردانیدن آنست که چون مستجیب عهد گرفت بدان مجلس که اندر دعوت از او گذشته باشد باز نتواند گشتن ولیکن پس از آن به مجلس حاضر آید و سخن بشنود و آن نماز کردن او باشد نفسانی همچنانکه چون حایض پاک شود نماز گذشته نگرداند ولیکن نماز پس از آن واجب شود و تاویل آنکه اگر روزه داران حایض شوند روا نباشد روزه داشتن در آنوقت که پاک نبود چون پاک شود ببایدش داشت آنست که روزه دلیل است بر پوشیده داشتن حدود و خاموش بودن (و) بدانوقت که آن مستجیب عهد نداشت پاک نبود بلکه از حیض نفسانی پلید بود حدود را نشناخت و نتوانست مرتبت ایشان نگاه داشتن و روا نبود مرورا خاموش بودن بلکه مرورا طلب باید کردن مر حق را همچنانکه مر حایض را روا نباشد روزه داشتن و چون مر حدود را بشناخت از آن پلیدی‌ها پاک شده برو واجب شود مر آن حدود را که همی مستور نداشت بدان‌وقت اکنون مستور داشتن و آن سخن را که آنوقت همیگفت اکنون ناگفتن و آن تاویل باز گردانیدن روزه حایض است و تاویل آنکه در آن ایام مردان را نشاید نزدیکی کردن آنست که تا آن اندیشه‌ها و شک و شبهت از دل مستجیب پاک نشود داعی و معلم را نشاید بدان مستجیب سخن گفتن و تاویل سروتن شستن حایض به وقت بریده شدن خون حیض به فریضه آنست که چون آن مسلمانان که اندر شک و شبهت مانده باشند نومید شوند از خویشتن یعنی (گویند) که چنان نیست که ما همی‌دانیم آن پاک شدن ایشان باشد از حیض نفسانی (و) بر ایشان واجب شود و فریضه گردد سوی دانا آمدن و عهد او پذیرفتن