Гўӣими бтўФиқи аллоҳи таъолӣ ки чун мардум аз ду гавҳар буд мураккаб шуд яке ҷисми касифу дигари нафаси латифу ҷисми касифро ғизо аз чаҳор табъи олам падед омад ки аз он чаҳор табъи ду латиф буданд чун нафас ва он оташ буду ҳаво , ду касиф буданд чун ҷисм ва он хок буду об . То ин колбуди касиф бо нафаси латиф пайваста шуд аз наботи казин ду латиф ва ду касифи падед ( омад ) ғизои пазируфт ва қавӣ шуд , лозим ояд аз рӯй ҳикмат ки ғизои нафаси латиф ки бад-ӣни колбуди касиф пайвастааст ҳам аз чаҳор ҳад бошад каз он ду рӯҳонӣ бошад чун нафас ва ду ҷисмонӣ бошад чун колбуд , то нафаси ғзоӣӣ каз эшон ёбад қавӣ шавад , пас эзади таъолӣ аз чаҳор ҳади шарифи ғизои нафаси мардум падед оварад ду азу латиф буданд ва он нафасу ақл куллӣаст ки ин нафасу ақли ҷузвӣ ки андар мардумаст аз он нафасу ақли куллӣ асараст , ва ду аз он мураккабаст ва он нотиқасту асос ки эшон мардумон буданд бколбду Фариштагон муқарраб буданд бъқлу нафас то бълми шарифи эшон мардумро аз дараҷаи девии бдрҷаҳ фириштагӣ расонанд , ва ҳар ду чизикаҳи таркиби мардум аз онаст ҳақи хеш аз офаридагори хеши бёФтнди баростии чунонкӣ хдоитъолӣ фармуд қавлаи таъолӣ : злки тақдири алъзизи алълим ва чун мардумро мураккаб ёфтем азин чаҳор табъи касиф ва аз нафаси латифу латофати бксоФти пайваста шуда буду насиб хеш ёфта буд аз олами латифи бад-ӣни ақли ғарӣзӣ ки дигар ҳиўонотро набӯд воҷиб омад каз он асл ки ин мардумро насиби азу пайвастааст биктн аз мардуми насиби бтмом пайваста шавад ки ин ақлҳои ғарӣзӣ аз он иктни бипазирад бидонча аишонро ҳоҷатаст ,у онкас ки ин анояту насиби тамом аз ақли кули бадв пайваста шуд пайғамбар буд алайҳи ассалом , ва агар он иктни фоида диҳанда набӯдӣ ин ақлҳои пазирои ҳамаи зойеъ будӣ ва бозӣ намӯдӣ ва давраст сонеъи ҳаким аз бозӣ чунонкӣ фармуд қавлаи таъолӣ : аФҳсбтми анмои хлқнокми ъбсоу анкми алино лотрҷъўн гуфт чунон пиндоштед ки шуморо бибозӣ офаридем ва шумо сӯии мо бозгрдидаҳ нашавед ва чун мардуми бнФси латифи мари якдигарро мувофиқ буданду бколбду сӯрати мухталиф буд аз ҷҳаҳи ҷойҳои ва рӯзгорҳои мухолиф ки андрў ҳаме зояд ва бирав мегузарад ва лозим ояд ки илми он расӯл ки сухан худоӣ оварда буд бар ду гӯна буд муҳкам буд чун нафасу муташобиҳ буд чун колбуду мари он суханро зоҳир буд чун ҷисму ботин буд чун нафас ва чун мардум аз колбуди касиф буду нафаси латифу кори насиб колбуд омаду илми насиби нафаси пайғамбарони алайҳими ассалом аз он мардумро кор фармойанд бълм то бҷсд кор кунанду бнФси илм он бидонанд ва аз ҳикмати чунин лозим омад ки ҳар дуро бар андозаи тўоноӣии худ ҳар як кори бастанди чунонкии мари ҷасади бнмозу рӯзау ҳаҷу ҷиҳоду ҷузи он кори басту пайғамбарони алайҳими ассаломи мари нафаси мардумро ба шиносондани маъонии он кори бастанд ва чун ҷасади мардумро ки кор кун ӯ буд шаш ҷҳаҳ буд пеш ва пасу росту чапу зеру зибри эзади таъолии шаш расӯли кори фармои бФрстоди сӯии эшон чунонкии бмсли одами алайҳи ассалом аз сӯии мардум аз сӯии сар мардум омаду Нӯҳи алайҳи ассалом аз сӯии чап мардум омаду иброҳӣми алайҳи ассалом аз сӯии пас мардум омаду Мӯсои алайҳи ассалом аз сӯии зер мардум омад баробари одами алайҳи ассалому исои алайҳи ассалом аз сӯии дасти рост мардум омад баробари Нӯҳи алайҳи ассалому Муҳамади Мустафои слии аллоҳи алайҳу ?ала аз сӯии пеш мардум омад баробари иброҳӣми алайҳи ассалом ва чун ин шаш расӯли кори фармой аз шаш ҷониби ҷисми мардум андар омаданд ва ҳар яке мардумро дар замони худ кор фармуданд ва бар музди он кор ваъда карданд ки рӯзӣ бадишон диҳанд бадингуна пас гўӣим ки чун мардумро шаш ҷҳаҳ буд бҷсду ҷасад кор кун буд чун ( аз ) ҳар ҷиҳатии як кор фармой омаданд аз ҳукми ақли лозим на ояд ки низ касе бияёд азин пас ки мардумро кор дигар фармоед бҳкми ақли азин бурҳон ки намудем дуруст шуд ки пас аз Муҳамади Мустафои слии аллоҳи алайҳу ?ала ба пас пайғамбарӣ наёяд ва чун одат мардум онаст ки кори бикунанду музди он аз кор фармой бустонанд лозим ояд азин пас ки касе бияёд бФрмони хдоитъолӣ ки музди ин кори кнонро бар андозаи кор ҳар кас бадв диҳад ва он қоим қиёматаст алайҳи ассалом ки худованд шариъатаст балки худованди шморост ки марин кор ҳои кардаро шумори бикунаду бори коркунон муздашон бидиҳад ва ин кас воҷибаст бқзити ақл ки бияёд ҳамчинонкӣ мумкин нест ки низ кор фармое бияёд аз баҳри онкии мардумро низ бҷсд ҷиҳатӣ намондааст ки аз он ҷиҳати кор Фрмоӣӣ наёмадааст ва чун ин кор фармоён худоӣ ъзўҷл биёмаданд ва корҳои мухолиф бифармуданд мари халқроу мар ҳар якеро азин корҳо маънӣ буд ки сӯрати кори сабаби он маънӣ шуда буд ҳамчинонкии сӯратҳои ҳайвону наботи дигар омадааст ки андар ҳар яке маънӣаст ки андари он дигари он маънӣ нест чунонкии сӯрати ҷўз аз сӯрати себ ҷудоаст бидонча андари ҷўз маънӣ ҳаст ки он маънии андар себ несту сӯрати ду себ ҳар дуро маънӣ якеаст ва як сӯратаст чун сӯрати ду ҷўзи пас эзади таъолӣ бо ҳар вақти кори Фрмоӣии сӯй мардум фиристод маънии доне ҳам фиристод то мари халқро бигӯянд ки маънии ин корҳо чист то бқёмти халқро бар худоӣ ҳуҷҷат набошад чунонкӣ гуфт қавлаи таъолӣ : лӣлои икўни ллноси алии аллоҳи ҳаҷаи бъдолрслтои мрдмонро бар худоӣ ҳуҷҷат набошад пас аз расӯлону бад-ӣни расӯлони худовандони таълифу тоўилро хосту имомони ҳақ ки маънии китобу тоўили шариъатро пайдо кунанду ҷой дигар гуфт қавлаи таъолӣ :у ани икзбўки Фқди кизби аллазӣнаи ман қиблаами ҷоءтҳми рслҳми болбиноту болзбру болктоби алмнири ҳмигўид ва агар бар дурӯғ зан доштанд турои пас дурустӣ ки бар дурӯғ зан доштанд онкии пеш аз эшон буданд пайғамбаронро ки биёмаданд боишон бҳҷтҳо ва донишҳоу бктоби ҳувайдои равшан яъне фусӯлҳо ва чун пиғмбронро ёд кард ҷамоат ёд кард аз баҳри онкии зоҳири шариъатҳои эшон дигар буд ва чун худовандони тоўилро ёд кард яке гуфту китобро равшан хонд аз баҳри онкии маънии ҳамаи китобҳоу таълифи шароеъи яке буд ҳарчанд гуфторҳо ва кирдорҳо блФзу шакли мухолифи якдигар буд пас гўӣим ки васии одами мавлонои шис буд алайҳи ассалому васии Нӯҳи мавлонои сом буд алайҳи ассалому васии иброҳӣми мавлонои Исмоил буд алайҳи а

گوئیم بتوفیق الله تعالی که چون مردم از دو گوهر بود مرکب شد یکی جسم کثیف و دیگر نفس لطیف و جسم کثیف را غذا از چهار طبع عالم پدید آمد که از آن چهار طبع دو لطیف بودند چون نفس و آن آتش بود و هوا، دو کثیف بودند چون جسم و آن خاک بود و آب. تا این کالبد کثیف با نفس لطیف پیوسته شد از نبات کزین دو لطیف و دو کثیف پدید (آمد) غذا پذیرفت و قوی شد، لازم آید از روی حکمت که غذای نفس لطیف که بدین کالبد کثیف پیوسته است هم از چهار حد باشد کز آن دو روحانی باشد چون نفس و دو جسمانی باشد چون کالبد، تا نفس غذائی کز ایشان یابد قوی شود، پس ایزد تعالی از چهار حد شریف غذای نفس مردم پدید آورد دو ازو لطیف بودند و آن نفس و عقل کلی است که این نفس و عقل جزوی که اندر مردم است از آن نفس و عقل کلی اثر است، و دو از آن مرکب است و آن ناطق است و اساس که ایشان مردمان بودند بکالبد و فرشتگان مقرب بودند بعقل و نفس تا بعلم شریف ایشان مردم را از درجه دیوی بدرجه فرشتگی رسانند، و هر دو چیزیکه ترکیب مردم از آنست حق خویش از آفریدگار خویش بیافتند براستی چنانکه خدایتعالی فرمود قوله تعالی: ذلک تقدیر العزیز العلیم و چون مردم را مرکب یافتیم ازین چهار طبع کثیف و از نفس لطیف و لطافت بکثافت پیوسته شده بود و نصیب خویش یافته بود از عالم لطیف بدین عقل غریزی که دیگر حیواناترا نبود واجب آمد کز آن اصل که این مردم را نصیب ازو پیوسته است بیکتن از مردم نصیب بتمام پیوسته شود که این عقلهای غریزی از آن یکتن بپذیرد بدانچه ایشانرا حاجت است، و آنکس که این عنایت و نصیب تمام از عقل کل بدو پیوسته شد پیغمبر بود علیه السلام، و اگر آن یکتن فایده دهنده نبودی این عقلهای پذیرای همه ضایع بودی و بازی نمودی و دور است صانع حکیم از بازی چنانکه فرمود قوله تعالی:افحسبتم انما خلقناکم عبثا و انکم الینا لاترجعون گفت چنان پنداشتید که شما را ببازی آفریدیم و شما سوی ما بازگردیده نشوید و چون مردم بنفس لطیف مر یکدیگر را موافق بودند و بکالبد و صورت مختلف بود از جهه جایهای و روزگارهای مخالف که اندرو همی زاید و برو میگذرد و لازم آید که علم آن رسول که سخن خدای آورده بود بر دو گونه بود محکم بود چون نفس و متشابه بود چون کالبد و مر آن سخن را ظاهر بود چون جسم و باطن بود چون نفس و چون مردم از کالبد کثیف بود و نفس لطیف و کار نصیب کالبد آمد و علم نصیب نفس پیغمبران علیهم السلام از آن مردم را کار فرمایند بعلم تا بجسد کار کنند و بنفس علم آن بدانند و از حکمت چنین لازم آمد که هر دو را بر اندازه توانائی خود هر یک کار بستند چنانکه مر جسد بنماز و روزه و حج و جهاد و جز آن کار بست و پیغمبران علیهم السلام مر نفس مردم را به شناساندن معانی آن کار بستند و چون جسد مردم را که کار کن او بود شش جهه بود پیش و پس و راست و چپ و زیر و زبر ایزد تعالی شش رسول کار فرمای بفرستاد سوی ایشان چنانکه بمثل آدم علیه السلام از سوی مردم از سوی سر مردم آمد و نوح علیه السلام از سوی چپ مردم آمد و ابراهیم علیه السلام از سوی پس مردم آمد و موسی علیه السلام از سوی زیر مردم آمد برابر آدم علیه السلام و عیسی علیه السلام از سوی دست راست مردم آمد برابر نوح علیه السلام و محمد مصطفی صلی الله علیه و آله از سوی پیش مردم آمد برابر ابراهیم علیه السلام و چون این شش رسول کار فرمای از شش جانب جسم مردم اندر آمدند و هر یکی مردم را در زمان خود کار فرمودند و بر مزد آن کار وعده کردند که روزی بدیشان دهند بدینگونه پس گوئیم که چون مردم را شش جهه بود بجسد و جسد کار کن بود چون (از) هر جهتی یک کار فرمای آمدند از حکم عقل لازم نه آید که نیز کسی بیاید ازین پس که مردم را کار دیگر فرماید بحکم عقل ازین برهان که نمودیم درست شد که پس از محمد مصطفی صلی الله علیه و آله به پس پیغمبری نیاید و چون عادت مردم آنست که کار بکنند و مزد آن از کار فرمای بستانند لازم آید ازین پس که کسی بیاید بفرمان خدایتعالی که مزد این کار کنانرا بر اندازه کار هر کس بدو دهد و آن قائم قیامت است علیه السلام که خداوند شریعت است بلکه خداوند شماراست که مرین کار های کرده را شمار بکند و بار کارکنان مزدشان بدهد و این کس واجب است بقضیت عقل که بیاید همچنانکه ممکن نیست که نیز کار فرمایی بیاید از بهر آنکه مردم را نیز بجسد جهتی نمانده است که از آن جهت کار فرمائی نیامده است و چون این کار فرمایان خدای عزوجل بیامدند و کارهای مخالف بفرمودند مر خلق را و مر هر یکی را ازین کارها معنی بود که صورت کار سبب آن معنی شده بود همچنانکه صورتهای حیوان و نبات دیگر آمده است که اندر هر یکی معنی است که اندر آن دیگر آن معنی نیست چنانکه صورت جوز از صورت سیب جدا است بدانچه اندر جوز معنی هست که آن معنی اندر سیب نیست و صورت دو سیب هر دو را معنی یکی است و یک صورتست چون صورت دو جوز پس ایزد تعالی با هر وقت کار فرمائی سوی مردم فرستاد معنی دانی هم فرستاد تا مر خلق را بگویند که معنی این کارها چیست تا بقیامت خلق را بر خدای حجت نباشد چنانکه گفت قوله تعالی: لئلا یکون للناس علی الله حجه بعدالرسلتا مردمانرا بر خدای حجت نباشد پس از رسولان و بدین رسولان خداوندان تالیف و تاویل را خواست و امامان حق که معنی کتاب و تاویل شریعت را پیدا کنند و جای دیگر گفت قوله تعالی: و ان یکذبوک فقد کذب الذین من قبلهم جاءتهم رسلهم بالبینات و بالزبر و بالکتاب المنیر همیگوید و اگر بر دروغ زن داشتند ترا پس درستی که بر دروغ زن داشتند آنکه پیش از ایشان بودند پیغمبران را که بیامدند بایشان بحجتها و دانشها و بکتاب هویدای روشن یعنی فصولها و چون پیغمبرانرا یاد کرد جماعت یاد کرد از بهر آنکه ظاهر شریعتهای ایشان دیگر بود و چون خداوندان تاویل را یاد کرد یکی گفت و کتاب را روشن خواند از بهر آنکه معنی همه کتابها و تالیف شرایع یکی بود هرچند گفتارها و کردارها بلفظ و شکل مخالف یکدیگر بود پس گوئیم که وصی آدم مولانا شیث بود علیه السلام و وصی نوح مولانا سام بود علیه السلام و وصی ابراهیم مولانا اسماعیل بود علیه السلام و وصی موسی مولانا هارون بود علیه السلام ووصی عیسی مولانا شمعون بود علیه السلام و وصی محمد مصطفی علی المرتضی بود علیه السلام و میان هر دور پیغمبری ازین پیغمبران شش پیغمبر بود بر مثال شش روز که میان دو روز آدینه باشد و این شش پیغمبر که آمده اند برابر روزی آمده اند از روزهای هفته و آنکه می آید هفتم ایشانست و چون او بیاید این دور بسر شود و قیامت شود و هر کس بجزای کار خویش رسد پس آدم علیه السلام چون روز یکشنبه بود و دلیل بر درستی اینقول آنست که اندر اخبار آمده است که ایزد تعالی آفرینش عالم را بروز یکشنبه آغاز کرد و بروز آدینه از آن پرداخته شد و روز شنبه بیاسود و معنی اینقول پوشیده است اندر میان خلق از آغاز روزها و هر کسی مرین قول را براندازه عقل خویش پذیرفت و جهودان بدین سبب مر روز شنبه را بزرگ دارند و در آن روز کار نکنند یعنی که این روز خدای بیاسوده است و خبر ندارند که پیغمبران که مر خلق را این خبر داده اند آن خواستند تا بدانند که شش تن بخواهد آمدن اندر عالم بفرمان خدایتعالی تا خلق را کار فرمایند و آن هفتمین که بیاید کار نفرماید بلکه او جزا دهد مر خلق را و مر آنروز را شنبه گفتند و بزرگ فرمودند داشتن و آن روز قائم قیامت است علیه السلام.

Пас гўӣими одами алайҳи ассаломи рӯзи якшанбе буд андари олами дайну Нӯҳи алайҳи ассаломи рӯзи душанбе буд андари олами дайну иброҳӣми алайҳи ассаломи рӯзи се шанбе буд андари олами дайну Мӯсои алайҳи ассаломи рӯзи чаҳор шанбе буд андари олами дайну исои алайҳи ассалому рӯзи панҷ шанбе буд андари олами дайну ҳазрати Муҳамади Мустафои слии аллоҳи алайҳу ?алау силами рӯзи одина буд андари олами дайну рӯзи шанберо чашм ҳаме доранд халқ ки бияёду онрўз осоиш бошад мари он ксонро ки ин рӯзҳоро бҳқиқт бишнохтаанд ва бидонанд бҳқиқту бФрмону бълм кор карданд ва ҳар ки андари сарои ҷисмонии бколбди имрӯз кор кунаду бнФси маънии он бидонади фардои андари сарои нафсонии савоб он биёбад . Боз гуфта шуд аз воҷиб шудан ва фиристодани пайғамбарони алайҳими ассалом бар андозаи рӯзгори хеш .

پس گوئیم آدم علیه السلام روز یکشنبه بود اندر عالم دین و نوح علیه السلام روز دوشنبه بود اندر عالم دین و ابراهیم علیه السلام روز سه شنبه بود اندر عالم دین و موسی علیه السلام روز چهار شنبه بود اندر عالم دین و عیسی علیه السلام و روز پنج شنبه بود اندر عالم دین و حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و سلم روز آدینه بود اندر عالم دین و روز شنبه را چشم همی دارند خلق که بیاید و آنروز آسایش باشد مر آن کسانرا که این روزها را بحقیقت بشناخته اند و بدانند بحقیقت و بفرمان و بعلم کار کردند و هر که اندر سرای جسمانی بکالبد امروز کار کند و بنفس معنی آن بداند فردا اندر سرای نفسانی ثواب آن بیابد. باز گفته شد از واجب شدن و فرستادن پیغمبران علیهم السلام بر اندازه روزگار خویش .