Дар ин гуфтугӯ буд каз ногаҳон
در این گفتگو بود کز ناگهان
Буғурред бе мояи деви жён
بغرید بی مایه دیو ژیان
Дамандаи сӯй паҳлавон кард рӯй
دمنده سوی پهلوان کرد روی
Пар аз кӣнау хашму прхошҷўӣ
پر از کینه و خشم و پرخاشجوی
Сипаҳдор бо олати разм буд
سپهدار با آلت رزم بود
Ки наздаш басии хуштар аз базм буд
که نزدش بسی خوش تر از بزم بود
Камони Наримон ба зиҳ барниҳод
کمان نریمان به زه برنهاد
Ба назд ҳам оварад шуд ҳамчуи бод
به نزد هم آورد شد همچو باد
Камонро баборед ҳамчун тагарг
کمان را ببارید همچون تگرگ
Бидон деви ворунаи борони марг
بدان دیو وارونه باران مرگ
Биёмад давони деви ғӯли нижанд
بیامد دوان دیو غول نژند
Дарахтии гшн буд дар раҳи бикунад
درختی گشن بود در ره بکند
Бузад бар сари аспи он шермард
بزد بر سر اسپ آن شیرمرد
Ткоўри зи дард андар омад ба гирд
تکاور ز درد اندر آمد به گرد
Пиёда шуд аз асби гирди далер
پیاده شد از اسب گرد دلیر
Хурӯшед монанда нараҳ шер
خروشید ماننده نره شیر
Кашид аз миёни обгуни теғи тез
کشید از میان آبگون تیغ تیز
Баровард аз он рзмгаҳи растхез
برآورد از آن رزمگه رستخیز
Наомад ба дилаши андаруни биму ҳавл
نیامد به دلش اندرون بیم و هول
Бузади ханҷарӣ бар паии деви ғӯл
بزد خنجری بر پی دیو غول
зи ҳонги сипаҳдору болой ӯ
ز هنگ سپهدار و بالای او
Ба ханҷар ҷудо кард як пой ӯ
به خنجر جدا کرد یک پای او
Сипаҳбади дижи огоҳи деви жён
سپهبد دژ آگاه دیو ژیان
Ба як пои дроўихт бо паҳлавон
به یک پا درآویخت با پهلوان
Гирифташ бар ёлу гирди далер
گرفتش بر یال و گرد دلیر
Зибри деви ҷангии сипаҳбад ба зер
زبر دیو جنگی سپهبد به زیر
Диловари бузади даст чун шери нар
دلاور بزد دست چون شیر نر
Ба неруии яздони фирӯзгар
به نیروی یزدان فیروزگر
Баровардаш аз ҷо ва зад бар замин
برآوردش از جا و زد بر زمین
Билразед аз осеб ӯ дашти кин
بلرزید از آسیب او دشت کین
Яке теғ зад бар миёни сараш
یکی تیغ زد بر میان سرش
Ҷудо кард нимӣ зи ёлу буриш
جدا کرد نیمی ز یال و برش
Сияҳи дев чун дид аз он дастбурд
سیه دیو چون دید از آن دستبرد
Басӣ офарин кард бар марди гирд
بسی آفرین کرد بر مرد گرد
Сипаҳбад дигар пеши яздони пок
سپهبد دگر پیش یزدان پاک
Бимолиди рухсор бар тираи хок
بمالید رخسار بر تیره خاک
Казу Фрҳӣ буду фирӯзяш
کزو فرهی بود و فیروزیش
Ҳамон кому ному дили афрӯзяш
همان کام و نام و دل افروزیش
Якояки сипоҳ андар омад зи роҳ
یکایک سپاه اندر آمد ز راه
Нигаҳ кард ҳаркас дар он размгоҳ
نگه کرد هرکس در آن رزمگاه
Яке зишти патёраи диданди хор
یکی زشت پتیاره دیدند خوار
Фитода дар он дашти бечораи вор
فتاده در آن دشت بیچاره وار
Ҳар он кас ки буд аз гӯони шермард
هر آن کس که بود از گوان شیرمرد
Басии офарин бар сарафроз кард
بسی آفرین بر سرافراز کرد
Ҳаме гуфт ҳар кас ки ин шермард
همی گفت هر کس که این شیرمرد
Бад-ӣни зўрмндӣ ва ин кор кард
بدین زورمندی و این کار کرد
зи рустам ба мардӣ гузар ёфтаст
ز رستم به مردی گذر یافتست
Ба гетӣ ки чандин ҳунар ёфтаст
به گیتی که چندین هنر یافتست
Сияҳи девро гуфт яксар бигӯӣ
سیه دیو را گفت یکسر بگوی
Казин баъди моро чаҳ ояд ба рӯй
کزین بعد ما را چه آید به روی
Бадв гуфт к-эии паҳлавони сипоҳ
بدو گفت کای پهلوان سپاه
Азидр ки моием се рӯзаи роҳ
ازیدر که ماییم سه روزه راه
Гузар кард бояд ба реги равон
گذر کرد باید به ریگ روان
Ҳамаи дарду осебу ранҷи гарон
همه درد و آسیب و رنج گران
з гармо бисӯзад ба тани устихон
ز گرما بسوزد به تن استخوان
Надонам бад-ӣни раҳ шудан чун тавон
ندانم بدین ره شدن چون توان
Яке хушк пераст бе дастрас
یکی خشک پیر است بی دسترس
Гузаштан наёрад бад-ӣни дашти кас
گذشتن نیارد بدین دشت کس
Наёбӣ бад-ӣни роҳи як қатраи об
نیابی بدین راه یک قطره آب
Аз ӯ баҳра ва ҳар як баҳрии сароб
از او بهره و هر یک بهری سراب
Магари поки яздон буд ёварат
مگر پاک یزدان بود یاورت
зи пастӣ ба гардуни براردи сарат
ز پستی به گردون برآرد سرت
Чу зин бигузарӣ хештан бо гуруҳ
چو زین بگذری خویشتن با گروه
Ба пеш андар оядат як хораи кӯҳ
به پیش اندر آیدت یک خاره کوه
Гузаргоҳ бошад туро бе гумон
گذرگاه باشد تو را بی گمان
Чапу рости кӯҳ ва ту андари миён
چپ و راست کوه و تو اندر میان
Се рӯзати бад-ӣн гӯна бошад гузар
سه روزت بدین گونه باشد گذر
зи сармои наёбад касе поу пар
ز سرما نیابد کسی پا و پر
Баборади яке барф аз тираи абр
ببارد یکی برف از تیره ابر
Ки гетӣ шавад ҳамчуи коми ҳужабр
که گیتی شود همچو کام هژبر
Ба як найза боло барояд фузун
به یک نیزه بالا برآید فزون
зи сармо ба тани бФсрди пӯсту хӯн
ز سرما به تن بفسرد پوست و خون
Ҳмидўни наёбади алафи чорпоӣ
همیدون نیابد علف چارپای
Бад-ӣни сон ки гуфтам туро раҳнамоӣ
بدین سان که گفتم تو را رهنمای
Дижам шуд дил ҳар ки зон сон шунид
دژم شد دل هر که زان سان شنید
Ба рухсори гаштанд чун шнблид
به رخسار گشتند چون شنبلید
Ҳаме гуфт ҳаркас бидон номдор
همی گفت هرکس بدان نامدار
Ки эй шери ҷангии гуҳи корзор
که ای شیر جنگی گه کارزار
Хирадманду гардӣу ном оварӣ
خردمند و گردی و نام آوری
Бад-ӣни лашкари гшни ту меҳтарӣ
بدین لشکر گشن تو مهتری
Ба тундии мадаи ҷони лашкар ба бод
به تندی مده جان لشکر به باد
Мабодо ки ин гуфтат ояд ба ёд
مبادا که این گفتت آید به یاد
Ба пои худ эдар на бар доми марг
به پای خود ایدر نه بر دام مرگ
Наёяд касе сохтаи созу барг
نیاید کسی ساخته ساز و برگ
На пайкори тироид эдар на теғ
نه پیکار تیرآید ایدر نه تیغ
На мардӣ на неруӣу ҷои гриғ
نه مردی نه نیروی و جای گریغ
Биандеш аз ин пари балои тираи рӯз
بیندیش از این پر بلا تیره روز
Дил бе гуноҳони Эрони мсўз
دل بی گناهان ایران مسوز
Чу ин гуфта бишунид шери жён
چو این گفته بشنید شیر ژیان
Бад-ӣни сони дилу рои эрониён
بدین سان دل و رای ایرانیان
Дижам шуд дилаш гуфт каз орзӯ
دژم شد دلش گفت کز آرزو
Напечад дили мардуми никхў
نپیچد دل مردم نیکخو
Касе каши хирад дар ҷаҳон раҳбар аст
کسی کش خرد در جهان رهبر است
Чунин гуфтаҳоро на андар хур аст
چنین گفته ها را نه اندر خور است
Ҳар он кас ки аз бен надорад хирад
هر آن کس که از بن ندارد خرد
Бад-ӣни мояи гуфтор андар хӯрд
بدین مایه گفتار اندر خورد
Бидонад ба дониши чунон чун сазост
بداند به دانش چنان چون سزاست
Ки бар ҷони мо додгари подшост
که بر جان ما دادگر پادشاست
Ба ҳар чизи кӯ бар сар мо навишт
به هر چیز کو بر سر ما نوشت
зи кирдори неку баду хубу зишт
ز کردار نیک و بد و خوب و زشت
Ббошди ҳаме бӯданӣ беш ва кам
بباشد همی بودنی بیش و کم
Равонро чаҳ шодӣ чаҳ андӯҳу ғам
روان را چه شادی چه اندوه و غم
Крои марг дар оби дарё буд
کرا مرگ در آب دریا بود
з оташ битарсад на воло буд
ز آتش بترسد نه والا بود
Вар аз барфу сармои сроиди замон
ور از برف و سرما سرآید زمان
з худ бозгардон ҳаме чун тавон
ز خود بازگردان همی چون توان
Якеро ба чанголи шери сутург
یکی را به چنگال شیر سترگ
Якеро ба дев ва якеро ба гург
یکی را به دیو و یکی را به گرگ
Якеро ба нахҷӣри якеро ба тир
یکی را به نخجیر یکی را به تیر
Саросар бибояд шудани ногузир
سراسر بباید شدن ناگزیر
Якеро ба бистари сроиди замон
یکی را به بستر سرآید زمان
Яке ҳам ба чоҳ уфтад аз ногаҳон
یکی هم به چاه افتد از ناگهان
Абои он ки касро бад-ӣн роҳ нест
ابا آن که کس را بدین راه نیست
Хирадманд аз ин дониш огоҳ нест
خردمند از این دانش آگاه نیست
Ҷаҳондори ҷони офарини подшост
جهاندار جان آفرین پادشاست
Баду нек донистан ӯро сазост
بد و نیک دانستن او را سزاست
Ба ҳар чизи тақдир ӯ ронадаст
به هر چیز تقدیر او راندست
Хирадманд аз ин сони Фрўмондст
خردمند از این سان فروماندست
Ҳама бӯданиҳо бибояд бадан
همه بودنی ها بباید بدن
Набояд ба тақдири дам бар задан
نباید به تقدیر دم بر زدن
Чу донеи казин рози огаҳ на Эй
چو دانی کزین راز آگه نه ای
Абои рози додари ҳамраҳ на Эй
ابا راز دادار همره نه ای
Чаро аз пай ҷон кунӣ доварӣ
چرا از پی جان کنی داوری
Ба нодонӣ аз роҳ ҳақ бигузарӣ
به نادانی از راه حق بگذری
Чу эрониёни он дилу рой ӯ
چو ایرانیان آن دل و رای او
Бидиданд он брзу болой ӯ
بدیدند آن برز و بالای او
Гушӯданд яксар ба пӯзиши забон
گشودند یکسر به پوزش زبان
Бигуфтанд к-эии гирди равшани равон
بگفتند کای گرد روشن روان
зи мо ин сухани меҳрбонии шинос
ز ما این سخن مهربانی شناس
Аз ин гуфтаҳо низ баргӯ сипос
از این گفته ها نیز برگو سپاس
Ба дили сўзгӣ бозгўиндаҳ ем
به دل سوزگی بازگوینده ایم
Ба орому меҳри ту ҷӯянда ем
به آرام و مهر تو جوینده ایم
Надорем ҷонҳои худро дареғ
نداریم جان های خود را دریغ
зи боду зи сармо ва аз гурзу теғ
ز باد و ز سرما و از گرز و تیغ
Фидои ту саркарда то зода ем
فدای تو سرکرده تا زاده ایم
Ба ҳар раҳ ки кӯшӣ ту омода ем
به هر ره که کوشی تو آماده ایم
Азишон дили паҳлавони шоди гашт
ازیشان دل پهلوان شاد گشت
Равони гашти осӯда дар паҳни дашт
روان گشت آسوده در پهن دشت
Расиданди наздики реги равон
رسیدند نزدیک ریگ روان
Бифармуд то шуд ба равшани равон
بفرمود تا شد به روشن روان